POMORZE ZACHODNIE TRAVEL

Grobowiec megalityczny

Adres: Bogusław

Strona:

Facebook:

E-mail:

Telefon:

Obiekt był weryfikowany archeologicznie. Grobowiec ma kształt trójkąta, długości ok. 80 m, szerokość zorientowanego na południowy wschód czoła wynosi ok. 9 m. Obstawa widoczna w partii czołowej oraz w miejscu skrzyżowania z przebiegającą pod kątem prostym drogą gruntową. Grobowiec jest bardzo dobrze zachowany, brak śladów ingerencji w wewnętrzne struktury. Jego lokalizacja nie była wcześniej znana, brak informacji w literaturze. Został odkryty podczas badania nieinwazyjne w latach 2015–2017 przez Bogdan Przybyła.

Megality – monumentalne budowle wznoszone przez społeczności neolityczne – do dziś są ważnymi elementami krajobrazu kulturowego. W niektórych krajach Europy dość wcześnie, bo już w XVII wieku, zostały objęte ochroną prawną, co jednak w wielu przypadkach nie uchroniło ich przed zniszczeniem. W XIX stuleciu, w okresie postępu w budownictwie murowanym i drogowym, kamień stał się cennym surowcem, a neolityczne megality jego łatwo dostępnym źródłem. Przykład Rugii dowodzi, w jak szybkim tempie następowała ich dewastacja. Z 236 megalitów zaewidencjonowanych w 1829 roku na tej wyspie po 130 latach pozostało tylko 54. Podobnie przebiegało niszczenie grobowców na terenie Polski – pozbawione kamiennych obstaw łatwo ulegały procesom erozyjnym. Podobny los mógł spotkać konstrukcje kamienne nad środkową Regą. Taką informację podał w swojej pracy Waldemar Chmielewski, który odnosząc się do ustaleń Emila Waltera (1889), napisał, że „praca jego jest cenną dla poznania grobowców kujawskich, z których do dziś nie pozostało ani śladu” (Chmielewski 1952, 7). To stwierdzenie miało szczególne znaczenie dla rozwoju badań nad neolitem ziem polskich, bowiem rejon nad Regą nie został objęty w późniejszym czasie żadnym programem badawczym. Ugruntowało się przekonanie o braku grobowców megalitycznych w tym regionie, co potwierdzały także prospekcje terenowe przeprowadzane w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP). Prawdziwym przełomem okazały się odkrycia Bogdana Przybyły (przyp. red.), a następnie powołanej w 2015 roku Łobeskiej Fundacji Archeologicznej. Przeprowadzone przez tę organizację nieinwazyjne badania archeologiczne (w latach 2015–2017) zaowocowały nieoczekiwanymi wynikami, które pozwoliły na nowo ocenić problem obecności megalitów w dorzeczu środkowej Regi.

Źródło: “Konstrukcje megalityczne w dorzeczu środkowej Regi” Bogdan R. Przybyła, 2020.

rb

 

 


Wyświetl większą mapę