Sa­mo­lot PLL LOT star­tu­je z lot­ni­ska w Szcze­ci­nie Dą­biu. Pi­lo­tu­je go ka­pi­tan Piotr Ma­resz (Wień­czy­sław Gliń­ski, m.in. „Ka­nał") Sza­le­je bu­rza. Na­gle w sa­mo­lot tra­fia pio­run i uszka­dza część przy­rzą­dów ste­row­ni­czych. Mi­mo to ma­szy­na bez­piecz­nie lą­du­je w War­sza­wie. Tam na jed­ne­go z pa­sa­że­rów – Su­row­ca (Le­on Niem­czyk, m.in. „Po­ciąg") cze­ka już UB. Ale nie za­trzy­mu­ją go, choć zaj­mu­je się on ja­ki­miś nie­le­gal­ny­mi in­te­re­sa­mi. Su­ro­wiec jest zna­jo­mym Ma­re­sza, ale ten nie ukry­wa swo­jej nie­chę­ci do nie­go. Pod­czas jed­ne­go z lo­tów gi­nie w ka­ta­stro­fie przy­ja­ciel ka­pi­ta­na. An­giel­ska żo­na zmar­łe­go – Ma­ry (gwiaz­da przed­wo­jen­ne­go ki­na Li­dia Wy­soc­ka) chce wró­cić do Wiel­kiej Bry­ta­nii. Na­ma­wia do te­go tak­że Ma­re­sza, któ­ry słu­żył tam w jed­nym z dy­wi­zjo­nów RAF pod­czas II woj­ny świa­to­wej. Ka­pi­tan nie chce jed­nak wy­jeż­dżać. Po­moc w do­sta­niu się do An­glii pro­po­nu­je mu Su­ro­wiec. Ma­resz od­ma­wia. Ko­lej­ny lot na tra­sie War­sza­wa – Szcze­cin. Na­gle do ka­bi­ny pi­lo­tów wcho­dzi Su­ro­wiec z... pi­sto­le­tem w dło­ni. Na po­kła­dzie ma dwóch wspól­ni­ków, któ­rzy chcą uciec z Pol­ski ra­zem z nim. Wy­wią­zu­je się bój­ka dru­gie­go pi­lo­ta – Ja­na Fli­sa­ka (Je­rzy Mi­cho­tek, m.in. „Pol­skie dro­gi") i na­wi­ga­to­ra z po­ry­wa­cza­mi. Pa­da­ją strza­ły. Sa­mo­lot lą­du­je w Szcze­ci­nie. Na pły­cie lot­ni­ska po­ja­wia­ją się uzbro­je­ni funk­cjo­na­riu­sze MO i UB. Z ko­łu­ją­ce­go sa­mo­lo­tu wy­ska­ku­je Su­ro­wiec i je­den z je­go wspól­ni­ków. W po­ścig za ni­mi rzu­ca się dru­gi pi­lot i na­wi­ga­tor. Obu po­ry­wa­czy za­trzy­mu­je UB. Ka­pi­tan. Ma­resz zo­sta­je na­gro­dzo­ny za bo­ha­ter­ską po­sta­wę – otrzy­mu­je zgo­dę na la­ta­nie na li­niach za­gra­nicz­nych.

„Spra­wa pi­lo­ta Ma­re­sza" po­wsta­ła na pod­sta­wie po­wie­ści pi­lo­ta i pi­sa­rza Ja­nu­sza Me­is­sne­ra „Nie­bie­skie dro­gi". To je­den z pierw­szych pol­skich ko­lo­ro­wych fil­mów fa­bu­lar­nych. Szcze­ciń­skie lot­ni­sko w Dą­biu po­ja­wia się już w je­go pierw­szych sce­nach. Wte­dy by­ło jed­nym z waż­niej­szych obiek­tów te­go ty­pu w kra­ju użyt­ko­wa­nych ko­mu­ni­ka­cyj­nie przez PLL LOT. Ta­ka sy­tu­acja trwa­ła aż do lat 60. ubie­głe­go wie­ku. Póź­niej wy­ko­rzy­sty­wa­ne by­ło i jest tyl­ko do ce­lów re­kre­acyj­no-spor­to­wych. „Spra­wa pi­lo­ta Ma­re­sza" jest tak­że jed­nym z pierw­szych zna­ków zmian po­li­tycz­nych, ja­kie mia­ły na­stą­pić w Pol­sce. Po­ka­zu­je los jed­ne­go z pol­skich żoł­nie­rzy, któ­rzy w cza­sie II woj­ny świa­to­wej wal­czy­li na Za­cho­dzie, a po jej za­koń­cze­niu wró­ci­li do kra­ju. Wie­lu z nich oskar­żo­no o szpie­go­stwo i zdra­dę, zo­sta­ło uwię­zio­nych i stra­co­nych. W fil­mie moż­na zna­leźć tak­że echa au­ten­tycz­nych wy­da­rzeń z tam­te­go okre­su, m.in. pró­bę po­rwa­nia jed­ne­go z sa­mo­lo­tów PLL LOT oraz pierw­szą po woj­nie ka­ta­stro­fę sa­mo­lo­tu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go Li-2 pod Tu­szy­nem w 1951 ro­ku, w któ­rej zgi­nął kpt. Bucz­kow­ski – oj­ciec zna­ne­go ak­to­ra Zbi­gnie­wa Bucz­kow­skie­go.

Ostat­nie dni Po­wsta­nia War­szaw­skie­go. Od­dział por. Za­dry (Wień­czy­sław Gliń­ski m.in. „Le­kar­stwo na mi­łość") wal­czy na Mo­ko­to­wie. Otrzy­mu­je roz­kaz prze­pro­wa­dze­nia swo­ich żoł­nie­rzy ka­na­ła­mi do Śród­mie­ścia. W ciem­no­ściach, eks­kre­men­tach, sza­leń­stwie ogar­nia­ją­cym lu­dzi pró­bu­ją­cych się wy­do­stać od­dział gu­bi dro­gę i roz­dzie­la się na kil­ka grup...

Ten film-le­gen­da zre­ali­zo­wa­ny zo­stał na pod­sta­wie sce­na­riu­sza Je­rze­go Ste­fa­na Sta­wiń­skie­go Je­den z je­go ple­ne­rów na­krę­co­no w Za­chod­nio­po­mor­skiem – w ru­inach ce­men­to­wa­ni w Lu­bi­nie na wy­spie Wo­lin. Ob­szar tej daw­nej fa­bry­ki ce­men­tu port­landz­kie­go (za­ło­żył ją w 1850 ro­ku Jo­han­nes Qu­istorp – zna­ny szcze­ciń­ski przed­się­bior­ca i fi­lan­trop, pięć lat póź­niej ku­pił zło­ża wa­pie­nia oraz te­ren po­ło­żo­ny nad brze­giem Za­le­wu Szcze­ciń­skie­go, któ­ry prze­zna­czył pod bu­do­wę ce­men­tow­ni) roz­cią­ga się wzdłuż uli­cy Głów­nej aż do brze­gów je­zio­ra Wic­ko Wiel­kie. Jej naj­bar­dziej roz­po­zna­wal­nym ele­men­tem jest es­ta­ka­da – be­to­no­wa kon­struk­cja przed­wo­jen­nej, ni­gdy nie­ukoń­czo­nej ram­py trans­por­to­wej, któ­ra mia­ła słu­żyć do zwo­że­nia urob­ku z ko­pal­ni kre­dy. Moż­na tra­fić tak­że na reszt­ki mu­rów, głę­bo­kie be­to­no­we osad­ni­ki, ka­na­ły oraz fun­da­men­ty daw­nych pie­ców do wy­pa­la­nia su­row­ca. Ce­men­to­wa­nia le­ży na po­pu­lar­nym szla­ku, m.in. sie­ci tras ro­we­ro­wych Po­mo­rza Za­chod­nie­go, przez co czę­sto od­wie­dza­na jest przez tu­ry­stów.

So­cre­ali­stycz­na wer­sja „Ro­mea i Ju­lii". Lo­ve sto­ry na rze­ce opo­wia­da­ją­ce o uczu­ciu Pięk­ne­go Ja­sia (Bo­gusz Bi­lew­ski m.in. „Ja­no­sik") – sy­na Wi­śla­ka, szy­pra z Płoc­ka i El­zy (Bar­ba­ra Wrze­siń­ska m.in. „Trze­ba za­bić tę mi­łość") – cór­ki nie­miec­kie­go bar­ka­rza z Koź­la. Ich mi­ło­ści nie ak­cep­tu­ją oj­co­wie, któ­rych dzie­li hi­sto­ria, tra­dy­cja, uprze­dze­nia, kon­flik­ty mię­dzy no­wy­mi miesz­kań­ca­mi Dol­ne­go Ślą­ska i zie­miach nad Od­rą a au­to­chto­na­mi. Sta­ry Wi­ślak nie­na­wi­dzi Niem­ców, bo pod­czas woj­ny za­bi­li mu żo­nę. Sta­ry Rang – Nie­miec, nie­na­wi­dzi Po­la­ków, bo za­bra­li mu dom w Koź­lu.

„Dwo­je z wiel­kiej rze­ki" to tak­że świa­dec­two trud­nej i cięż­kiej pra­cy ów­cze­snych bar­ka­rzy, oby­cza­jów, za­leż­no­ści, re­la­cji służ­bo­wych, prze­mi­ja­nia pew­nych war­to­ści, a na­wet mo­dy - je­den z po­moc­ni­ków Wi­śla­ka oka­zu­je się być tzw. bi­ki­nia­rzem (przed­sta­wi­cie­lem pol­skiej sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej z lat 50. ubie­głe­go wie­ku, któ­ry wy­róż­niał się eks­tra­wa­ganc­kim stro­jem, fa­scy­na­cją kul­tu­rą ame­ry­kań­ską oraz bun­tem wo­bec norm spo­łecz­nych obo­wią­zu­ją­cych w PRL, na­zwa po­cho­dzi od ato­lu Bi­ki­ni, gdzie prze­pro­wa­dza­no pró­by ją­dro­we i mia­ła sym­bo­li­zo­wać „wy­bu­cho­wy" styl by­cia i ubio­ru - pstro­ka­te, sze­ro­kie kra­wat z eg­zo­tycz­ny­mi mo­ty­wa­mi, wą­skie spodnie, ko­lo­ro­we skar­pet­ki, sze­ro­kie ma­ry­nar­ki z wiel­ki­mi ra­mio­na­mi, bu­ty na gru­bej, kau­czu­ko­wej po­de­szwie zwa­ne „sło­ni­ną"). Ty­po­wy strój bi­ki­nia­rza moż­na po­dzi­wiać w 51 min 24 sek. fil­mu. „Dwo­je z wiel­kiej rze­ki" był re­ali­zo­wa­ny przez dwa la­ta w ple­ne­rach Koź­la, Koź­la-Por­tu, Wro­cła­wia oraz Szcze­ci­na. To chy­ba je­dy­ny film fa­bu­lar­ny w pol­skiej po­wo­jen­nej ki­ne­ma­to­gra­fii po­świę­co­ny ży­ciu bar­ka­rzy na Od­rze. Sto­li­ca Po­mo­rza Za­chod­nie­go po­ja­wia się w 34. mi­nu­cie fil­mu. Wi­dać wy­raź­nie na­brze­że por­tu na Łasz­tow­ni, a po dru­giej stro­nie Wa­ły Chro­bre­go, Urząd Wo­je­wódz­ki i Mu­zeum Na­ro­do­we. W szcze­ciń­skim por­cie głów­ny bo­ha­ter – Ja­nek, chcąc się oświad­czyć El­zie po­sta­na­wia ku­pić jej ze­ga­rek z prze­my­tu od jed­ne­go z za­gra­nicz­nych ma­ry­na­rzy han­dlu­ją­cych ta­kim to­wa­rem - (Ry­szard Fi­lip­ski m.in. „Hu­bal"). Film z po­wo­du swo­jej te­ma­ty­ki nie zo­stał do­pusz­czo­ny do roz­po­wszech­nia­nia na te­re­nie wo­je­wódz­twa ka­to­wic­kie­go i opol­skie­go.

Jed­nost­ka po­wietrz­no­de­san­to­wa Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go - sław­ne „Czer­wo­ne be­re­ty". Do te­go mrocz­na ta­jem­ni­ca, pięk­na dziew­czy­na, przy­jaźń, od­wa­ga, skru­cha, od­po­wie­dzial­ność za swo­je czy­ny. A tak­że je­den z naj­cie­kaw­szych fi­na­łów w pol­skim fil­mie fa­bu­lar­nym. Po­czą­tek lat 60. ubie­głe­go wie­ku. Głów­ny bo­ha­ter - Grze­gorz Wa­rec­ki (Ma­rian Ko­ci­niak m.in. „Jak roz­pę­ta­łem II woj­nę świa­to­wą")w trak­cie po­dróż­ny do jed­nost­ki woj­sko­wej, po pi­ja­ne­mu, po­wo­du­je wy­pa­dek. Świad­kiem wy­da­rze­nia jest mło­da dziew­czy­na (Mar­ta Li­piń­ska, m.in. „Sal­to"). Już w jed­no­st­ce oka­zu­je się, je­den z no­wych ko­le­gów bo­ha­te­ra – Je­rzy Kar­das (An­drzej Sza­jew­ski – „Bry­lan­ty pa­ni Zu­zy")do­wia­du­je się o wy­pad­ku. Szan­ta­żu­je Wa­rec­kie­go. W trak­cie za­jęć spa­do­chro­no­wych Wa­rec­ki spo­ty­ka dziew­czy­nę. Nie po­zna­je jej, a to świa­dek wy­pad­ku ja­ki spo­wo­do­wał. Ro­dzi się mię­dzy ni­mi uczu­cie. Żoł­nie­rze bio­rą udział w ak­cji ra­to­wa­nia dzie­ci z za­gro­żo­nej po­ża­rem ko­lo­nii let­niej nad je­zio­rem. Pod­czas ko­lej­nych ćwi­czeń i sko­ków spa­do­chro­no­wych Wa­rec­ki ra­tu­je ży­cie swo­je­mu szan­ta­ży­ście. Po za­koń­cze­niu służ­by woj­sko­wej po­sta­na­wia zgło­sić się do pro­ku­ra­tu­ry i przy­znać do spo­wo­do­wa­nia wy­pad­ku.

Mu­zy­kę do „Czer­wo­nych be­re­tów" na­pi­sał sław­ny kom­po­zy­tor Woj­ciech Ki­lar. W fil­mie du­ble­ra­mi ak­to­rów w sko­kach spa­do­chro­no­wych by­li praw­dzi­wi spa­do­chro­nia­rze z 6. Po­mor­skiej Dy­wi­zji Po­wietrz­no-De­san­to­wej. Mi­mo to do­cho­dzi­ło do nie­bez­piecz­nych sy­tu­acji np. Ma­rian Ko­ci­niak wi­siał na li­nie pod­wie­szo­nej do he­li­kop­te­ra na wy­so­ko­ści 20 – 50 me­trów nad zie­mią. Po la­tach ak­tor tak wspo­mi­nał „Czer­wo­ne be­re­ty": „Film mo­że nie był naj­wyż­sze­go lo­tu, ale bar­dzo się po­do­bał, to był bar­dzo do­bry start". W in­ter­ne­cie moż­na zna­leźć wspo­mnie­nia miesz­kań­ców Szcze­cin­ka zwią­za­ne z re­ali­za­cją fil­mu. „Za­ro­bi­łem wte­dy pierw­sze w ży­ciu pie­nią­dze. Ca­łe 500 zł za trzy dni sta­ty­sto­wa­nia. By­ło pie­kiel­nie zim­no, a ja mu­sia­łem wy­ska­ki­wać z pon­to­nu do wo­dy, po czym naj­pierw by­łem pod­ta­pia­ny, a po­tem ra­to­wa­ny przez bo­ha­ter­skie­go Ma­ria­na Ko­ci­nia­ka" – opo­wia­dał je­den z nich. Sce­na­riusz fil­mu po­wstał na pod­sta­wie ka­me­ral­nej no­we­li psy­cho­lo­gicz­nej pt. „Pół go­dzi­ny przy­jaź­ni" au­tor­stwa ślą­skie­go pi­sa­rza Al­bi­na Sie­kier­skie­go. Naj­waż­niej­sza se­kwen­cja krę­co­na w Szcze­cin­ku nad je­zio­rem Trze­siec­ko to dra­ma­tycz­na ak­cja ra­tun­ko­wa. Żoł­nie­rze-ko­man­do­si ru­sza­ją na po­moc dzie­ciom od­cię­tym przez po­żar la­su. W tle krę­co­nych scen wy­raź­nie wi­dać Wy­spę Szczu­pa­ka. Przy są­sied­nim je­zio­rze Wie­li­mie, na tam­tej­szym tra­wia­stym lot­ni­sku woj­sko­wym, sta­cjo­no­wa­ły sa­mo­lo­ty oraz za­bez­pie­cze­nie tech­nicz­ne, z któ­re­go ko­rzy­sta­li fil­mow­cy, Aby zo­ba­czyć miej­sca, w któ­rych krę­co­no naj­bar­dziej wi­do­wi­sko­we sce­ny „Czer­wo­nych be­re­tów" moż­na wy­brać się na spa­cer wzdłuż li­nii brze­go­wej je­zio­ra Trze­siec­ko, przede wszyst­kim klu­czo­wym, za­chod­nim i po­łu­dnio­wo-za­chod­nim od­cin­kiem le­śnym, gdzie re­ali­zo­wa­no uję­cia po­ża­ru i ak­cji ra­tun­ko­wej.

Szes­na­sto­let­nia Ania psu­je za­byt­ko­wy ze­gar pra­bab­ki Ele­ono­ry. Kie­dy dziew­czy­na co­fa wska­zów­ki cza­so­mie­rza, na­gle prze­no­si się o 80 lat w prze­szłość. Nie wie­rzy oży­wio­nej Ele­ono­rze, któ­ra wy­ja­śnia jej, że po­wrót do cza­sów współ­cze­snych na­sto­lat­ki jest nie­moż­li­wy. Bo ze­gar zo­stał uszko­dzo­ny. Ania pró­bu­je so­bie po­ra­dzić w no­wym oto­cze­niu. Ale nie po­tra­fi do­sto­so­wać się do sta­ro­świec­kich norm i zwy­cza­jów. Po­wo­du­je ogrom­ne za­mie­sza­nie w kon­ser­wa­tyw­nej, miesz­czań­skiej spo­łecz­no­ści. W za­kła­dzie ta­jem­ni­cze­go ze­gar­mi­strza dziew­czy­na do­strze­ga ze­gar Ele­ono­ry. Jed­nak cza­ry unie­moż­li­wia­ją jej od­zy­ska­nie cza­so­mie­rza. Czy Ania wró­ci jesz­cze do przy­szło­ści, do XX wie­ku ?

Film opar­ty zo­stał na mo­ty­wach po­pu­lar­nej po­wie­ści Ma­rii Krüger któ­ra by­ła ro­dzo­ną sio­strą re­ży­ser­ki i sce­na­rzyst­ki fil­mu Ha­li­ny Bie­liń­skiej

Opo­wieść kry­mi­nal­no – przy­go­do­wo - ro­man­so­wa. Przy­pad­ko­we spo­tka­nie daw­nych ko­chan­ków przy­wo­łu­je wspo­mnie­nia sprzed lat. Pi­sarz i dzien­ni­karz (An­drzej Ła­pic­ki m.in. „Wszyst­ko na sprze­daż") i kon­ser­wa­tor­ka sztu­ki – zja­wi­sko­wa Be­ata Tysz­kie­wicz (m.in. „Lal­ka"). Spo­tka­li się przed la­ty w Dar­ło­wie. Oprócz ro­man­su po­łą­czy­ło ich za­in­te­re­so­wa­nie le­gen­dar­nym skar­bem kró­la Ery­ka. Ona chcia­ła go od­na­leźć, a on uciec z nim na Za­chód.

Sce­na­riusz fil­mu na­pi­sał Le­opold Tyr­mand. By­ła to ad­ap­ta­cja je­go po­wie­ści pt. „Sie­dem da­le­kich rej­sów". Film, prak­tycz­nie po trzech ty­go­dniach, zo­stał zdję­ty z ekra­nów, choć pu­blicz­no­ści bar­dzo się po­do­bał. Wkrót­ce po­tem – w 1965 ro­ku Tyr­mand wy­je­chał z Pol­ski. I ni­gdy już do niej nie wró­cił. Ob­raz ilu­stru­je jaz­zo­wa ścież­ka dźwię­ko­wa au­tor­stwa Gun­the­ra Schul­le­ra, któ­ra otrzy­ma na­gro­dę za naj­lep­szy so­und­track na San Fran­ci­sco Film Fe­sti­val w ro­ku 1964. Dar­łow­ski Ośro­dek Kul­tu­ry no­si imię pi­sa­rza, a od 2019 ro­ku ist­nie­je szlak tu­ry­stycz­ny „Śla­da­mi bo­ha­te­rów Tyr­man­da" – osiem rzeźb od dwor­ca do la­tar­ni mor­skiej. Za­ini­cjo­wa­ny zo­stał od­sło­nię­ciem Ła­wecz­ki Le­opol­da Tyr­man­da, znaj­du­ją­cej się na naj­bar­dziej uczęsz­cza­nej tra­sie Dar­ło­wa.

Je­den z pierw­szych fil­mów kry­mi­nal­nych zre­ali­zo­wa­nych w PRL. Pod jed­nym z pro­win­cjo­nal­nych mia­ste­czek do­cho­dzi do na­pa­du na kon­wój ban­ko­wy. Gi­ną dwie oso­by i zra­bo­wa­na zo­sta­je po­kaź­na ilość go­tów­ki. Świad­kiem prze­stęp­stwa jest ka­sjer­ka Mał­go­rza­ta (Ewa Krzy­żew­ska m.in. „Za­zdrość i me­dy­cy­na") , któ­ra przez chwi­lę wi­dzia­ła twarz za­bój­cy. Śledz­two w spra­wie na­pa­du pro­wa­dzi ka­pi­tan MO Jan Zię­tek (Zbi­gniew Cy­bul­ski, m.in. „Po­piół i dia­ment"). Ma pe­wien trop. Pie­nią­dze z po­przed­nie­go na­pa­du wy­pły­nę­ły w kil­ku po­pu­lar­nych miej­sco­wo­ściach na pol­skim wy­brze­żu Bał­ty­ku. We­dług mi­li­cji to szan­sa, że mor­der­ca zno­wu się w nich po­ja­wi. Wy­bie­ra­ją Zdro­je(któ­re w fil­mie za­gra­ły Mię­dzyz­dro­je). Zię­tek chce, aby Mał­go­rza­ta roz­po­zna­ła za­bój­cę. Ale wcze­śniej mu­si ona przejść cał­ko­wi­tą me­ta­mor­fo­zę – z brzyd­kiej pro­win­cjo­nal­nej dziew­czy­ny prze­mie­nić się w bar­dzo atrak­cyj­ną ko­bie­tę. Za­bój­ca ru­sza ich śla­dem..

Wi­dzo­wie oglą­da­ją­cy film by­li świad­ka­mi nie­spo­ty­ka­nych scen w cza­sach go­muł­kow­skie­go PRL – np. zdu­mie­nie bu­dzi au­to­ma­ty­za­cja w ho­te­lo­wym po­ko­ju Mał­go­rza­ty: na ścia­nie znaj­du­ją się trzy przy­ci­ski. dziew­czy­na na­ci­ska wszyst­kie i po chwi­li w po­ko­ju po­ja­wia się fry­zjer, ma­ni­cu­rzyst­ka oraz kel­ner z ho­te­lo­wej re­stau­ra­cji. Wie­czor­ny dan­cing wy­peł­nia mu­zy­ka „na ży­wo". Jed­na z pio­se­nek, w wy­ko­na­niu Ka­ta­rzy­na Bo­ve­ry, zo­sta­nie wy­ko­rzy­sta­na w jesz­cze jed­nym pol­skim fil­mie sen­sa­cyj­nym - „Spo­tka­nie ze szpie­giem". W fil­mie po­ja­wia się tak­że sce­na kon­cer­tu w mię­dzyz­droj­skim am­fi­te­atrze. Na sce­nie wy­stę­pu­ją ów­cze­sne big be­ato­we sła­wy: ze­spół Czer­wo­no-Czar­ni i He­le­na Maj­da­niec. Sce­na­riusz do fil­mu na­pi­sał sław­ny twór­ca kry­mi­na­łów Joe Alex, czy­li Ma­ciej Słom­czyń­ski - zna­ny pol­ski pi­sarz i tłu­macz dzieł Wil­lia­ma Szek­spi­ra. W trak­cie re­ali­za­cji fil­mu Cy­bul­ski otrzy­mał pro­po­zy­cję za­gra­nia w fil­mie „Za­ćmie­nie" sław­ne­go re­ży­se­ra Mi­che­lan­ge­lo An­to­nio­nie­go. Ale od­mó­wił – bo „dał sło­wo ho­no­ru" Nes­fe­te­ro­wi, że za­gra w je­go „Zbrod­nia­rzu i pan­nie". Ro­lę w „Za­ćmie­niu" otrzy­mał Ala­in De­lon". Pen­sjo­nat w Mię­dzyz­dro­jach w któ­rym re­ali­zo­wa­no film stoi do dziś, choć zo­stał prze­bu­do­wa­ny. Miesz­ka­ła w nim eki­pa fil­mo­wa i krę­co­no tam nie­któ­re sce­ny np. w po­ko­jach i na ko­ry­ta­rzach. Po­ści­gi sa­mo­cho­do­we rów­nież roz­gry­wa­ły się w oko­li­cach Mię­dzyz­dro­jów. De­ko­ra­cje re­cep­cji i hal­lu wy­ko­na­no w war­szaw­skiej wy­twór­ni fil­mo­wej na Chełm­skiej. Dom, w któ­rym za­miesz­ka­ła ko­le­żan­ka głów­nej bo­ha­ter­ki – Ewa Wi­śniew­ska (m.in. „Cu­dzo­ziem­ka") „za­gra­ła" wy­na­ję­ta na po­trze­by fil­mu au­ten­tycz­na ry­bac­ka cha­łu­pa w jed­nej z wsi pod Mię­dzyz­dro­ja­mi. „Zbrod­niarz i pan­na", to tak­że jed­na z nie­wie­lu oka­zji zo­ba­cze­nia Zbi­gnie­wa Cy­bul­skie­go za kie­row­ni­cą sa­mo­cho­du. Wo­lał mo­to­cy­kle. Nie lu­bił kie­ro­wać au­tem. Dal­sze po­dró­że od­by­wał naj­czę­ściej po­cią­giem. Sa­mo­chód, któ­rym Cy­bul­ski po­ru­sza się w fil­mie, to ka­brio­let Sko­da Fe­li­cja – sa­mo­chód bar­dzo rzad­ko po­ru­sza­ją­cy się wte­dy na pol­skich dro­gach. Ścież­kę dźwię­ko­wą do fil­mu skom­po­no­wał Krzysz­tof Ko­me­da (m.in. „Dziec­ko Ro­se­ma­ry", „Pra­wo i pięść"), je­den z naj­wy­bit­niej­szych kom­po­zy­to­rów mu­zy­ki fil­mo­wej i jaz­zo­wej w hi­sto­rii pol­skiej kul­tu­ry.

Film po­wstał na pod­sta­wie opo­wia­dań Jó­ze­fa He­na – po­pu­lar­ne­go pi­sa­rza i dra­ma­tur­ga, żoł­nie­rza Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go. Je­go fa­bu­ła jest szo­ku­ją­ca jak na ów­cze­sne cza­sy oraz sys­tem po­li­tycz­ny PRL. Bo ak­cja fil­mu roz­po­czy­na się w 1943 ro­ku, w jed­nym z so­wiec­kich obo­zów pra­cy, czy­li gu­ła­gów ! Znaj­du­je się on gdzieś w Azji Środ­ko­wej (naj­praw­do­po­dob­niej w Ka­zach­sta­nie). „Ła­gier­ni­cy" pra­cu­ją przy bu­do­wie ka­na­łu. Dwóch pol­skich więź­niów – Bog­dan So­wik (Le­szek Her­de­gen, m.in. „Ży­cie na go­rą­co") i Sta­ni­sław Kraw­czyk (Bro­ni­sław Paw­lik, m.in. „Sza­bla od Ko­men­dan­ta") do­wia­du­je się, że w Siel­cach nad Oką for­mu­je się pol­skie woj­sko. Po­sta­na­wia­ją się do nie­go do­stać. Ucie­ka­ją z ła­gru. Tra­fia­ją do 1 Dy­wi­zji LWP. Bio­rą udział w bi­twie pod Le­ni­no. W 1944 ro­ku ra­zem z ar­mią do­cie­ra­ją do Pol­ski i wal­czą o przy­czó­łek na Wi­śle. Przed de­cy­du­ją­cą bi­twą oka­zu­je się, że w od­dzia­le bra­ku­je jed­ne­go żoł­nie­rza. Po­legł, ale nikt nie po­tra­fi przy­po­mnieć so­bie je­go twa­rzy ani na­zwi­ska. Uzna­ny zo­sta­je za „nie­zna­ne­go" żoł­nie­rza.

Ścież­kę dźwię­ko­wą do fil­mu skom­po­no­wał Ta­de­usz Ba­ird – je­den z naj­wy­bit­niej­szych pol­skich kom­po­zy­to­rów XX wie­ku, współ­twór­ca fe­sti­wa­lu War­szaw­ska Je­sień.

„Od­wilż" 1956 ro­ku. Ze sta­li­now­skich wię­zień wy­cho­dzą więź­nio­wie po­li­tycz­ni, m.in. żoł­nie­rze róż­nych for­ma­cji pod­zie­mia w Pol­sce oraz ci, któ­rzy wal­czy­li w Si­łach Zbroj­nych na Za­cho­dzie. Jed­nym z nich jest Ro­man Ma­rec­ki (Wła­dy­sław Głą­bik), by­ły ofi­cer Ar­mii Kra­jo­wej. Pod ko­niec woj­ny miał wy­ko­nać wy­rok śmier­ci na jed­nym z soł­ty­sów po­dej­rza­nym o współ­pra­cę z ko­mu­ni­stycz­ny­mi wła­dza­mi. Jed­nak te­go nie zro­bił. Za nie­wy­ko­na­nie roz­ka­zu do­tych­cza­so­wi ko­le­dzy z od­dzia­łu wy­da­li na nie­go wy­rok śmier­ci. Ma­rec­ki z ro­dzi­ną ucie­ka na tzw. Zie­mie Od­zy­ska­ne - do Szcze­ci­na. Bie­rze udział w pra­cach przy od­bu­do­wie mia­sta i lo­kal­ne­go prze­my­słu. Nie ujaw­nia swo­jej prze­szło­ści. Ale ktoś go roz­po­znał i do­niósł do Urzę­du Bez­pie­czeń­stwa. Ma­rec­ki zo­sta­je aresz­to­wa­ny i ska­za­ny na do­ży­wo­cie. Do­pie­ro „od­wilż" 1956 ro­ku przy­no­si mu wol­ność.

To pierw­szy, po­wo­jen­ny film pol­ski, któ­ry w bar­dzo du­żym stop­niu krę­co­ny był w sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go. Jest też okre­śla­ny jed­nym z naj­bar­dziej szcze­ciń­skich ob­ra­zów w ki­ne­ma­to­gra­fii oraz jed­nym z pierw­szych fil­mów z nur­tu „roz­ra­chun­ko­we­go". Sce­na­riusz, na pod­sta­wie wła­snej po­wie­ści „Dzień siód­my i zno­wu pierw­szy", na­pi­sał Ry­szard Li­sko­wac­ki – zna­ny szcze­ciń­ski pi­sarz i dzien­ni­karz. Film zo­stał moc­no ocen­zu­ro­wa­ny. M.in. miał się koń­czyć spo­licz­ko­wa­niem pierw­sze­go se­kre­ta­rza PZPR w Szcze­ci­nie przez głów­ne­go bo­ha­te­ra. Ale ostat­nie sce­ny zo­sta­ły wy­cię­te i za­stą­pio­ne in­ny­mi - wo­do­wa­niem stat­ku w Stocz­ni Szcze­ciń­skiej i prze­mo­wą se­kre­ta­rza. W do­dat­ku ta sce­na nie by­ła re­ali­zo­wa­na w Szcze­ci­nie, ale w Trój­mie­ście. Jed­ną z głów­nych ról w „Ra­chun­ku" za­grał zna­ny już wte­dy ak­tor An­drzej May. Po­pu­lar­ny po wy­stę­pie w „Za­ma­chu" Je­rze­go Pas­sen­dor­fe­ra - ob­ra­zie o sław­nej ak­cji pol­skie­go pod­zie­mia w cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej li­kwi­da­cji ka­ta War­sza­wy, gen. Fran­za Kut­sche­rę. Po­tem sła­wę przy­nio­sła mu głów­na ro­la m.in. w se­ria­lu „Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich". W „Ra­chun­ku" – ro­lę nie­miec­kie­go chłop­ca za­grał Grze­gorz Ro­man – ak­tor dzie­cię­cy, zna­ny po­tem z se­ria­lu „Nie­wia­ry­god­ne przy­go­dy Mar­ka Pie­gu­sa" oraz jed­ne­go z od­cin­ków „Staw­ki więk­szej niż ży­cie". Re­ali­za­to­rzy, po­ka­zu­jąc Szcze­cin nie unik­nę­li wpa­dek np. pre­zen­tu­jąc mor­skie fa­le ude­rza­ją­ce o fa­lo­chron (?!)al­bo kie­dy je­den z bo­ha­te­rów gra­ny przez Zdzi­sła­wa Ma­kla­kie­wi­cza (m.in. „Rejs") jeź­dzi sa­mo­cho­dem po Wa­łach Chro­bre­go. Trwa to do­syć dłu­go, bo Ma­kla­kie­wicz jeź­dzi w kół­ko. Wi­dać kil­ku­krot­nie po­wta­rza­ją­ce się za szy­bą sa­mo­cho­du – raz z le­wej, raz z pra­wej stro­ny – cha­rak­te­ry­stycz­ne za­bu­do­wa­nia Wa­łów Chro­bre­go. Je­den z lo­kal­nych kry­ty­ków fil­mo­wych ob­li­czył, że prze­mie­rza je, tam i z po­wro­tem aż czte­ro­krot­nie.

Je­den z kla­sy­ków pol­skie­go tzw. ki­na szpie­gow­skie­go. Gdzieś na ko­sza­liń­skiej czę­ści wy­brze­ża Bał­ty­ku po­ja­wia się łódź pod­wod­na. Z jej po­kła­du star­tu­je w po­wie­trze ba­lon z pod­wie­szo­nym do nie­go męż­czy­zną w cy­wil­nym ubra­niu. Woj­ska ochro­ny prze­ciw­lot­ni­czej na­mie­rza­ją ta­jem­ni­czy obiekt. W miej­sce je­go lą­do­wa­nia wy­ru­sza­ją funk­cjo­na­riu­sze kontr­wy­wia­du woj­sko­we­go „pod przy­kryw­ką" pra­cow­ni­ków nad­le­śnic­twa w Ko­sza­li­nie. Szpieg – Ber­nard na­wią­zu­je przez ra­dio­sta­cję kon­takt ze swo­imi zwierzch­ni­ka­mi. Wia­do­mość jest ukry­ta w ko­dzie wy­wo­ław­czym jed­ne­go z tzw. krót­ko­fa­low­ców oraz na­gra­niu pew­nej pio­sen­ki (tej sa­mej, któ­ra by­ła wy­ko­rzy­sta­na w „Zbrod­nia­rzu i pan­nie"). Szpieg ru­sza do War­sza­wy od­no­wić kon­tak­ty i wy­ko­nać za­da­nia – zdo­być taj­ne in­for­ma­cje o jed­nost­kach woj­sko­wych w ów­cze­snych wo­je­wódz­twach ko­sza­liń­skim i szcze­ciń­skim. Ale kontr­wy­wiad jest już na je­go tro­pie...

Bar­dzo moc­ną stro­ną te­go fil­mu jest ob­sa­da. Dwóch mło­dych ofi­ce­rów kontr­wy­wia­du gra­ją Sta­ni­sław Mi­kul­ski, czy­li póź­niej­szy sław­ny agent J – 23 - Hans Kloss oraz Zbi­gniew Za­pa­sie­wicz (m.in. „Bar­wy ochron­ne"), szpie­ga Igna­cy Ma­chow­ski (m.in. „Po­ciąg")a je­go po­moc­nicz­kę Be­ata Tysz­kie­wicz (m.in. „Wszyst­ko na sprze­daż"). W „Spo­tka­niu" Mi­kul­ski chciał za­grać agen­ta ob­ce­go wy­wia­du. Ale re­ży­ser nie zgo­dził się na to i ob­sa­dził go w ro­li ści­ga­ją­ce­go szpie­ga. W nie­któ­rych dru­go­pla­no­wych ro­lach i epi­zo­dach wy­stę­pu­ją au­ten­tycz­ni funk­cjo­na­riu­sze ów­cze­snych pol­skich taj­nych służb. Wy­ko­rzy­sta­no rów­nież praw­dzi­we urzą­dze­nia np. ra­dio­pe­len­ga­cyj­ne z któ­rych w tym cza­sie ko­rzy­sta­ło woj­sko.

Awan­tur­ni­czo-przy­go­do­wa ko­me­dia z mo­rzem i ma­ry­na­rza­mi w ro­li głów­nej. W szcze­ciń­skim por­cie do­cho­dzi do spo­tka­nia dwóch by­łych ko­le­gów z woj­ska - Jan­ka (Zbi­gniew Cy­bul­ski m.in. „Sal­to")ma­ry­na­rza pły­wa­ją­ce­go na stat­kach Pol­skiej Że­glu­gi Mor­skiej oraz za­da­nie: Le­ona (Zdzi­sław Ma­kla­kie­wicz, m.in. „Rejs") – „czło­wie­ka suk­ce­su w de­le­ga­cji z War­sza­wy".

Kie­dy za­czy­na pa­dać deszcz znaj­du­ją schro­nie­nie w wia­cie ppoż. sto­ją­cej na na­brze­żu Łasz­tow­ni, pra­wie vis-à-vis Zam­ku Ksią­żąt Po­mor­skich po dru­giej stro­nie Od­ry. Za­czy­na­ją snuć tzw. mę­skie opo­wie­ści. Le­on prze­chwa­la się do­mem, ro­dzi­ną, do­bry­mi za­rob­ka­mi a Ja­nek ko­lo­ry­zo­wa­ny­mi opo­wie­ścia­mi o ma­ry­nar­skim ży­ciu i nie­praw­do­po­dob­nych przy­go­dach, któ­re prze­żył, m.in. o ro­man­sie z ta­jem­ni­czą ba­ro­no­wą, pro­po­zy­cji wy­stą­pie­nia w za­gra­nicz­nym fil­mie, o stat­ku prze­my­ca­ją­cym nar­ko­ty­ki do USA, zgro­ma­dzo­nym ma­jąt­ku (jest ka­pi­ta­nem i za­ra­bia 50 tys. mie­sięcz­nie, ma trzy wil­le z ba­se­nem w Za­ko­pa­nem, na Ma­zu­rach i w Świ­no­uj­ściu) oraz o dziew­czy­nie, któ­ra dla nie­go rzu­ci­ła ma­ha­ra­dżę (Le­on Niem­czyk, m.in. „Nóż w wo­dzie") w ha­re­mie w Ca­sa­blan­ce. Wszyst­kie­mu przy­słu­chu­je się atrak­cyj­na dziew­czy­na (Te­re­sa Tu­szyń­ska, m.in. „Do wi­dze­nia, do ju­tra") oraz za­gu­bio­ny prze­cho­dzień (Krzysz­tof Li­twin, m.in. „Przy­go­dy psa Cy­wi­la"). Ca­ła czwór­ka wy­stę­pu­je w róż­nych ro­lach w opo­wie­ściach Jan­ka. Kie­dy deszcz prze­sta­je pa­dać męż­czyź­ni roz­sta­ją się. Ja­nek wra­ca na sta­tek. W por­cie wi­dzi na pod­no­śni­ku Le­ona, któ­ry ma­lu­je dziób jed­ne­go ze stat­ków.

Zdję­cia do fil­mu po­wsta­wa­ły m.in. na po­kła­dzie drob­ni­cow­ca m/s „Kra­ków", któ­ry la­tem 1966 ro­ku od­by­wał rejs na tra­sie Szcze­cin – Afry­ka. Cy­bul­ski chciał na nim na­krę­cić do­ku­ment o Czar­nym Lą­dzie i re­por­taż z pra­cy nad fil­mem. Na stat­ku miał się czuć jak w wię­zie­niu – nie mo­że wsiąść do tak­sów­ki lub po­cią­gu i wy­je­chać, kie­dy ma na to ocho­tę. Ob­ra­ził się na ka­pi­ta­na, gdy ten zro­bił awan­tu­rę ma­ry­na­rzo­wi, któ­ry usiadł z ak­to­rem w me­sie ofi­cer­skiej. Eg­zo­tycz­ny kli­mat go mę­czy. Za­miast scho­dzić na ląd, wo­li upi­jać się w ka­ju­tach z ma­ry­na­rza­mi. Za­ło­dze im­po­nu­je, że Cy­bul­ski trak­tu­je ich jak rów­nych. Ak­tor jest na­to­miast za­chwy­co­ny, że po­dej­mu­ją go jak bo­ha­te­ra. Cy­bul­ski nie był pla­no­wa­ny do ro­li w „Ca­łej na­przód". Ale tra­fił do ob­sa­dy dzię­ki ko­me­dio­wym umie­jęt­no­ściom, któ­re za­pre­zen­to­wał pod­czas wcze­śniej­szej współ­pra­cy z Le­nar­to­wi­czem przy fil­mie „Giu­sep­pe w War­sza­wie". Do „Ca­łej na­przód" pró­bo­wa­no tak­że za­an­ga­żo­wać mło­dą, zdo­by­wa­ją­cą wte­dy roz­głos fran­cu­ską ak­tor­kę Ma­rie La­fo­rêt. Bra­no też pod uwa­gę za­trud­nie­nie do fil­mu jed­nej z ak­to­rek szwedz­kich. Ko­stiu­my dla Tu­szyń­skiej pro­jek­to­wał sław­ny pol­ski ma­larz Fran­ci­szek Sta­ro­wiey­ski. Jed­ną z naj­bar­dziej zna­nych aneg­dot po­cho­dzą­cych z pla­nu fil­mu jest hi­sto­ria tre­so­wa­nej małp­ki Czi­ka, któ­ra mia­ła grać w sce­nach eg­zo­tycz­nych przy­gód Jan­ka. We­dług re­la­cji eki­py by­ła ona bar­dzo ka­pry­śna – po­tra­fi­ła za­trzy­mać zdję­cia, bo nie chcia­ła np. wejść na re­kwi­zyt, usiąść na ra­mie­niu Cy­bul­skie­go al­bo ucie­ka­ła z pla­nu. W jed­nej ze scen Czi­ka wy­rwa­ła mu oku­la­ry i ucie­ka­ła z ni­mi po po­kła­dzie, co nie by­ło za­pla­no­wa­ne. Le­nar­to­wicz nie prze­rwał zdjęć uzna­jąc, że to świet­na sce­na. „Ca­ła na­przód" by­ła ostat­nim fil­mem, któ­ry Cy­bul­ski zdą­żył ukoń­czyć. Pre­mie­ra fil­mu od­by­ła się 11 kwiet­nia 1967 ro­ku w szcze­ciń­skim ki­nie Ko­smos - trzy mie­sią­ce po tra­gicz­nej śmier­ci ak­to­ra. Pra­sa in­for­mo­wa­ła, że po­ja­wił się niej re­ży­ser, współ­twór­czy­ni sce­na­riu­sza Ewa Szu­mań­ska (au­tor­ka sław­ne­go sa­ty­rycz­ne­go cy­klu ra­dio­we­go „Z pa­mięt­ni­ka mło­dej le­kar­ki"), ope­ra­tor Je­rzy Sta­wic­ki i ak­tor Krzysz­tof Li­twin. W ostat­nich sce­nach fil­mu bo­ha­ter gra­ny przez Cy­bul­skie­go stoi na po­kła­dzie stat­ku od­pły­wa­ją­ce­go ze szcze­ciń­skie­go por­tu. Uśmie­cha się sze­ro­ko i ma­cha rę­ką na po­że­gna­nie. Pod­czas pro­jek­cji „Ca­łej na­przód" w ki­nach sce­ny te mia­ły wy­wo­ły­wać po­ru­sze­nie i łzy wśród pu­blicz­no­ści.

Ko­niec ro­ku szkol­ne­go. Fra­nek (Da­niel Ol­brych­ski, m.in. „Bok­ser") i Pa­weł (Ma­rian Opa­nia, m.in. „Roz­mo­wy kon­tro­lo­wa­ne") nie zda­li ma­tu­ry. Ucie­kli więc z do­mu nad mo­rze. Chcą za­mu­stro­wać się na sta­tek i po­pły­nąć do eg­zo­tycz­nych kra­jów. Tra­fia­ją do Mię­dzyz­dro­jów. Kie­dy koń­czą im się pie­nią­dze spo­ty­ka­ją na pla­ży nie­zna­jo­me­go męż­czy­znę – Fi­li­pa (An­drzej Gaz­decz­ka, m.in. „Ha­zar­dzi­ści"). Pro­po­nu­je im udział w sko­ku na ka­sę jed­ne­go z po­bli­skich PGR-ów. Chłop­cy da­ją się na­mó­wić. Za­trud­nia­ją się PGR, któ­ry ma­ją okraść. Ma­ją po­ma­gać przy żni­wach. Pa­weł po­zna­je atrak­cyj­ną dziew­czy­nę – Te­re­sę (Mał­go­rza­ta Brau­nek, m.in. „Po­lo­wa­nie na mu­chy") i za­czy­na się z nią uma­wiać na rand­ki. Po­wo­li prze­sta­je go in­te­re­so­wać udział w sko­ku. Na wiej­skiej za­ba­wie Frta­nek bi­jąc się na pię­ści, wy­ra­bia so­bie po­zy­cję wśród człon­ków za­ło­gi PGR-u. Pa­weł w tym cza­sie prze­cho­dzi ini­cja­cję sek­su­al­ną z Te­re­są. Kie­dy we wsi po­ja­wia się Fi­lip Fra­nek po­ma­ga mu ob­ro­bić ka­sę PGR. Ale męż­czy­zna zni­ka z pie­niędz­mi. Chłop­cy spo­ty­ka­ją się na mo­lo w Mię­dzyz­dro­jach. Mu­szą so­bie wy­ja­śnić kil­ka spraw...

Praw­do­po­dob­nie z po­wo­du zbyt re­ali­stycz­ne­go przed­sta­wie­nia ob­ra­zu pol­skiej wsi lat 60. ubie­głe­go wie­ku, po in­ter­wen­cji cen­zu­ry, „Skok" wy­lą­do­wał „na pół­ce" na dwa la­ta. Wszedł na ekra­ny do­pie­ro w 1969 ro­ku. Dla Mał­go­rza­ty Brau­nek to był fil­mo­wy de­biut a Ma­rian Opa­nia za m.in. ro­lę w „Sko­ku" otrzy­mał na­gro­dę im. Zbysz­ka Cy­bul­skie­go.

Pierw­sza część dy­lo­gii wo­jen­nej w skład któ­rej we­szły rów­nież „Ostat­nie dni". II woj­na świa­to­wa zbli­ża się do koń­ca. W tzw. ope­ra­cji ber­liń­skiej bio­rą udział woj­ska ra­dziec­kie oraz od­dzia­ły 1. Ar­mii Woj­ska Pol­skie­go. Film po­ka­zu­je hi­sto­rię plu­to­nu por. Kacz­mar­ka (Krzysz­tof Cha­miec m.in. „Ka­zi­mierz Wiel­ki"), któ­ry idzie w pierw­szej „szpi­cy". Głów­nym bo­ha­te­rem fil­mu jest jed­nak by­ły par­ty­zant kpr. Woj­ciech Na­róg (Woj­ciech Sie­mion, m.in. „Po­szu­ki­wa­ny, po­szu­ki­wa­na"). Ra­zem z ko­le­ga­mi z plu­to­nu ru­sza nad Od­rę, aby wziąć udział w ope­ra­cji jej for­so­wa­nia.

Po­stać kpr. Na­ro­ga stwo­rzył Ry­szard Li­sko­wac­ki - zna­ny szcze­ciń­ski pi­sarz, dra­ma­turg, kry­tyk i dzien­ni­karz. Ale sce­na­riusz fil­mu „Kie­ru­nek Ber­lin" na­pi­sał po­pu­lar­ny przed la­ty a dziś już za­po­mnia­ny li­te­rat Woj­ciech Żu­krow­ski, któ­ry wy­ko­rzy­stał w nim te­go bo­ha­te­ra. Je­den z kry­ty­ków wy­li­czył, że w re­ali­za­cji te­go fil­mu m.in. na po­li­go­nie w Draw­sku wzię­ło udział bli­sko stu ak­to­rów, oko­ło dwóch ty­się­cy sta­ty­stów, czter­dzie­ści czoł­gów, dwa­dzie­ścia am­fi­bii, sześć­dzie­siąt ło­dzi de­san­to­wych, ma­sa sa­mo­cho­dów i mo­to­cy­kli z epo­ki oraz dzie­siąt­ki dział. Wy­ko­rzy­sta­no sześć ton ła­dun­ków wy­bu­cho­wych. Na lot­ni­sku w Alek­san­dro­wie Łódz­kim po­sta­wio­no na­wet ma­kie­tę Bra­my Bran­den­bur­skiej.

Ak­cja se­ria­lu roz­gry­wa się za pa­no­wa­nia Wła­dy­sła­wa Ło­kiet­ka. Ak­cja roz­po­czy­na się w ro­ku 1306, gdy Bran­den­bur­czy­cy zaj­mu­ją Gdańsk, a wspie­ra­ją­cy ich Krzy­ża­cy do­ko­nu­ją rze­zi miesz­kań­ców mia­sta. Głów­nym bo­ha­te­rem se­ria­lu jest Gniew­ko – osie­ro­co­ny syn ry­ba­ka. Je­go ro­dzi­ce zo­sta­li za­bi­ci w cza­sie na­pa­du Bran­der­bur­czy­ków na wio­skę. Zo­stał przy­gar­nię­ty i wy­cho­wy­wa­ny przez ry­ce­rza Su­li­sła­wa. Gniew­ko do­ra­sta, zo­sta­je ry­ce­rzem, wier­nie słu­ży kró­lo­wi i oj­czyź­nie. Bie­rze udział w zwy­cię­skiej bi­twie z Za­ko­nem Krzy­żac­kim pod Płow­ca­mi w 1331 ro­ku.

Ko­stiu­mo­wy, czar­no - bia­ły, se­rial li­czył 5-od­cin­ków. Zo­stał zre­ali­zo­wa­ny dla TVP. Au­to­ra­mi sce­na­riu­sza by­li Ali­na Kor­ta i Ta­de­usz No­wak. W głów­nej ro­li wy­stą­pi­ło dwóch ak­to­rów – chłop­ca za­grał Je­rzy Po­ręb­ski („Do prze­rwy 0:1", „Pa­ra­gon go­la"), na­to­miast do­ro­słe­go Gniew­ka - Ma­rek Pe­re­pecz­ko („Ja­no­sik"). Pro­duk­cja by­ła pier­wo­wzo­rem dla in­ne­go, póź­niej­sze­go pol­skie­go se­ria­lu z 1977 ro­ku – „Znak or­ła" oraz książ­ki pt. „Gniew­ko, syn ry­ba­ka" (wyd. 1973), któ­rej au­tor­ką by­ła Ali­na Kor­ta.

Przez wie­lu wi­dzów i kry­ty­ków uzna­wa­ny jest za naj­lep­szy pol­ski film wo­jen­ny. Choć był re­ali­zo­wa­ny pod ko­niec lat 60. ubie­głe­go wie­ku, na mia­rę ów­cze­snych moż­li­wo­ści tech­nicz­nych. Ale np. nie­któ­re efek­ty pi­ro­tech­nicz­ne, czy sce­ny ba­ta­li­stycz­ne tak­że dzi­siaj ro­bią wra­że­nie. Film uni­ka epa­to­wa­niem szcze­gó­ła­mi w po­ka­zy­wa­niu wszyst­kich okrop­no­ści woj­ny. Mi­mo to bar­dzo re­ali­stycz­nie przed­sta­wia hi­sto­rię walk o prze­ła­ma­nie Wa­lu Po­mor­skie­go oraz krwa­wej bi­twy o Ko­ło­brzeg wio­sną 1945 ro­ku. Ty­tu­ło­wa „ja­rzę­bi­na" jest kryp­to­ni­mem ra­dio­wym kom­pa­nii po­rucz­ni­ka Wik­to­ra Ko­tar­skie­go. Wi­dzo­wie śle­dzą dra­ma­tycz­ne lo­sy je­go żoł­nie­rzy, lu­dzi, któ­rzy chcą wresz­cie za­koń­czyć woj­nę, upra­wiać zie­mię, czy jak je­go za­stęp­ca - cho­rą­ży Kręc­ki wró­cić do do­mu, gdzie zo­sta­wił dziew­czy­nę w cią­ży przed któ­rą uciekł do woj­ska. Film po­ka­zu­je wal­kę, śmierć, po­świę­ce­nie, ale i co­dzien­ny żoł­nier­ski trud, wo­jen­ną trau­mę, przy­jaź­nie, chwi­le od­po­czyn­ku a na­wet ro­dzą­ce się uczu­cie. Nie­któ­re sce­ny do dzi­siaj ro­bią wra­że­nie na wi­dzach i na dłu­go po­zo­sta­ją w pa­mię­ci, jak np. opo­wieść por. Gor­czyń­skie­go (An­drzej Ła­pic­ki m.in. „Zie­mia obie­ca­na")) dla­cze­go nie oglą­da efek­tów swo­ich ar­ty­le­ryj­skich dzia­łań, czy na­paść es­es­ma­nów na szpi­tal po­lo­wy.

Film wy­re­ży­se­ro­wał zna­ny du­et fil­mow­ców – Ewa i Cze­sław Pe­tel­scy na pod­sta­wie po­wie­ści Wal­de­ma­ra Ko­to­wi­cza „Fron­to­we dro­gi". W ro­li głów­nej – po­rucz­ni­ka Wik­to­ra Ko­tar­skie­go wy­stą­pił An­drzej Ko­pi­czyń­ski (m.in. „Czter­dzie­sto­la­tek"), obok nie­go Wła­dy­sław Ko­wal­ski (m.in. „Ko­lum­bo­wie"), An­drzej Ant­ko­wiak („Ko­chan­ko­wie z Ma­ro­ny"), Zdzi­sław Ma­kla­kie­wicz (m.in. „Wnie­bo­wzię­ci"), Ste­fan Fried­mann (m.in. „Na kło­po­ty... Bed­nar­ski"), An­drzej Ła­pic­ki (m.in. „Zie­mia obie­ca­na"), Wa­cław Ko­wal­ski (m.in. „Sa­mi swoi"), Fran­ci­szek Trze­ciak (m.in. „Pol­skie dro­gi"). Mu­zy­kę oraz cha­rak­te­ry­stycz­ną pio­sen­kę z czo­łów­ki fil­mu na­pi­sał zna­ko­mi­ty kom­po­zy­tor Je­rzy Mak­sy­miuk. Na pla­nie, na sta­łe, prze­by­wa­ło dwóch do­świad­czo­nych pi­ro­tech­ni­ków oraz przy­najm­niej sied­miu ka­ska­de­rów. Jak pi­sał je­den z kry­ty­ków: „za spra­wą tych wszyst­kich lu­dzi widz sta­le ma wra­że­nie, że znaj­du­je się w środ­ku uka­zy­wa­nych wy­da­rzeń, że to on bie­gnie, strze­la, rzu­ca gra­na­tem, raz po raz pa­da i czoł­ga się w bło­cie". Spe­cjal­nie na po­trze­by fil­mu zo­sta­ły ce­lo­wo wy­sa­dzo­ne i znisz­czo­ne, w sce­nach ba­ta­li­stycz­nych, po­zo­sta­ło­ści uszko­dzo­ne­go w cza­sie woj­ny Dwor­ca Wro­cław­skie­go na szcze­ciń­skiej Łasz­tow­ni. Je­go ru­iny uprząt­nię­to na po­cząt­ku lat 70. ubie­głe­go wie­ku.

Dru­ga część wo­jen­nej hi­sto­rii żoł­nie­rzy z fil­mu „Kie­ru­nek Ber­lin". Po­now­nie głów­nym bo­ha­te­rem jest kpr. Woj­ciech Na­róg (Woj­ciech Sie­mion). Żoł­nie­rze wkra­cza­ją do jed­nej z opusz­czo­nych nie­miec­kich miej­sco­wo­ści – Neu­dorf. W ich rę­ce wpa­da łącz­nik nie­miec­kie­go szta­bu – unte­rof­fi­zier Kurt Mul­ler (Klaus-Pe­ter Thie­le), któ­ry prze­wo­zi nie­zwy­kle cen­ne in­for­ma­cje i ma­py. Na­róg ma do­star­czyć jeń­ca oraz zdo­by­te do­ku­men­ty do szta­bu dy­wi­zji. Ich wspól­ną po­dróż moż­na po­trak­to­wać ja­ko spe­cy­ficz­ny ele­ment „fil­mu dro­gi", nie po­zba­wio­ny rów­nież hu­mo­ry­stycz­nych wąt­ków np. kie­dy ka­pral spo­ty­ka oj­ca. Ten ob­da­ro­wu­je go bu­tel­ką do­mo­we­go bim­bru i swoj­ską kieł­ba­są. Na­róg od ra­zu dzie­li się je­dze­niem i trun­kiem z Niem­cem.– Z cie­bie mo­że być jesz­cze po­rząd­ny czło­wiek Fryc, tyl­ko nie za­da­waj się z Hi­tle­rem – stwier­dza nie­co wsta­wio­ny ka­pral. Za­nim jed­nak do­trze do szta­bu i plu­to­nu, zdą­ży jesz­cze po­znać atrak­cyj­ną Po­lkę pra­cu­ją­cą przy­mu­so­wo u nie­miec­kie­go bau­era i być świad­kiem tra­gicz­ne­go koń­ca swo­je­go jeń­ca. Po do­tar­ciu do Ber­li­nie od­naj­du­je ko­le­gów z plu­to­nu i ra­zem bę­dą uczest­ni­czyć w wal­kach o zdo­by­cie sto­li­cy III Rze­szy.

Nie­miec­ki Neu­dorf za­grał Zło­cie­niec. Kil­ka scen zre­ali­zo­wa­no na ryn­ku przed ra­tu­szem, dziś prze­bu­do­wa­ny i cał­ko­wi­cie nie­po­dob­ny do bu­dyn­ku z 1969 ro­ku. Je­rzy Pas­sen­dor­fer kil­ka lat po­tem po­sta­no­wił raz jesz­cze się­gnąć po oba fil­my. I z kom­pi­la­cji „Kie­run­ku Ber­lin" i „Ostat­nich dni" stwo­rzył trze­ci ob­raz pt. „Zwy­cię­stwo".

To­mek (fil­mo­wy de­biut An­drze­ja Se­we­ry­na - m.in. „Zie­mia obie­ca­na") po­cho­dzi ze Szcze­ci­na, ale stu­diu­je bu­do­wę okrę­tów na Po­li­tech­ni­ce Gdań­skiej. La­tem przy­jeż­dża na te­ren elek­trow­ni wod­nej na po­łu­dniu Pol­ski, gdzie je­go dziew­czy­na, asy­stent­ka pro­fe­so­ra ar­che­olo­gii, po­ma­ga w pra­cach wy­ko­pa­li­sko­wych. To­mek po­zna­je tam stu­dent­kę dzien­ni­kar­stwa An­nę (Bar­ba­ra Bryl­ska m.in. „Fa­ra­on"). Obo­je do­wia­du­ją się, że łą­czy ich pew­ne zdję­cie żoł­nie­rzy 1. Ar­mii WP za­miesz­czo­ne we fron­to­wej ga­ze­cie. Jest na nim m.in. Piotr – oj­ciec Tom­ka. Los ze­tknął go z mat­ką An­ny – Ma­rią w ostat­nich mie­sią­cach woj­ny a po­łą­czy­ła mi­łość. Zo­sta­li jed­nak roz­dzie­le­ni. Ma­ria, prze­ko­na­na o śmier­ci Pio­tra, wy­szła za mąż, po­tem owdo­wia­ła. Pra­co­wa­ła na­uko­wo we Wro­cła­wiu. Piotr zo­stał in­ży­nie­rem i uczest­ni­czył w two­rze­niu wiel­kich in­we­sty­cji na Zie­miach Za­chod­nich, m.in. w Szcze­ci­nie. An­na chce po­znać lo­sy żoł­nie­rzy z fo­to­gra­fii i zro­bić o nich re­por­taż. To­mek pro­po­nu­je jej po­moc w po­szu­ki­wa­niach. Ru­sza­ją śla­dem żoł­nie­rzy ze zdję­cia. W fil­mie przez ca­ły czas prze­pla­ta­ją się ob­ra­zy z koń­ca woj­ny i pierw­szych ty­go­dni po jej za­koń­cze­niu oraz współ­cze­sność. Oba wąt­ki łą­czy Bryl­ska – w pierw­szym gra­jąc mat­kę a w dru­gim cór­kę. An­na w trak­cie po­szu­ki­wań by­łych żoł­nie­rzy tra­fia do Szcze­ci­na oraz na bu­do­wę kom­bi­na­tu che­micz­ne­go w Po­li­cach. Wa­ka­cje zbli­ża­ją się do koń­ca i mło­dzi się roz­sta­ją. Dziew­czy­na przez kil­ka mie­się­cy pra­cu­je nad re­por­ta­żem. La­tem przy­jeż­dża do Szcze­ci­na, aby od­szu­kać Tom­ka. Od­naj­du­ją się na Wa­łach Chro­bre­go w tłu­mie lu­dzi ob­ser­wu­ją­cych atrak­cje z oka­zji Dni Mo­rza. Koń­ców­ka fil­mu to re­kla­mów­ka sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go – za­pre­zen­to­wa­ne zo­sta­ją m.in. szcze­ciń­skie stocz­nie, wy­ści­gi mo­to­ró­wek i ża­gló­wek przy Wy­spie Grodz­kiej, tłu­my na na­brze­żu przy Wa­lach Chro­bre­go.

Film po­wstał z oka­zji 25-le­cia PRL. Da­ta pre­mie­ry też nie by­ła przy­pad­ko­wa: 9 ma­ja – świę­to za­koń­cze­nia II świa­to­wej woj­ny ob­cho­dzo­ne w pań­stwach so­cja­li­stycz­nych. Bo­ha­te­ro­wie by­li rów­no­lat­ka­mi Pol­ski Lu­do­wej. Ob­raz nie wzbu­dził en­tu­zja­zmu kry­ty­ków. W swych oce­nach by­li ra­czej wstrze­mięź­li­wi. Twór­ców „Al­bu­mu" - re­ży­se­ra Ja­na Ryb­kow­skie­go, sce­na­rzy­stę Ry­szar­da Frel­ka i ope­ra­to­ra Wi­tol­da So­bo­ciń­skie­go ów­cze­sne Mi­ni­ster­stwo Obro­ny Na­ro­do­wej uho­no­ro­wa­ło na­gro­da­mi I stop­nia. Fre­kwen­cja w ki­nach oka­za­ła się po­raż­ką - 644 tys. wi­dzów. Zna­le­zio­no jed­nak spo­sób, by spo­łe­czeń­stwo zo­ba­czy­ło ten film - 20 grud­nia 1970 ro­ku zo­stał wy­emi­to­wa­ny przez te­le­wi­zję. Jed­ną z głów­nych ról w „Al­bu­mie pol­skim" za­grał po­pu­lar­ny ak­tor Jan Ma­chul­ski (m.in. „Va­bank"). Je­go syn – sław­ny re­ży­ser Ju­liusz Ma­chul­ski wspo­mi­nał opo­wieść oj­ca, że pod ko­niec zdjęć do te­go fil­mu do­szło do nie­co­dzien­nej sy­tu­acji w pol­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii – nie wy­ko­rzy­sta­no wszyst­kich, przy­zna­nych na ten ob­raz, pie­nię­dzy. A to ozna­cza­ło wte­dy od­po­wie­dzial­ność za złe go­spo­da­ro­wa­nie fun­du­sza­mi i nie­pra­wi­dło­we wy­li­cze­nie kosz­tów. Dla­te­go kie­row­nik pro­duk­cji za­czął do­wo­zić ak­to­rów i eki­pę na plan...he­li­kop­te­ra­mi, że­by tyl­ko wy­dać pie­nią­dze i nie po­nieść kon­se­kwen­cji. Mu­zy­kę do fil­mu skom­po­no­wał wy­bit­ny pol­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor jaz­zo­wy An­drzej Trza­skow­ski. W ścież­ce dźwię­ko­wej fil­mu moż­na usły­szeć wo­ka­li­zy po­pu­lar­nej wów­czas pol­skiej gru­py jaz­zo­wej No­vi Sin­gers.

Ja­mes Bond po pol­sku na po­cząt­ku lat 70. ubie­głe­go wie­ku. Ak­cja fil­mu roz­po­czy­na się w jed­nym z kra­jów Bli­skie­go Wscho­du. Ofi­ce­ro­wie pol­skie­go wy­wia­du pro­wa­dzą szpie­gow­ską ope­ra­cję. W miej­sce agen­ta ob­cych taj­nych służb pod­sta­wia­ją swo­je­go czło­wie­ka (Ry­szard Fi­lip­ski, m.in. „Hu­bal"). Od lot­ni­ska w War­sza­wie aż do Świ­no­uj­ścia śle­dzi go dwóch męż­czyzn – „Li­sio­mor­dy" (Je­rzy Ka­rasz­kie­wicz, m.in. „Bru­net wie­czo­ro­wą po­rą") i Ro­bert (An­drzej Sza­jew­ski, m.in. „Czer­wo­ne be­re­ty"). Za­da­niem na­sze­go agen­ta jest roz­pra­co­wa­nie szla­ku prze­my­tu bry­lan­tów. Ale tak na­praw­dę cho­dzi o szpie­go­stwo. Pacz­ki z taj­ny­mi ma­te­ria­ła­mi tra­fia­ją na Za­chód za po­śred­nic­twem stat­ków han­dlo­wych przy­pły­wa­ją­cych do Szcze­ci­na. Ale w ja­ki spo­sób? Agent mu­si tak­że roz­wią­zać za­gad­kę śmier­ci pa­ni Zu­zy - sze­fo­wej gan­gu i do­wie­dzieć się kto prze­jął jej ro­lę. Do na­wią­za­nia kon­tak­tu z gan­giem do­cho­dzi za po­śred­nic­twem atrak­cyj­nej bru­net­ki Jo­an­ny (Ha­li­na Go­lan­ko, m.in. „Ko­lum­bo­wie")w ba­rze „Mo­lo" w Mię­dzyz­dro­jach. To cór­ka pa­ni Zu­zy. Ra­zem ja­dę na miej­sce spo­tka­nia z no­wym sze­fem gan­gu, w wil­li po­ło­żo­nej przy to­rze wod­nym Szcze­cin - Świ­no­uj­ście...

Film na­krę­co­ny na pod­sta­wie książ­ki Je­rze­go Sie­wier­skie­go „Spad­ko­bier­cy pa­ni Zu­zy" jest pe­łen sma­ko­wi­tych szcze­gó­łów np. na­sze­go Bon­da rów­nież wy­po­sa­żo­no w pew­ne ga­dże­ty m.in. dłu­go­pis z ga­zem obez­wład­nia­ją­cym i ma­ły pi­sto­let „be­ret­ta". W upal­ny dzień, w gar­ni­tu­rze cze­ka na spo­tka­nie po­pi­ja­jąc ke­fir. Zna­kiem roz­po­znaw­czym dla łącz­ni­ka ban­dy jest za­chod­nia książ­ka o wal­ce wy­wia­dów. Mu­zy­kę do „Bry­lan­tów" skom­po­no­wał zna­ko­mi­ty Woj­ciech Ki­lar. W ba­rze „Mo­lo" na mię­dzyz­droj­skim mo­lo mło­dzież tań­czy w rytm prze­bo­ju „Po­szła­bym za to­bą" ze­spo­łu Bre­ako­ut i Mi­ry Ku­ba­siń­skiej. Do hi­sto­rii pol­skie­go ki­na prze­szły sce­ny w któ­rych głów­ną ro­lę ode­grał atrak­cyj­ny na­gi biust Ha­li­ny Go­lan­ko. Do te­go bi­ja­ty­ki, strze­la­ni­ny, po­żar i śmierć. W Świ­no­uj­ściu zdję­cia do fil­mu re­ali­zo­wa­no przy Wy­brze­żu Wła­dy­sła­wa IV (któ­re w la­tach 70. ubie­głe­go wie­ku peł­ni­ło ro­le głów­ne­go bul­wa­ru miej­skie­go nad Świ­ną), nad Ka­na­łem Pia­stow­skim, na ekra­nie po­ja­wia się rów­nież most łą­czą­cy wy­spę Kar­si­bór z wy­spą Wo­lin. Zo­stał ro­ze­bra­ny, a tuż obok nie­go wy­bu­do­wa­no no­wo­cze­sny, sze­ro­ki Most Pia­stow­ski. Zmie­ni­ło się tak­że przed­wo­jen­ne, krót­kie mo­lo i fil­mo­wa ka­wiar­nia, któ­ra gra­ła dys­ko­te­kę. Sta­ry obiekt wy­bu­rzo­no, a w je­go miej­scu stoi dziś naj­dłuż­sze be­to­no­we mo­lo w Pol­sce (395 me­trów dłu­go­ści).

Na gra­ni­cy pol­sko-cze­cho­sło­wac­kiej za­trzy­mu­je się au­to­bus z wy­ciecz­ką. We­wnątrz sie­dzą sa­mi męż­czyź­ni w gar­ni­tu­rach, śred­nia wie­ku „40+" – Co za gru­pa? – WOP- ista py­ta opie­ku­na wy­jaz­du - Ada­ma (Ma­rian Ko­ci­niak, m.in. „Jak roz­pę­ta­łem II woj­nę świa­to­wą"). – Wy­ciecz­ka mło­dzie­żo­wa do Buł­ga­rii – od­po­wia­da chło­pak. Tak się za­czy­na opo­wieść o wa­ka­cyj­nym, za­gra­nicz­nym wy­jeź­dzie gru­py dy­rek­to­rów z róż­nych pol­skich za­kła­dów pra­cy. Ja­dą ja­ko „wy­ciecz­ka mło­dzie­żo­wa", bo tak jest trzy ra­zy ta­niej niż przez biu­ro po­dró­ży Or­bis. Na­to­miast Adam oka­zu­je się być stu­den­tem szko­ły fil­mo­wej, któ­ry w trak­cie wy­jaz­du za­mie­rza na­krę­cić film o je­go uczest­ni­kach. Ale im się nie po­do­ba lek­ce­wa­żą­ce i iro­nicz­ne po­dej­ście Ada­ma do wy­jaz­du oraz do „mło­dzień­ców". Kie­dy dy­rek­to­rzy do­cie­ra­ją do mię­dzy­na­ro­do­we­go obo­zu w Buł­ga­rii mu­szą spać w na­mio­tach i stać w ko­lej­ce po po­sił­ki. Są obu­rze­ni, pro­te­stu­ją u przed­sta­wi­cie­li kie­row­nic­twa obo­zu. Bez skut­ku. Mu­szą się do­sto­so­wać do pa­nu­ją­cych wa­run­ków. Po­sta­na­wia­ją więc naj­pierw zwo­łać ze­bra­nie – na­ra­dę, aby prze­dys­ku­to­wać ko­lej­ne dzia­ła­nia. Ale jest la­to, upał, go­rą­ca mor­ska wo­da, wo­kół spo­ro atrak­cyj­nych mło­dych dziew­czyn. Dy­rek­to­rzy zmie­nia­ją swo­je na­sta­wie­nie. Ale nie za­po­mnie­li za­cho­wa­nia Ada­ma. Chcą się go po­zbyć...

Za­chod­nio­po­mor­skie wy­brze­że Bał­ty­ku „za­gra­ło" sło­necz­ne pla­że Mo­rza Czar­ne­go. Ja­ko uczest­ni­cy mię­dzy­na­ro­do­we­go obo­zu mło­dzie­żo­we­go w Buł­ga­rii wy­stą­pi­li stu­den­ci war­szaw­skiej szko­ły te­atral­nej oraz człon­ko­wie obo­zów stu­denc­kich w Ła­zach i w Miel­nie. W fil­mie, w ro­li „prze­ryw­ni­ków" wy­ko­rzy­sta­no m.in. son­dy pro­wa­dzo­ne na uli­cach War­sza­wy przez Ma­ria­na Ko­ci­nia­ka oraz wy­stę­py słyn­ne­go ka­ba­re­tu Du­dek, m.in. nie­za­po­mnia­ny prze­bój „W Pol­skę idzie­my" w wy­ko­na­niu Wie­sła­wa Go­ła­sa. Ścież­kę dźwię­ko­wą do te­go fil­mu skom­po­no­wał Je­rzy „Du­duś" Ma­tusz­kie­wicz – je­den z naj­waż­niej­szych pio­nie­rów pol­skie­go jaz­zu i au­tor mu­zy­ki do wie­lu fil­mów oraz se­ria­li np. „Staw­ka więk­sza niż ży­cie" czy „Czter­dzie­sto­la­tek".

We­dług nie­któ­rych opi­nii, to „pol­ski Top Gun", choć nie ma w nim efek­tow­nych walk po­wietrz­nych. Ale jest twar­da mę­ska przy­jaźń, fem­me fa­ta­le, tra­ge­dia pi­lo­ta, kon­flik­ty oso­bi­ste i za­wo­do­we oraz nie­złe zdję­cia lot­ni­cze sa­mo­lo­tów Mig 21 i Mig 15 w ak­cji. Dwaj głów­ni bo­ha­te­ro­wie – mjr Zyg­munt Gre­la (Piotr Fron­czew­ski m.in. „Hal­lo Szpic­bród­ka") i mjr Ja­nusz Ho­ryc­ki (An­drzej Chrza­now­ski, m.in. „Ro­dzi­na Po­ła­niec­kich") zna­ją się od wie­lu lat. Ra­zem ukoń­czy­li szko­łę lot­ni­czą, po­tem słu­ży­li w tej sa­mej jed­no­st­ce woj­sko­wej. Te­go sa­me­go dnia, w tym sa­mym gar­ni­zo­nie, zo­sta­li uka­ra­ni przez te­go sa­me­go do­wód­cę na­ga­na­mi za bi­ja­ty­kę. Wte­dy ich dro­gi się ro­ze­szły. Te­raz Gre­la słu­ży w jed­no­st­ce w któ­rej cie­szy się nie­kwe­stio­no­wa­ną sła­wą - kie­dy do­szło do awa­rii my­śliw­ca nie wy­ko­nał roz­ka­zu ka­ta­pul­to­wa­nia się, wy­lą­do­wał na szo­sie i oca­lił sa­mo­lot. Ma szan­sę na zo­sta­nie do­wód­cą puł­ku. Ale na to sta­no­wi­sko zo­sta­je awan­so­wa­ny je­go by­ły przy­ja­ciel mjr Ho­ryc­ki. Oka­zu­je się tak­że, że oprócz wspól­nej prze­szło­ści łą­czy ich tak­że ko­bie­ta któ­rą kie­dyś obaj da­rzy­li uczu­ciem. Kry­sty­na (Mo­ni­ka Niem­czyk m.in. „07 zgłoś się")zo­sta­ła żo­ną Gre­li. Ale nie za­po­mnia­ła o Ho­ryc­kim. Chce odejść od mę­ża. Gre­la do­wia­du­je się, że jest cho­ry i nie bę­dzie mógł la­tać. Pod­czas ćwi­czeń je­den z pi­lo­tów ma kło­po­ty z ma­szy­ną. Ho­ryc­ki po­ma­ga mu w trak­cie lo­tu spro­wa­dzić sa­mo­lot na zie­mię. Pi­lot chce spró­bo­wać wy­lą­do­wać na szo­sie. Do­cho­dzi do ka­ta­stro­fy.

Pier­wo­wzo­ra­mi fil­mu by­ła po­wieść „Jak na nie­bie, tak i na zie­mi" Je­rze­go Kor­cza­ka oraz opo­wia­da­nie „Miecz i ką­dziel" Bog­da­na Ma­de­ja. Zdję­cia do te­go ob­ra­zu re­ali­zo­wa­no m.in. na dro­go­wym od­cin­ku lot­ni­sko­wym (czę­sto uży­wa się skró­tow­ca DOL – ang. hi­gh­way strip, niem. Stra­ßen­lan­de­ab­sch­nitt), frag­men­cie dro­gi pu­blicz­nej przy­sto­so­wa­nym do star­tów i lą­do­wań sa­mo­lo­tów woj­sko­wych. Na obu koń­cach dro­gi star­to­wej znaj­du­ją się po­sze­rze­nia – miej­sca po­sto­ju sa­mo­lo­tów, MPS, zwa­ne sto­jan­ka­mi, na któ­rych w sy­tu­acjach awa­ryj­nych moż­na pro­wa­dzić ob­słu­gę sa­mo­lo­tów (tan­ko­wa­nie, ła­do­wa­nie amu­ni­cji). Obiekt ten mo­że być tak­że awa­ryj­nie uży­ty przez sa­mo­lo­ty cy­wil­ne. W Pol­sce znaj­du­je się 21 ta­kich dro­go­wych od­cin­ków lot­ni­sko­wych.

Je­den z naj­po­pu­lar­niej­szych pol­skich se­ria­li dla mło­dzie­ży. Choć nie tyl­ko. Bo tę 13-od­cin­ko­wą hi­sto­rię uro­cze­go ko­nia – Ka­ri­no oglą­da­li wszy­scy: ma­li i du­zi, mi­ło­śni­cy przy­ro­dy, hip­pi­ki a na­wet ha­zar­du, we­te­ry­na­rii, ro­man­su w ory­gi­nal­nym śro­do­wi­sku, przy­go­dy i hu­mo­ru. Ak­cja za­czy­na się od przy­jaz­du do jed­nej z pol­skich stad­nin mło­dej le­kar­ki we­te­ry­na­rii Gra­ży­ny Bar­skiej (nie­miec­ka ak­to­ra Clau­dia Rie­schel). W tym cza­sie do­cho­dzi do skom­pli­ko­wa­ne­go po­ro­du jed­nej z kla­czy. Le­kar­ka ra­tu­je źre­ba­ka i zo­sta­je je­go mat­ką chrzest­ną. Na­zy­wa go Ka­ri­no. Gdy koń pod­ro­śnie za­czy­na wy­gry­wać wy­ści­gi. Po jed­nej ze zwy­cię­skich go­nitw oku­lał. Po ta­kich wy­pad­kach wierz­chow­ce są uśmier­ca­ne. Ale Bar­ska wy­wal­czy­ła zgo­dę na kosz­tow­ne le­cze­nie ko­nia i sa­ma za­ję­ła się je­go re­ha­bi­li­ta­cją za­koń­czo­na suk­ce­sem. Ka­ri­no bie­rze udział w słyn­nej go­ni­twie Wiel­ka Par­du­bic­ka.

To je­den z nie­wie­lu fil­mów i je­dy­ny se­rial w pol­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii po­świę­co­ny jeź­dziec­twu. Ko­nia Ka­ri­no, w róż­nym wie­ku, za­gra­ło kil­ka wierz­chow­ców. Z wie­lu po­wo­dów. Je­den le­piej po­ko­ny­wał prze­szko­dy, dru­gi do­brze wy­pa­dał w wy­ści­gu po pła­skim te­re­nie itp. Po­nie­waż trud­no zna­leźć wierz­chow­ce, któ­re tak sa­mo wy­glą­da­ją, ko­nie do po­szcze­gól­nych scen by­ły cha­rak­te­ry­zo­wa­ne. W pol­skiej wer­sji fil­mu gło­su Clau­dii Rie­schel uży­czy­ła łódz­ka ak­tor­ka Ja­ni­na Bo­roń­ska-Łą­gwa (pry­wat­nie ma­ma Jac­ka Łą­gwy z gru­py Ich Tro­je). W jed­nej z głów­nych ról wy­stą­pił Ka­rol Stras­bur­ger. Przy­go­to­wy­wał go do niej mistrz olim­pij­ski w jeź­dzie i sko­kach Jan Ko­wal­czyk. W Bia­łym Bo­rze by­ły przede wszyst­kim re­ali­zo­wa­ne sce­ny za­wo­dów o mi­strzo­stwo Pol­ski. Praw­dzi­wą gwiaz­dą na pla­nie „Ka­ri­no" był, zna­ją­cy wie­le sztu­czek, cyr­ko­wy koń Eryk. W fil­mie i se­ria­lu opie­ku­je się nim sta­jen­ny Ma­łec­ki (Zdzi­sław Ma­kla­kie­wicz m.in. „Rejs") z nie­od­łącz­ną pier­siów­ką, w któ­rej miał ka­wę zbo­żo­wą roz­cień­czo­ną spi­ry­tu­sem. Eryk mie­wał hu­mo­ry i nie prze­pa­dał za Ma­kla­kie­wi­czem. A ten z ko­lei bał się ko­ni, któ­re to wy­czu­wa­ły. Po­za tym Eryk nie lu­bił za­pa­chu al­ko­ho­lu, któ­ry cza­sa­mi moż­na by­ło po­czuć od ak­to­ra. Uda­ło im się jed­nak po­ko­nać wza­jem­ną nie­chęć. A sce­ny kie­dy Ma­łec­ki uczy Ery­ka ku­leć na pew­no pa­mię­ta­ją wszy­scy, któ­rzy wi­dzie­li se­rial i film.

Mi­ło­sna hi­sto­ria za­koń­czo­na tra­ge­dią. Fil­mo­wa ad­ap­ta­cja dra­ma­tu Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go wy­re­ży­se­ro­wa­na przez wy­bit­ne­go ak­to­ra Gu­sta­wa Ho­lo­ub­ka. W Ame­lii, żo­nie Wo­je­wo­dy, ko­cha się trzech męż­czyzn - król Jan Ka­zi­mierz, mło­dy Ko­zak z je­go asy­sty - Ma­ze­pa i syn Wo­je­wo­dy z pierw­sze­go mał­żeń­stwa - Zbi­gniew. Dra­ma­tycz­ne zbie­gi oko­licz­no­ści i nie­po­ro­zu­mie­nia pro­wa­dzą do tra­gicz­ne­go fi­na­łu. Zbi­gniew po­peł­nia sa­mo­bój­stwo, Ame­lia umie­ra, Wo­je­wo­da ka­że poj­mać Ma­ze­pę. Je­go lu­dzie wią­żą go, a po­tem na­gie­go przy­wią­zu­ją do ko­nia i wy­pusz­cza­ją w step. Wo­je­wo­da po­peł­nia sa­mo­bój­stwo na oczach kró­la. W ob­sa­dzie fil­mu zna­leź­li się m.in. Zbi­gniew Za­pa­sie­wicz ja­ko Król Jan Ka­zi­mierz, Mie­czy­sław Vo­it (m.in. „Krzy­ża­cy") ja­ko Wo­je­wo­da, Krzysz­tof Kol­ber­ger (m.in. „Kanc­lerz") – Zbi­gniew, syn wo­je­wo­dy. W ro­li Ma­ze­py, dwo­rza­ni­na kró­la, po­ja­wił się Je­rzy Boń­czak (m.in. „Roz­mo­wy kon­tro­lo­wa­ne") a ja­ko Ame­lia wy­stą­pi­ła Mag­da­le­na Za­wadz­ka (m.in. „Pan Wo­ło­dy­jow­ski").

W Bia­łym Bo­rze na­krę­co­no jed­ną z naj­bar­dziej dra­ma­tycz­nych i klu­czo­wych scen fil­mu – uka­ra­nie Ma­ze­py. Z roz­ka­zu wo­je­wo­dy zo­sta­je on ro­ze­bra­ny, zwią­za­ny i przy­mo­co­wa­ny do grzbie­tu ko­nia, któ­ry zo­sta­je na­stęp­nie wy­pusz­czo­ny w step. Sce­nę tę re­ali­zo­wa­no na głów­nych pa­do­kach i otwar­tych wy­bie­gach stad­ni­ny. W naj­bar­dziej dy­na­micz­nych uję­ciach pę­du Je­rze­go Boń­cza­ka za­stę­po­wa­li za­wo­do­wi, do­świad­cze­ni ka­ska­de­rzy kon­ni. Aby sfil­mo­wać ko­nia w peł­nym ga­lo­pie na otwar­tej prze­strze­ni ope­ra­tor zdjęć – Mie­czy­sław Ja­ho­da mon­to­wał ka­me­ry na spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nych plat­for­mach sa­mo­cho­do­wych i wóz­kach ja­dą­cych rów­no­le­gle do ko­nia.

Ekra­ni­za­cja opo­wia­da­nia Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza o Jó­ze­fie Ska­wiń­skim - pol­skim żoł­nie­rzu, wiecz­nym tu­ła­czu, któ­ry na róż­nych po­lach bi­tew­nych prze­le­wał swą krew „za wol­ność na­szą i wa­szą". U schył­ku swe­go ży­cia osiadł na ma­łej wy­sep­ce pra­cu­jąc ja­ko la­tar­nik mor­ski. Wzo­ro­wo aż do cza­su kie­dy w prze­sył­ce z książ­ka­mi otrzy­mał „Pa­na Ta­de­usza". Od ra­zu za­czął czy­tać. Za­to­pił się w lek­tu­rze, wró­ci­ły wspo­mnie­nia i ma­rze­nia. Nie za­uwa­żył, że nad­szedł wie­czór a on nie za­pa­lił la­tar­ni. W wy­ni­ku te­go za­nie­dba­nia je­den ze stat­ków uległ wy­pad­ko­wi. Ska­wiń­ski stra­cił pra­cę i kil­ka dni póź­niej mu­siał od­pły­nąć z wy­spy roz­po­czy­na­jąc ko­lej­ną tu­łacz­kę.

W ro­li głów­nej wy­stą­pił Jó­zef Pie­rac­ki (m.in. „Wio­sna pa­nie sier­żan­cie"). Na­to­miast mło­de­go Ska­wiń­skie­go za­grał Krzysz­tof Kiersz­now­ski (m.in. „Va­bank"). Film na­krę­co­no na jed­nym z naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­nych miejsc w Świ­no­uj­ściu – na koń­cu ka­mien­ne­go Fa­lo­chro­nu Za­chod­nie­go, przy uj­ściu Świ­ny do Bał­ty­ku, na któ­rym znaj­du­je się Sta­wa Mły­ny – znak na­wi­ga­cyj­ny w kształ­cie wia­tra­ka i sym­bol mia­sta. Ma 10 m wy­so­ko­ści, po­ma­lo­wa­ny jest na bia­ło i ma czar­ny dach. Sta­wa po­wsta­ła w la­tach 1873-1874 pod­czas mo­der­ni­za­cji to­ru wod­ne­go. Dla po­trzeb fil­mu do wia­tra­ka do­bu­do­wa­no nie­wiel­ki do­mek. Na­to­miast u gó­ry sta­wy po­ja­wił się ta­ras z ba­lu­stra­dą. Wszyst­kie do­dat­ko­we ele­men­ty zo­sta­ły po ukoń­cze­niu zdjęć ro­ze­bra­ne. A Sta­wa Mły­ny na­dal peł­ni funk­cję zna­ku na­wi­ga­cyj­ne­go.

Człon­ko­wie jed­nej z wy­praw ko­smicz­nych opusz­cza­ją Zie­mię i lą­du­ją na nie­zna­nej pla­ne­cie. Za­kła­da­ją tam no­wą cy­wi­li­za­cję. Z cza­sem ich po­tom­ko­wie two­rzą wła­sną re­li­gię – wy­my­śla­ją wła­sne­go Bo­ga i pro­roc­twa. Po la­tach na pla­ne­tę przy­by­wa Ma­rek, wy­sła­ny z Zie­mi. Miej­sco­wi uzna­ją go za Me­sja­sza, któ­ry ma ich po­pro­wa­dzić prze­ciw­ko wro­giej ra­sie skrzy­dla­tych Szer­nów. Męż­czy­zna zo­sta­je wcią­gnię­ty w kon­flikt, któ­re­go nie ro­zu­mie i któ­re­go nie mo­że wy­grać. Je­go obec­ność pro­wa­dzi do ka­ta­stro­fy, a ca­ła cy­wi­li­za­cja po­grą­ża się w cha­osie. Opo­wieść o tym, jak lu­dzie po­wta­rza­ją wła­sne błę­dy –- na­wet na no­wej pla­ne­cie.

Część zdjęć re­ali­zo­wa­na by­ła w ru­inach fa­bry­ki ben­zy­ny syn­te­tycz­nej w Po­li­cach, po­ło­żo­nych ok. 20 km od cen­trum Szcze­ci­na. Krę­co­no tam m.in. sce­ny zwią­za­ne z osa­dą człon­ków no­wej cy­wi­li­za­cji. To je­den z naj­bar­dziej nie­zwy­kłych, mrocz­nych i su­ro­wych ple­ne­rów w ca­łej pro­duk­cji. Post­in­du­strial­na prze­strzeń fa­bry­ki ide­al­nie pa­so­wa­ła do wi­zji ob­cej pla­ne­ty - mo­nu­men­tal­ne, be­to­no­we kon­struk­cje, wie­lo­po­zio­mo­we ha­le, in­sta­la­cje przy­po­mi­na­ją­ce fu­tu­ry­stycz­ne ru­iny, „księ­ży­co­wy" kli­mat, któ­ry nie wy­ma­gał po­trze­by bu­do­wa­nia spe­cjal­nych de­ko­ra­cji. Zdję­cia do pra­wie go­to­we­go fil­mu zo­sta­ły prze­rwa­ne w 1977 ro­ku. Re­ży­se­ro­wi za­rzu­co­no prze­kro­cze­nie i tak gi­gan­tycz­ne­go bu­dże­tu (w 1976 ro­ku wy­no­sił on 57,4 mln zł). Nie­zwy­kłe stro­je i sce­no­gra­fia zo­sta­ły znisz­czo­ne. „Na srebr­nym glo­bie" zo­stał do­koń­czo­ny do­pie­ro 11 lat póź­niej. Żu­ław­ski do­krę­cił zdję­cia w War­sza­wie i Kra­ko­wie, do­da­jąc z of­fu swój głos wy­ja­śnia­ją­cy cze­go do­ty­czą bra­ku­ją­ce frag­men­ty.

Po­lic­ka fa­bry­ka ben­zy­ny syn­te­tycz­nej po­wsta­ła w 1937 ro­ku. Na po­cząt­ku swo­je­go ist­nie­nia pro­du­ko­wa­ła ok. 2 mi­lio­nów ton pa­li­wa rocz­nie. W kwiet­niu 1944 ro­ku aż 2800 ton dzien­nie. To za­spo­ka­ja­ło więk­szość za­po­trze­bo­wa­nia wojsk nie­miec­kich na pa­li­wo w Eu­ro­pie. Ben­zy­na naj­lep­szej ja­ko­ści tra­fia­ła na lot­ni­ska Luft­waf­fe, bar­dzo wy­so­kiej ja­ko­ści olej na­pę­do­wy prze­zna­czo­ny był dla U-Bo­otów, gor­szy dla okrę­tów na­wod­nych Krieg­sma­ri­ne. Fa­bry­ka, w cza­sie woj­ny by­ła wie­lo­krot­nie bom­bar­do­wa­na przez alian­tów. 8 mar­ca 1945 miał miej­sce ostat­ni na­lot na fa­bry­kę. Pod­czas woj­ny pra­co­wa­ło w niej 30 ty­się­cy ro­bot­ni­ków przy­mu­so­wych i więź­niów. 13 ty­się­cy zmar­ło z wy­cień­cze­nia, cięż­kiej pra­cy, cho­rób, bra­ku opie­ki le­kar­skiej lub zo­sta­ło za­mor­do­wa­nych. Na ob­sza­rze fa­bry­ki znaj­do­wa­ło się kil­ka obo­zów kar­nych, obo­zów pra­cy i fi­lie obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych. Na obóz za­mie­nio­no tak­że je­den ze stat­ków han­dlo­wych i w je­go wnę­trzach prze­trzy­my­wa­no więź­niów.

Funk­cjo­na­riu­sze Mi­li­cji Oby­wa­tel­skiej otrzy­mu­ją sy­gna­ły o no­wym szla­ku prze­myt­ni­czym do Szwe­cji. Dro­gą mor­ską tra­fia­ją tam cen­ne za­byt­ko­we iko­ny. No­wy ka­nał prze­rzu­tu za­ło­ży­ły trzy oso­by – Szcze­pan Za­dra (Hen­ryk Ta­lar m.in. „Pol­skie dro­gi") – Po­lak na sta­łe miesz­ka­ją­cy w Szwe­cji, pra­cu­ją­cy w mię­dzy­na­ro­do­wej fir­mie trans­por­to­wej i czę­sto by­wa­ją­cy w kra­ju, Sa­mu­el­son (Hen­ryk Ma­cha­li­ca m.in. „Zło­to­pol­scy") – wła­ści­ciel sztok­holm­skie­go an­ty­kwa­ria­tu oraz Ger­ber (Sta­ni­sław Bie­liń­ski) – je­den z war­szaw­skich an­ty­kwa­riu­szy. W prze­my­cie wy­ko­rzy­stu­ją, nie­świa­do­mą te­go, Aga­tę (Jo­an­na Żół­kow­ska m.in. „Klan"). Prze­wo­zi ona do Szwe­cji pacz­kę w któ­rej znaj­du­je się iko­na oraz in­for­ma­cja o sen­sa­cyj­nym od­kry­ciu w ko­ście­le w pew­nym ma­łym pol­skim mia­stecz­ku. Au­to­rem znaj­du­ją­ce­go się tam ob­ra­zu mo­że być sam Ra­fa­el. Sa­mu­el­son ra­zem ze wspól­ni­ka­mi przy­go­to­wu­je kra­dzież ob­ra­zu oraz ak­cję prze­wie­zie­nia go pro­mem ze Świ­no­uj­ścia do Szwe­cji. Za­dra wła­mu­je się do ko­ścio­ła, krad­nie ob­raz i pod­pa­la oł­tarz, że­by za­trzeć śla­dy. Ale for­tel zo­sta­je wy­kry­ty. Na przej­ściach gra­nicz­nych zo­sta­je ogło­szo­ny alarm. W Świ­no­uj­ściu, na przej­ściu gra­nicz­nym, Za­drze jed­nak pusz­cza­ją ner­wy. Za­wra­ca. To wzbu­dza po­dej­rze­nia mi­li­cji. Męż­czy­zna ukry­wa ob­raz i uda­je mu się umknąć po­go­ni. Ra­zem z Aga­tą cze­ka­ją na Sa­mu­el­so­na, któ­ry ma przy­pły­nąć jach­tem po nich oraz ob­raz.

Zdję­cia do „Pro­mu do Szwe­cji" (1979) re­ali­zo­wa­no w Świ­no­uj­ściu (pla­ża, re­jon sta­rych for­ty­fi­ka­cji, w po­bli­żu For­tu Za­chod­nie­go), je­go oko­li­cach oraz na pro­mie m/f „Si­le­sia" (czę­ścio­wo tak­że na bliź­nia­czym m/f „Po­me­ra­nia"). Kie­dy MO pró­bu­je ująć Za­drę w miesz­ka­niu je­go by­łej dziew­czy­ny, ten ucie­ka po da­chach bu­dyn­ków. Sce­ny te re­ali­zo­wa­no w hi­sto­rycz­nym cen­trum Świ­no­uj­ścia – w kwar­ta­łach XIX-wiecz­nych ka­mie­nic m.in. w re­jo­nie Pla­cu Wol­no­ści.

„Ali­cja" to mu­si­ca­lo­wa i swo­bod­na wer­sja „Przy­gód Ali­cji w Kra­inie Cza­rów". „Chcie­li­śmy zro­bić film cał­ko­wi­cie mu­zycz­ny, pra­wie ope­rę. Nie chcia­łem pi­sać sce­na­riu­sza ści­śle we­dług po­wie­ści, ule­głem te­mu wra­że­niu i zde­cy­do­wa­łem się na za­po­ży­cze­nie po­sta­ci, któ­re, mi­mo że są zwie­rzę­ta­mi, ma­ją w so­bie ludz­kie ce­chy. Przy­wró­ci­li­śmy im ludz­ką po­wło­kę, stwa­rza­jąc wo­kół nich no­wą opo­wieść. Książ­ka, prze­peł­nio­na cu­dow­na at­mos­fe­rą, w rze­czy­wi­sto­ści nie za­wie­ra żad­nej fa­bu­ły. Jest to ra­czej ro­dzaj wy­obra­że­nia snu. Wy­ko­rzy­sta­li­śmy pew­ne ele­men­ty, włą­czy­li­śmy je do no­wej fa­bu­ły, sta­ra­jąc się za­cho­wać at­mos­fe­rę ory­gi­na­łu – wspo­mi­nał po la­tach Ja­cek Brom­ski, re­ży­ser fil­mu".

Film pier­wot­nie miał się na­zy­wać „Za­bić Kró­li­ka". To mię­dzy­na­ro­do­wa pro­duk­cja: pol­sko-bel­gij­sko - bry­tyj­sko- fran­cu­ska. Bu­dżet - 5 mln do­la­rów. W ob­sa­dzie zna­la­zły się ów­cze­sne wiel­kie gwiaz­dy ki­na m.in. Su­san­nah York i Je­an-Pier­re Cas­sel. Do głów­nej ro­li przy­mie­rza­no m.in. za­czy­na­ją­ce swo­je wiel­kie ka­rie­ry pio­sen­kar­ki Ka­te Bush, Su­zi Qu­atro, Oli­vię New­ton Jo­nes oraz Sa­rę Bri­ght­man. W koń­cu re­ży­ser zde­cy­do­wał się na 21-let­nią fran­cu­ską ak­tor­kę So­phie Bar­jac. Mu­zy­kę do fil­mu skom­po­no­wał Hen­ri Se­ro­ka - Belg z nie­miec­ko-pol­ski­mi ko­rze­nia­mi. Na pla­cu Za­men­hof­fa, przy zbie­gu ulic Ja­giel­loń­skiej i Bo­gu­sła­wa dzia­ła­ła wte­dy jed­na z naj­po­pu­lar­niej­szych ka­wiar­ni – cu­kier­ni w Szcze­ci­nie - „Du­et", któ­ra sta­ła się ser­cem re­ali­za­cji fil­mu. Na drzwiach na­kle­jo­no re­kla­my „Co­la", „Spri­te", „Fan­ta" a na cu­kier­ni za­wi­sła mar­ki­za z na­pi­sem „la fa­mi­glia, tor­te­li­ni, piz­za, spa­ghet­ti". Obok po­ja­wił się sex shop, bu­tik oraz kil­ka neo­nów - ham­bur­gers, hot dogs. W ten spo­sób Szcze­cin za­mie­nił się w za­chod­nie mia­sto. Ty­tu­ło­wą ro­lę za­gra­ła bel­gij­ska ak­tor­ka So­phie Bar­jac. Jed­nak w se­kwen­cjach śpie­wa­nych gło­su uży­czy­ła jej... słyn­na szkoc­ka wo­ka­list­ka Lu­lu , któ­ra za­śpie­wa­ła ty­tu­ło­wy utwór do fil­mu o Ja­me­sie Bon­dzie „Czło­wiek ze zło­tym pi­sto­le­tem". Część scen po­ści­gów i po­dró­ży re­ali­zo­wa­no na nie­do­koń­czo­nej, przed­wo­jen­nej au­to­stra­dzie Szcze­cin-Ber­lin (tzw. „Ber­lin­ce") w oko­li­cach wę­zła Ki­je­wo.

Rejs stat­ku „Ry­bak Mor­ski" zbli­ża się do koń­ca. Na­gle ka­pi­tan jed­nost­ki - Ce­za­ry (Le­on Niem­czyk m.in. „Po­ciąg") otrzy­mu­je od dy­rek­cji po­le­ce­nie – mu­szą pły­nąć po „błę­kit­ka". To dwa ko­lej­ne mie­sią­ce na mo­rzu. A tym­cza­sem nie­któ­rzy człon­ko­wie za­ło­gi już za­wia­do­mi­li ro­dzi­ny o swo­im po­wro­cie. Zło­wio­ną ry­bę ma­ją wy­ła­do­wać w Las Pal­mas i pły­nąć na ło­wi­sko. Wieść o prze­dłu­żo­nym rej­sie po­gar­sza at­mos­fe­rę wśród za­ło­gi, na­ra­sta­ją kon­flik­ty i agre­sja. Je­den z ry­ba­ków kie­dy do­wia­du­je się o zdra­dzie dziew­czy­ny ska­cze za bur­tę. Nie od­naj­du­ją go. O nie­szczę­ścia wszy­scy oskar­ża­ją sta­re­go ry­ba­ka, któ­ry trzy­ma w swo­jej ka­ju­cie za­su­szo­ne­go kra­ba. A to ma przy­no­sić pe­cha. Sta­tek w koń­cu za­wi­ja do por­tu w Świ­no­uj­ściu. Za­ło­ga wy­pa­tru­je w tłu­mie na na­brze­żu swo­ich bli­skich. Nie ma wśród nich part­ner­ki głów­ne­go bo­ha­te­ra - Zyg­mun­ta Brze­ziń­skie­go, tech­no­lo­ga na „Ry­ba­ku" (Jan No­wic­ki m.in. „Ana­to­mia mi­ło­ści"). Jo­an­na (Li­lia­na Głąb­czyń­ska m.in. „Ho­tel kla­sy lux") nie przy­szła. Kie­dy się spo­ty­ka­ją ma dla Zyg­mun­ta kil­ka nie­spo­dzia­nek – za­mie­ni­ła miesz­ka­nie, urzą­dzi­ła je oraz zna­la­zła dla nie­go pra­cę w świ­no­uj­skiej stocz­ni. Ten jed­nak na­gle prze­stra­szył się tak zde­cy­do­wa­nych de­cy­zji. Wra­ca na sta­tek sto­ją­cy w por­cie. Jest na nim je­go przy­ja­ciel– Teo­dor Gać­pa, pierw­szy ofi­cer na „Ry­ba­ku" (Je­rzy Ka­mas m.in. „Lal­ka"). Szyb­ko zmę­czył się ro­dzi­ną i dzieć­mi. Uciekł od nich. Po­dob­nie jak in­ni. Nie mo­gli wy­trzy­mać w wy­ma­rzo­nych do­mach. Wra­ca­ją na mo­rze.

Film na­krę­co­no na pod­sta­wie po­wie­ści Le­sła­wa Fur­ma­gi pt. „Krab i Jo­an­na". A zre­ali­zo­wa­no go przy po­mo­cy szcze­ciń­skie­go Przed­się­bior­stwa Po­ło­wów Da­le­ko­mor­skich i Usług Ry­bac­kich „Od­ra" oraz Rek­to­ra ów­cze­snej Wyż­szej Szko­ły Mor­skiej (dziś Po­li­tech­ni­ka Mor­ska)w Szcze­ci­nie. Traw­ler m/t „Ry­bak Mor­ski" po­dzie­lił los więk­szo­ści le­gen­dar­nej pol­skiej flo­ty da­le­ko­mor­skiej z cza­sów PRL. Po la­tach in­ten­syw­nej służ­by oce­anicz­nej i szko­le­nio­wej sta­tek zo­stał sprze­da­ny za gra­ni­cę, a na­stęp­nie po­cię­ty na złom.

Po kil­ku­mie­sięcz­nym rej­sie za­ło­ga stat­ku ka­pi­ta­na Ro­ma­na Mar­kow­skie­go (Ro­man Wil­hel­mi m.in. „Al­ter­na­ty­wy 4") cze­ka na wej­ście do por­tu w Świ­no­uj­ściu. Oka­zu­je się jed­nak, że po­trwa to kil­ka dni. Ale Mar­kow­ski nie mo­że cze­kać - ma pro­blem ze swo­im przy­ja­cie­lem - dru­gim ofi­ce­rem Ry­szar­dem Ka­le­wi­kiem (Hen­ryk Ta­lar m.in. „Twa­rze i ma­ski"). Pod­czas po­sto­ju stat­ku w Ham­bur­gu opu­ścił on po­kład na czte­ry dni. Wró­cił, ale o je­go spóź­nie­niu po­in­for­mo­wa­no ar­ma­to­ra w Szcze­ci­nie. Te­raz prze­ży­wa za­ła­ma­nie ner­wo­we. Za­ło­ga jest już bar­dzo znie­cier­pli­wio­na ocze­ki­wa­niem stat­ku na re­dzie. Je­den z ma­ry­na­rzy cze­ka na po­ród dziec­ka – ma być syn. Ska­cze do mo­rza, wpław chce si e do­stać na ląd. Ka­le­wik po ata­ku sza­łu zo­sta­je mo­to­rów­ką od­sta­wio­ny do szpi­ta­la. Sta­tek wresz­cie wcho­dzi do por­tu. Tu cze­ka­ją na Mar­kow­skie­go ko­lej­ne kło­po­ty – z no­wą part­ner­ką – szcze­ciń­ską ak­tor­ką, by­łą żo­ną oraz sy­nem, któ­ry po­sta­no­wił iść śla­da­mi oj­ca i zdał eg­za­mi­ny do Wyż­szej Szko­ły Mor­skiej. Ale ka­pi­tan otrzy­mu­je rów­nież pew­ną pro­po­zy­cję – miał­by ob­jąć no­wy sta­tek wy­bu­do­wa­ny w szcze­ciń­skiej stocz­ni, któ­re bę­dzie ob­słu­gi­wał po­łą­cze­nie do Ja­po­nii. Mar­kow­ski zgo­dzi się. Ale pod wa­run­kiem, że na sta­tek wró­ci Ka­le­wik.

To ko­lej­ny, po „Kra­bie i Jo­an­nie", film Zbi­gnie­wa Kuż­miń­skie­go po­świę­co­ny mo­rzu i lu­dziom mo­rza ze Szcze­ci­na. W obu re­ży­ser po­ja­wił się na ekra­nie ja­ko le­karz po­kła­do­wy. On rów­nież ofi­cjal­nie uzna­wa­ny jest za au­to­ra sce­na­riu­sza do „Oko­lic spo­koj­ne­go mo­rza". Ale na­pi­sał go zna­ny szcze­ciń­ski pi­sarz Ry­szard Li­sko­wac­ki. Tyl­ko, że wy­co­fał swo­je na­zwi­sko z czo­łów­ki fil­mu. Ob­raz krę­co­no w ro­ku 1980, czy­li w cza­sie kry­zy­su go­spo­dar­cze­go, wy­bu­cha­ją­cych straj­kach w ca­łym kra­ju. „- Oj­ciec chciał że­by to tak­że zo­sta­ło za­zna­czo­ne w fil­mie. Nie po­zwo­lo­no mu na to, więc wy­co­fał swo­jej na­zwi­sko z fil­mu. Choć re­ży­ser na­le­gał, by te­go nie ro­bił – wspo­mi­nał Ar­tur D. Li­sko­wac­ki, syn au­to­ra sce­na­riu­sza".

Du­ża część ak­cji dzie­je się w Szcze­ci­nie. Głów­nie ja­ko tło dla po­ka­za­nia ży­cia pry­wat­ne­go bo­ha­te­rów fil­mu. Zdję­cia krę­co­no m.in. w jed­nym z wie­żow­ców przy ul. Odzie­żo­wej, w nie­ist­nie­ją­cym już bu­dyn­ku Do­mu Ma­ry­na­rza, w re­jo­nie Za­rzą­du Mor­skich Por­tów Szcze­cin i Świ­no­uj­ście SA (bra­ma głów­na) oraz w gma­chu ów­cze­snej Wyż­szej Szko­le Mor­skiej – dziś Po­li­tech­ni­ka Mor­ska na Wa­łach Chro­bre­go. Sta­tek, któ­ry moż­na zo­ba­czyć w fil­mie, to MS „Mła­wa" zbu­do­wa­ny w bry­tyj­skiej stocz­ni Go­van Ship­bu­il­ders w Glas­gow i zwo­do­wa­ny w 1979 ro­ku. Był czę­ścią słyn­nej se­rii 15 stat­ków za­mó­wio­nych przez Pol­ską Że­glu­gę Mor­ską w Wiel­kiej Bry­ta­nii, któ­re ze wzglę­du na swo­je po­cho­dze­nie i cha­rak­te­ry­stycz­ną syl­wet­kę by­ły na­zy­wa­ne przez pol­skich ma­ry­na­rzy „ma­ły­mi an­gli­ka­mi". Pod ko­niec lat 90., w wy­ni­ku re­struk­tu­ry­za­cji pol­skiej flo­ty han­dlo­wej, MS „Mła­wę" sprze­da­no za­gra­nicz­ne­mu ar­ma­to­ro­wi. Po kil­ku la­tach sta­tek zo­stał ze­zło­mo­wa­ny.

To miał być ko­lej­ny film w we­ster­no­wym sty­lu dzie­ją­cy się na Zie­miach Od­zy­ska­nych. Je­sień 1945 ro­ku. Bog­da­na Ła­no­wiec­ki (Ja­nusz Ra­fał No­wic­ki m.in. „Tam i z po­wro­tem") – by­ły ka­pi­tan LWP cier­pi na epi­lep­sję. Dia­gno­za le­ka­rza woj­sko­we­go jest krót­ka: dłu­gie le­cze­nie, po­trzeb­na pra­ca, ruch i ko­bie­ty. Ale od wód­ki z da­le­ka. Ła­no­wiec­ki chce więc wró­cić do sio­stry, do Lu­bli­na. Ale by­ły do­wód­ca skła­da mu pro­po­zy­cję z ga­tun­ku tych „nie do od­rzu­ce­nia" – otrzy­ma kil­ku do­świad­czo­nych lu­dzi i po­je­dzie do nad­mor­skie­go mia­stecz­ka Po­bo­jo­wi­sko na Zie­miach Od­zy­ska­nych. Po­mi­mo za­koń­cze­nia woj­ny cią­gle w nim do­cho­dzi do strze­la­nin, po­oku­pa­cyj­nych po­ra­chun­ków, starć mię­dzy woj­skiem, mi­li­cją, człon­ka­mi pod­zie­mia i zwy­kły­mi prze­stęp­ca­mi., któ­rzy przy­je­cha­li na Zie­mie Od­zy­ska­ne sza­bro­wać co się da, gi­ną lu­dzie,. Kie­dy Ła­no­wiec­ki przy­by­wa do Po­bo­jo­wi­ska oka­zu­je się, że w mia­stecz­ku dzia­ła tak­że punkt prze­rzu­tu by­łych żoł­nie­rzy pod­zie­mia na Za­chód. Po­wo­jen­na spo­łecz­ność jest bar­dzo her­me­tycz­na i nie­uf­na, wo­bec przed­sta­wi­cie­li no­wej wła­dzy. W mia­stecz­ku cią­gle prze­by­wa­ją je­go nie­miec­cy miesz­kań­cy, a przy­by­wa­ją osad­ni­cy z róż­ny­mi ży­cio­wy­mi hi­sto­ria­mi. Trud­no więc za­pro­wa­dzić po­rzą­dek i za­dbać o bez­pie­czeń­stwo lu­dzi, któ­rzy chcą w mia­stecz­ku za­cząć no­we ży­cie. Kie­ru­ją­cy miej­sco­wym Urzę­dem Bez­pie­czeń­stwa po­rucz­nik Wró­bel bacz­nie ob­ser­wu­je przy­by­wa­ją­cych do mia­stecz­ka. Kie­dy zo­sta­je po­strze­lo­ny bur­mistrz Po­bo­jo­wi­ska Ła­no­wiec­ki za­czy­na tro­pić spraw­ców.

Film po­wstał na pod­sta­wie po­wie­ści Wa­cła­wa Bi­liń­skie­go pt. Wró­cić do sie­bie. Zdję­cia do fil­mu re­ali­zo­wa­no m.in. w wnę­trzach sta­re­go szpi­ta­la w Sław­nie, ryn­ku w Bia­ło­gar­dzie, ka­wiar­nia w pod­zie­miach la­tar­ni mor­skiej w Ko­ło­brze­gu a w por­cie ry­bac­kim po­ło­żo­nym nie­da­le­ko Ust­ki krę­co­no sce­ny ak­cji roz­mi­no­wy­wa­nia i po­dej­mo­wa­nia wra­ków z dna. Ścież­kę dźwię­ko­wą do fil­mu skom­po­no­wał zna­ny kra­kow­ski kom­po­zy­tor An­drzej Za­ryc­ki, ko­ja­rzo­ny m.in. z twór­czo­ścią Ewy De­mar­czyk i Piw­ni­cy pod Ba­ra­na­mi.

Pa­weł Ko­piń­ski - eme­ry­to­wa­ny po­li­cjant pol­skie­go po­cho­dze­nia (Piotr Fron­czew­ski m.in. „Kon­sul"), był spe­cja­li­stą do wal­ki z prze­myt­ni­ka­mi i han­dla­rza­mi nar­ko­ty­ków. Nie­na­wi­dzą go, na­zy­wa­ją „Wście­kłym ko­jo­tem". Ale Ko­piń­ski jest śmier­tel­nie cho­ry i wie, że już nie­wie­le mu zo­sta­ło. Po­sta­na­wia więc od­wie­dzić Pol­skę. Tuż przed gra­ni­cą, (wte­dy NRD i PRL) spo­ty­ka dwóch zna­jo­mych z No­we­go Jor­ku – gang­ste­rów „Cap­puc­ci­no" i Kran­za z któ­ry­mi ma daw­ne po­ra­chun­ki. Do­wia­du­je się, że to oni sto­ją za śmier­cią je­go żo­ny. Ze­msta jest nie­unik­nio­na. Po sza­leń­czym po­ści­gu m.in. na lot­ni­sko­wym od­cin­ku „Kli­ni­ska" Ko­piń­ski zo­sta­je ran­ny. Tra­fia przed ob­li­cze por. Bo­re­wi­cza (Bro­ni­slaw Cie­ślak m.in. „Zma­ki szcze­gól­ne"). Ale pol­ski mi­li­cjant, po krót­kim prze­słu­cha­niu, po­zwa­la dzia­łać ame­ry­kań­skie­mu ko­le­dze. Choć bacz­nie ob­ser­wu­je wszyst­kie je­go po­czy­na­nia. Ko­piń­ski tro­piąc Cap­pu­ci­no tra­fia na pol­ski frag­ment szla­ku prze­my­tu nar­ko­ty­ków z Bał­ka­nów. Po­ja­wia­ją się ju­go­sło­wiań­scy i tu­rec­cy han­dla­rze, po­li­cjant­ki dzia­ła­ją­ce „pod przy­kryw­ką", strze­la­ni­ny, wy­bu­chy. Wszyst­ko okra­szo­ne pew­ną daw­ką ero­ty­zmu. W fi­na­le nie ma hap­py en­du. Mi­li­cja li­kwi­du­je kry­jów­kę prze­myt­ni­ków. Ale Ko­piń­ski ma swój plan. Ran­ne­mu Cap­pu­ci­no pro­po­nu­je wspól­ną uciecz­kę do Szwe­cji. Po­ry­wa­ją ma­ły sa­mo­lot rol­ni­czy. Ale „Wście­kły Ko­jot" roz­bi­ja go o wo­dy Bał­ty­ku. W ten spo­sób do­ko­nu­je ze­msty na gang­ste­rze i „za­my­ka za so­bą drzwi".

To ekra­ni­za­cja po­wie­ści „Bia­ła ka­ra­wa­na" Ju­liu­sza Gro­dziń­skie­go. Po­cząt­ko­wo miał to być tyl­ko je­den z od­cin­ków po­pu­lar­ne­go w la­tach 70. i 80. se­ria­lu kry­mi­nal­ne­go „07 zgłoś się", czy­li przy­gód nie­ustra­szo­ne­go po­rucz­ni­ka MO Sła­wo­mi­ra Bo­re­wi­cza. Ale Te­le­wi­zja Pol­ska i Stu­dio Fil­mo­we „Kadr" uzna­ły, że ta hi­sto­ria na­da­je się do roz­sze­rze­nia i za­mie­nie­nia jej w sa­mo­dziel­ny film roz­po­wszech­nia­ny w ki­nach. Re­ży­ser nie był za­do­wo­lo­ny z tej de­cy­zji. Uwa­żał, że to nie był naj­lep­szy ma­te­riał na sa­mo­dziel­ny film. Choć przy­zna­wał, że na­zwi­ska Fron­czew­skie­go i Cie­śla­ka przy­cią­gną wi­dzów do kin. Na trwa­ją­ce je­den dzień zdję­cia do No­we­go Jor­ku uda­ła się trzy­oso­bo­wa eki­pa, któ­ra mia­ła sfil­mo­wać Pio­tra Fron­czew­skie­go prze­cha­dza­ją­ce­go się uli­ca­mi mia­sta. Wcze­śniej po­pro­szo­no bur­mi­strza No­we­go Jor­ku o zgo­dę na zdję­cia, któ­re bę­dą wy­ko­rzy­sta­ne w fil­mie kry­mi­nal­nym. Ame­ry­ka­nie, ma­ją­cy do­świad­cze­nie w te­go ty­pu pro­duk­cjach peł­nych po­ści­gów uli­ca­mi mia­sta, strze­la­nin i eks­plo­zji ka­za­li wy­ku­pić ubez­pie­cze­nie w wy­so­ko­ści 1,5 mln do­la­rów. Ne­go­cja­cje za­koń­czy­ły się ob­ni­że­niem kwo­ty do kil­ku ty­się­cy do­la­rów. Z cze­go więk­szość po­kry­ła pry­wat­na fir­ma zna­le­zio­na przez pol­ski kon­su­lat. Pro­du­cen­ci se­ria­lu prze­ka­za­li na ten cel tyl­ko 300 do­la­rów..

Hi­sto­ria trzech ko­biet - żon ma­ry­na­rzy. Jed­na z nich - Bo­że­na jest bar­man­ką w Re­stau­ra­cji Zam­ko­wa w Szcze­ci­nie. Mu­si ob­słu­gi­wać m.in. pi­ja­nych i awan­tu­ru­ją­cych się klien­tów. W ro­li jed­ne­go z nich wy­stą­pił Je­rzy Cno­ta (m.in. „Ja­no­sik"). Ko­bie­ty tuż przed No­wym Ro­kiem otrzy­mu­ją in­for­ma­cję, że sta­tek, na któ­rym słu­żą ich mę­żo­wie, wpły­nie w Syl­we­stra do por­tu w Gdy­ni. Ja­dą więc do Trój­mia­sta, aby przy­wi­tać mę­żów. Oka­zu­je się jed­nak, że sta­tek wej­dzie do por­tu z opóź­nie­niem. Mu­szą cze­kać...

Ty­tuł fil­mu bez­po­śred­nio na­wią­zu­je do mi­tu o Pe­ne­lo­pie – wier­nej żo­ny Ody­se­usza, któ­ra przez dwa­dzie­ścia lat sa­mot­nie cze­ka­ła na po­wrót mę­ża z Woj­ny Tro­jań­skiej i je­go póź­niej­szej tu­łacz­ki. W głów­nych ro­lach wy­stą­pi­ły dwie cze­cho­sło­wac­kie ak­tor­ki – Ja­na Svan­do­va i Eva Vej­mel­ko­va (by­ły dub­bin­go­wa­ne) oraz pol­ska ak­tor­ka Mo­ni­ka Mar­ci­niak (m.in. „Mię­dzy usta­mi a brze­giem pu­cha­ru"). Film wy­re­ży­se­ro­wał kon­tro­wer­syj­ny i nie lu­bia­ny w śro­do­wi­sku (m.in. ze wzglę­du na po­glą­dy po­li­tycz­ne: na­cjo­na­li­stycz­no – PZPR-owskie)Boh­dan Po­rę­ba. Kie­dy krę­cił „Pe­ne­lo­py", jed­ną z głów­nych ról za­pro­po­no­wał Gra­ży­nie Sza­po­łow­skiej (m.in. „Wiel­ki Szu"). Ak­tor­ka jed­nak od­mó­wi­ła – ba­ła się, że po wy­stę­pie w je­go fil­mie już nikt nie bę­dzie chciał jej dać ro­li. Po­rę­ba na­zwa­ny był na­wet „naj­bar­dziej nie­lu­bia­nym pol­skim fil­mow­cem". Je­go głów­nym dzie­łem i naj­bar­dziej uda­nym fil­mem był „Hu­bal", któ­ry obej­rza­ło 12 mln wi­dzów. Re­stau­ra­cja Zam­ko­wa przez la­ta by­ła praw­dzi­wą wi­zy­tów­ką sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go i jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych miejsc na ga­stro­no­micz­nej ma­pie Szcze­ci­na. Zlo­ka­li­zo­wa­na na par­te­rze oraz w pod­zie­miach Zam­ku Ksią­żąt Po­mor­skich – sa­le na trzech po­zio­mach bu­dyn­ku oraz dwa ba­ry. W 2017 ro­ku, po ka­ta­stro­fie bu­dow­la­nej w pół­noc­nym skrzy­dle Zam­ku, zo­sta­ła za­mknię­ta.

Rok 1985. Ro­dzi­na Ję­dr­ka i Grze­sia Kwiat­kow­skich ży­je w bar­dzo cięż­kich wa­run­kach. Oj­ciec – na­uczy­ciel, naj­pierw był prze­śla­do­wa­ny za po­glą­dy po­li­tycz­ne a po­tem zo­stał wy­rzu­co­ny z pra­cy. Chłop­cy po­sta­na­wia­ją uciec na Za­chód. Chcą żyć w lep­szym świe­cie i po­móc fi­nan­so­wo ro­dzi­com. Ukry­wa­ją się pod TIR-em, któ­ry je­dzie do Świ­no­uj­ścia. Tam cię­ża­rów­ka tra­fia na prom do Da­nii. Spod TIR-a wy­cho­dzą na jed­nej z duń­skich sta­cji ben­zy­no­wych. Do­cie­ra­ją do Ko­pen­ha­gi. Na dwor­cu ko­le­jo­wym tra­fia­ją na pa­trol po­li­cji. Chłop­cy zo­sta­ją umiesz­cze­ni w obo­zie dla uchodź­ców. Tam­tej­sze me­dia na­gła­śnia­ją ca­łą hi­sto­rię. W Pol­sce wy­bu­cha skan­dal. Wła­dze ro­bią wszyst­ko, że­by ścią­gnąć bra­ci z po­wro­tem do kra­ju. Ale oni uzy­sku­ją azyl w Da­nii. Te­le­fo­nicz­nie kon­tak­tu­ją się z ro­dzi­ca­mi. Wte­dy pa­da jed­no z naj­dra­ma­tycz­niej­szych stwier­dzeń w hi­sto­rii pol­skie­go ki­na – oj­ciec mó­wi do chłop­ców: „Ję­drek, nie wra­caj­cie tu ni­gdy".

Pol­sko-duń­sko-fran­cu­ski film był in­spi­ro­wa­ny praw­dzi­wy­mi wy­da­rze­nia­mi. Ale ze wzglę­du na duń­skich współ­pro­du­cen­tów zmie­nio­no kraj do któ­re­go prze­do­sta­li się chłop­cy. Je­sie­nią 1985 ro­ku bra­cia Zie­liń­scy - 15-let­ni Adam i 13-let­ni Krzysz­tof z Ży­ra­ko­wa ko­ło Dę­bi­cy, ukry­ci pod sa­mo­cho­dem cię­ża­ro­wym prze­do­sta­li się pro­mem przez Mo­rze Bał­tyc­kie do Szwe­cji. Ich ro­dzi­ce, wbrew na­ci­skom ów­cze­snych władz w Pol­sce, nie wy­stą­pi­li z żą­da­niem eks­tra­dy­cji. Stwier­dzi­li, że ich dzie­ci sa­me po­win­ny zde­cy­do­wać o swo­im lo­sie. Oj­cu i mat­ce chłop­ców za­wie­szo­no pra­wa ro­dzi­ciel­skie, a bra­cia zo­sta­li umiesz­cze­ni u szwedz­kiej ro­dzi­ny za­stęp­czej. Po osią­gnię­ciu peł­no­let­nio­ści po­zo­sta­li w Szwe­cji. „300 mil do nie­ba" po­wstał we­dług sce­na­riu­sza Ce­za­re­go Ha­ra­si­mo­wi­cza i Ma­ciej Dej­cze­ra. Zdo­był Eu­ro­pej­ską Na­gro­dę Fil­mo­wą dla naj­lep­sze­go mło­de­go fil­mu 1989 ro­ku. W ob­sa­dzie zna­leź­li się m.in. Ja­dwi­ga Jan­kow­ska-Cie­ślak, Krzysz­tof Stro­iń­ski i Ad­rian­na Bie­drzyń­ska. Mu­zy­kę skom­po­no­wał Mi­chał Lo­renc. W fil­mie „za­grał" tak­że prom PŻB m/f „Łań­cut".

Pierw­sze dni grud­nia 1981 ro­ku. W kra­ju po­gar­sza się sy­tu­acja go­spo­dar­cza i po­li­tycz­na. Przez Pol­skę prze­ta­cza się fa­la straj­ków, na któ­re wła­dza od­po­wia­da pro­wo­ka­cja­mi i wzro­stem na­pię­cia. W skle­pach mię­snych wi­dać tyl­ko go­łe ha­ki, w spo­żyw­czych do na­by­cia czę­sto jest tyl­ko ocet i musz­tar­da. Wie­lu Po­la­ków ma­rzy o tym, aby się wy­rwać z kra­ju. Nie­któ­rym uda­je się pod­jąć ta­ką pró­bę. Ze Świ­no­uj­ścia wy­pły­wa prom „Wi­la­nów" z wy­ciecz­ką do miast po­ło­żo­nych nad Bał­ty­kiem. Na je­go po­kła­dzie są ro­dzi­ny z dzieć­mi, mło­dzi peł­ni wia­ry na zmia­nę ży­cia na Za­cho­dzie, mał­żeń­stwa dla któ­rych wy­jazd mo­że być je­dy­nym ra­tun­kiem prze­trwa­nia związ­ku, han­dla­rze. Wie­lu ra­czej nie kry­je, że już w pierw­szym por­cie – za­chod­nio­nie­miec­kim Ham­bur­gu zej­dą na ląd i po­pro­szą o azyl. Wśród pa­sa­że­rów znaj­du­je się Ma­rek Ziar­no (Krzysz­tof Kol­ber­ger m.in. „Ko­me­dia mał­żeń­ska") na­uczy­ciel - po­lo­ni­sta uczą­cy w li­ceum, któ­ry ma prze­my­cić na Za­chód do­ku­men­ty waż­ne dla NSZZ So­li­dar­ność. Ale o tym za­da­niu do­brze wie­dzą funk­cjo­na­riu­sze Służ­by Bez­pie­czeń­stwa. I pró­bu­ją mu prze­szko­dzić w je­go wy­ko­na­niu. Ziar­no ma so­jusz­ni­ka – to by­ła żo­na, któ­ra rów­nież jest na pro­mie. Na mo­rzu do do­wódz­twa jed­nost­ki do­cie­ra in­for­ma­cja o wpro­wa­dze­niu w kra­ju sta­nu wo­jen­ne­go. „Wi­la­nów" otrzy­mu­je roz­kaz po­wro­tu do Pol­ski. In­for­ma­cji nie da­je się ukryć przed pa­sa­że­ra­mi. Ci, zde­spe­ro­wa­ni i prze­ra­że­ni nie chcą wra­cać. Żą­da­ją udo­stęp­nie­nia sza­lup, któ­ry­mi chcą sa­mi pły­nąć do naj­bliż­sze­go za­chod­nie­go por­tu. Ka­pi­tan (Le­on Niem­czyk m.in. „Nóż w wo­dzie")sy­mu­lu­je za­wał ser­ca. Nad sy­tu­acją pró­bu­je za­pa­no­wać je­go za­stęp­ca. Wo­kół pro­mu za­czy­na­ją pły­wać nie­miec­kie ku­try. Ich za­ło­gi przez me­ga­fo­ny in­for­mu­ją o tym co się dzie­je w Pol­sce. Więk­szość pa­sa­że­rów za­czy­na ska­kać z bur­ty pro­mu do mo­rza. Ci, któ­rzy po­zo­sta­li na po­kła­dzie, wra­ca­ją do Pol­ski.

Re­ży­ser „Ostat­nie­go pro­mu" otrzy­mał od kie­row­ni­ka ar­ty­stycz­ne­go Stu­dia Fil­mo­we­go Zo­diak - Je­rze­go Hoff­ma­na, pro­po­zy­cję za­adap­to­wa­nia opo­wia­da­nia Sła­wo­mi­ra So­snow­skie­go „Wy­spy sa­mot­ne". Krzy­stek prze­ro­bił je na sce­na­riusz, któ­ry jed­nak nie miał szans na ak­cep­ta­cję cen­zu­ry. Po­mo­gło wsta­wien­nic­two Hoff­ma­na. Zna­la­zły się tak­że pie­nią­dze na re­ali­za­cję fil­mu. Na pla­nie zdję­cio­wym do­cho­dzi­ło do nie­bez­piecz­nych sy­tu­acji np. kie­dy je­den z ka­ska­de­rów cu­dem unik­nął wcią­gnię­cia przez śru­bę ku­tra. Nie­wie­le bra­ko­wa­ło też, aby do­szło do zde­rze­nie sza­lu­py z pro­mem. Naj­wię­cej obaw wzbu­dza­ła re­ali­za­cja ry­zy­kow­nych scen ska­ka­nia z pro­mu do mo­rza. Sce­no­graf fil­mu - Ta­de­usza Ko­sa­re­wicz zbu­do­wał w por­cie w Świ­no­uj­ściu spe­cjal­ną plat­for­mę któ­rą na ha­kach za­wie­szo­no kil­ka me­trów po­ni­żej bur­ty. I ak­to­rzy nie dość, że mie­li na nią ska­kać, to jesz­cze mu­sie­li się na niej zmie­ścić. A znaj­do­wał się już na niej ope­ra­tor ka­me­ry i re­ży­ser. Zdję­cia do fil­mu by­ły re­ali­zo­wa­ne głów­nie na po­kła­dzie pro­mu m/f „Wi­la­nów". Jed­nost­ka ta w tam­tym okre­sie na­le­ża­ła do ko­ło­brze­skie­go ar­ma­to­ra Po­lfer­ries (Pol­ska Że­glu­ga Bał­tyc­ka).

Re­ży­ser­ski de­biut słyn­ne­go ope­ra­to­ra „szko­ły pol­skiej" Je­rze­go Wój­ci­ka. Hi­sto­ria opar­ta na fak­tach. W cza­sie wy­da­rzeń Grud­nia 1970 w Szcze­ci­nie – dwu­dnio­wych starć miesz­kań­ców z mi­li­cją i woj­skiem zgi­nę­ło 16 osób. Wśród nich zna­lazł się 16-let­ni Ste­fan Sta­wic­ki, uczeń Szko­ły Bu­do­wy Okrę­tów. Ca­ła opo­wieść jest po­ka­za­na z per­spek­ty­wy je­go mat­ki Ste­fa­nii Sta­wic­kiej. Je­rzy Wój­cik wspo­mi­nał, że naj­pierw, w 1981 ro­ku, chciał ten te­mat zre­ali­zo­wać w for­mie spek­ta­klu dla Te­atru Te­le­wi­zji. Mia­ła to być hi­sto­ria mat­ki, któ­ra wie­dzia­ła, że jej syn zgi­nął, ale nikt nie chciał jej wy­dać cia­ła chłop­ca. 13 grud­nia 1981 ro­ku wpro­wa­dzo­no stan wo­jen­ny. Kil­ka lat po­tem Wój­cik wró­cił do te­go po­my­słu. Ra­zem z Wi­tol­dem Za­lew­skim na­pi­sał sce­na­riusz za­ty­tu­ło­wa­ny „Imię i na­zwi­sko". Po­mo­cy udzie­lił Ko­mi­tet Ki­ne­ma­to­gra­fii, Stocz­nia Szcze­ciń­ska oraz woj­sko, stu­den­ci szko­ły fil­mo­wej, któ­rzy krę­ci­li ten film ra­zem z Wój­ci­kiem i au­to­rem zdjęć Wi­tol­dem So­bo­ciń­skim. Przed re­ali­za­cją ob­ra­zu Wój­cik spo­tkał się z ro­dzi­na­mi za­bi­tych w Grud­niu 70 w Szcze­ci­nie. „To by­ło dla mnie wiel­kie prze­ży­cie, nie­ja­ko prze­ra­sta­ją­ce mnie sa­me­go. Zro­zu­mia­łem, że mu­szę być wier­ny tej sy­tu­acji i zro­bić film, któ­ry jest skar­gą. Stąd je­go ty­tuł. To jest skar­ga do nie­ba" – wspo­mi­nał Wój­cik. Film wi­dzo­wie przy­ję­li bar­dzo do­brze. Wła­dze i kry­ty­ka – bar­dzo chłod­no. „Jak­by był nie­po­trzeb­ny, jak­by film do­ty­czą­cy wy­pad­ków w Gdań­sku był wy­star­cza­ją­cą od­po­wie­dzią. Pol­ska o za­bi­tych w Szcze­ci­nie nie wie­dzia­ła" – stwier­dził re­ży­ser.

Po­czą­tek lat 90. ubie­głe­go wie­ku. W Pol­sce do­cho­dzi do prze­mian po­li­tycz­nych i go­spo­dar­czych. Gra­ni­ce pań­stwa zo­sta­ły otwar­te, nie­ja­sne prze­pi­sy praw­ne umoż­li­wia­ją do­ko­ny­wa­nie prze­stępstw fi­nan­so­wych, go­spo­dar­czych oraz prze­my­tu m.in. spi­ry­tu­su na bar­dzo du­żą ska­lę. Dzię­ki te­mu do wła­dzy do­cho­dzi no­we po­ko­le­nie w pol­skim świe­cie prze­stęp­czym. Kil­ku ab­sol­wen­tów jed­ne­go ze szcze­ciń­skich li­ce­ów chce żyć moc­no i peł­ną pier­sią. Du­żo za­ra­bia­ją m.in. na prze­my­cie aut. Ale du­żo też wy­da­ją m.in. na dziew­czy­ny, im­pre­zy w naj­lep­szych nad­mor­skich ho­te­lach i knaj­pach. "Bie­dro­na", "Ci­chy" i "Ko­bra" pra­cu­ją dla "Czar­ne­go" - sze­fa szcze­ciń­skie­go gan­gu prze­myt­ni­ków. Na­gle oka­zu­je się, że je­go by­ły szef – Chmie­lew­ski (Jan No­wic­ki m.in. „Wiel­ki Szu"), naj­bo­gat­szy czło­wiek w Szcze­ci­nie koń­czy z nie­le­gal­ny­mi in­te­re­sa­mi. To ozna­cza tak­że dla je­go lu­dzi ko­niec do­brych kon­tak­tów z cel­ni­ka­mi na gra­ni­cy. Chłop­cy po­sta­na­wia­ją dzia­łać na wła­sną rę­kę. Ale po­trze­bu­ją ko­goś, kto nie był „umo­czo­ny" w „le­we" in­te­re­sy. Wy­bie­ra­ją „Pry­mu­sa" – ko­le­gę z kla­sy i „piąt­ko­we­go" ucznia. Chło­piec jest pod wra­że­niem ich ży­cia. Po­zna­je cór­kę Chmie­lew­skie­go - Cleo, któ­ra po­ja­wia się w Szcze­ci­nie po wie­lu la­tach spę­dzo­nych w USA. Jej oj­ciec jed­nak nie chce, aby spo­ty­ka­ła się z chłop­ca­mi z gru­py „Czar­ne­go". Za póź­no – Pry­mus za­ko­chu­je się w dziew­czy­nie. Chłop­cy przy­go­to­wu­ją in­te­res ży­cia – ma­ją prze­wieźć przez gra­ni­cę to­war o war­to­ści pię­ciu mi­lio­nów do­la­rów. Ale po­ja­wia­ją się lu­dzie Chmie­lew­skie­go, któ­rzy po ko­lei li­kwi­du­ją człon­ków gru­py Czar­ne­go. Tyl­ko Pry­mu­so­wi uda­je się uciec.

„Mło­de wil­ki" od­nio­sły wiel­ki suk­ces ko­mer­cyj­ny. Do dziś Szcze­cin jest ko­ja­rzy z tym fil­mem nie tyl­ko w kra­ju, ale i na ca­łym świe­cie. Choć dla wie­lu miesz­kań­ców w spo­sób w ja­ki by so­bie te­go nie ży­czy­li. O tym, że re­ży­ser za miej­sce ak­cji fil­mu wy­brał Szcze­cin, za­de­cy­do­wa­ły wzglę­dy oso­bi­ste – w sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go miesz­ka­ła na­rze­czo­ną Ja­ro­sła­wa Ża­moj­dy. Pew­ne­go dnia wy­bra­li się na spa­cer do La­su Ar­koń­skie­go. Zna­leź­li wów­czas, ukry­te w le­sie dwa mo­to­cy­kle z nie­miec­ki­mi nu­me­ra­mi re­je­stra­cyj­ny­mi, któ­re naj­praw­do­po­dob­niej zo­sta­ły skra­dzio­ne w Niem­czech i prze­my­co­ne do Pol­ski. Pra­ca nad sce­na­riu­szem trwa­ła przez czte­ry mie­sią­ce. W czerw­cu 1994 ro­ku skie­ro­wa­no go do pro­duk­cji. Eki­pa „Mło­dych wil­ków" krę­ci­ła pew­ne­go wie­czo­ru sce­nę strze­la­ni­ny w oko­li­cach wie­ży Qu­istor­pa w Le­sie Ar­koń­skim. Wy­ko­rzy­sty­wa­li w niej m.in. pi­sto­le­ty ma­szy­no­we – Ka­łasz­ni­ko­wy. Po na­gra­niu za­ła­do­wa­li je do sa­mo­cho­du i ru­szy­li do mia­sta. Na­gle za­trzy­mał ich pa­trol po­li­cji. Funk­cjo­na­riu­sze zo­sta­li za­wia­do­mie­ni przez oko­licz­nych miesz­kań­ców, że w le­sie sły­chać strza­ły. Ca­ła eki­pę trzy­ma­li na musz­ce - sa­mo­chód na cy­wil­nych nu­me­rach, a w środ­ku cy­wi­le uzbro­je­ni po zę­by. W koń­cu re­ży­se­ro­wi uda­ło się wy­tłu­ma­czyć, że nie są człon­ka­mi gru­py prze­stęp­czej, tyl­ko krę­cą film o gang­ste­rach, a prze­wo­żo­na broń to atra­py. W „Mło­dych wil­kach" w ro­li Cleo wy­stą­pi­ła ame­ry­kań­ska ak­tor­ka Mi­chel­le Cleo God­sey. By­ła to jej je­dy­na ro­la w ki­nie, po któ­rej po­rzu­ci­ła ak­tor­stwo na rzecz edu­ka­cji i ka­rie­ry po­za show-biz­ne­sem. W fil­mie szcze­ciń­skie uli­ce – Ja­giel­loń­ska i św. Woj­cie­cha „za­gra­ły" ...Ber­lin. Bo pro­du­cen­tom bra­ko­wa­ło nam fun­du­szy, że­by roz­gry­wa­ją­ce się w Ber­li­nie sce­ny na­krę­cić w sto­li­cy Nie­miec. Zdję­cia krę­co­no m.in. w mod­nym wów­czas lo­ka­lu „The Roy­al Pub" (nie­da­le­ko Bra­my Kró­lew­skiej). By­ło to wte­dy jed­no z ulu­bio­nych miejsc lo­kal­nych prze­stęp­ców. Dziś już nie ist­nie­je. Na pre­mie­rze „Mło­dych wil­ków" w szcze­ciń­skim ki­nie „Ko­smos" (przy alei Woj­ska Pol­skie­go, dziś ist­nie­je już tyl­ko ory­gi­nal­ny bu­dy­nek z nie­zwy­kłą ze­wnętrz­ną mo­zai­ką) w 1995 ro­ku po­ja­wił się ze­spół Va­rius Manx, któ­re­go mu­zy­ka oraz pio­sen­ki zna­la­zły się w fil­mie. Na ofi­cjal­nym pla­ka­cie do „Mło­dych wil­ków" oprócz głów­nych ak­to­rów po­ja­wił się tak­że ta­jem­ni­czy męż­czy­zna w czar­nych oku­la­rach, bia­łej ko­szu­li, z „szel­ka­mi" utrzy­mu­ją­cy­mi pod pa­chą ka­bu­rę z pi­sto­le­tem i dżin­sach. A był tyl­ko sta­ty­stą w tym ob­ra­zie - w jed­nej ze scen otwie­rał bra­mę w wil­li „Czar­ne­go". To brat ów­cze­snej żo­ny re­ży­se­ra fil­mu Ja­ro­sła­wa Ża­moj­dy, szcze­ci­nian­ki z po­cho­dze­nia.

Dwa la­ta po pre­mie­rze „Mło­dych wil­ków" po­ja­wił się je­go pre­qu­el – „Mło­de wil­ki 1⁄2". Ak­cja fil­mu roz­gry­wa się w Szcze­ci­nie w 1994 ro­ku. Cię­ża­rów­ka z ol­brzy­mim ła­dun­kiem spi­ry­tu­su, na­le­żą­ca do Je­rze­go Chmie­lew­skie­go (Jan No­wic­ki m.in. „Ana­to­mia mi­ło­ści"), wy­la­tu­je w po­wie­trze. Gi­nie tak­że „pi­lo­tu­ją­cy" ją mo­to­cy­kli­sta. Roz­po­czy­na się woj­na prze­myt­ni­czych gan­gów. Dwo­je mło­dych lu­dzi - An­ka (An­na Mu­cha m.in. „Pan­na Nikt") i Krzy­siek (Krzysz­tof Ant­ko­wiak, pio­sen­karz zna­ny z prze­bo­ju „Za­ka­za­ny owoc")w tym cza­sie spę­dza­ją wa­ka­cje nad mo­rzem. Kie­dy chło­pak po­sta­na­wia się roz­stać z dziew­czy­ną ta zroz­pa­czo­na i wście­kła ży­czy mu, aby spo­tka­ła go ja­kaś ży­cio­wa na­ucz­ka. A to noc Świę­te­go Ja­na, kie­dy ży­cze­nia się speł­nia­ją. Krzy­siek sta­je się przy­pad­ko­wym świad­kiem mor­der­stwa po­li­cjan­ta do­ko­na­ne­go przez je­go sko­rum­po­wa­nych ko­le­gów z wy­dzia­łu. Zrzu­ca­ją wi­nę na chło­pa­ka, któ­re­mu gro­zi wie­lo­let­nie wię­zie­nie. Pro­wa­dzą­cy spra­wę pro­ku­ra­tor pro­po­nu­je Ani wy­co­fa­nie za­rzu­tów wo­bec Krzyś­ka, je­śli dziew­czy­na po­mo­że mu w nie­le­gal­nym prze­my­cie al­ko­ho­lu – ma prze­nik­nąć do kon­ku­ren­cyj­nej gru­py prze­myt­ni­ków („mło­de wil­ki" - m.in. Ci­chy oraz Bie­dro­na) i in­for­mo­wać go o ich dzia­łal­no­ści.

W „Mło­dych wil­kach 1⁄2" po­ja­wia­ją się m.in. mię­dzyz­droj­ski ho­tel „Am­ber" i zna­na przed la­ty szcze­ciń­ska dys­ko­te­ka „Im­pe­rium, w Świ­no­uj­ściu - ka­wa­łek na­brze­ża z blo­ka­mi przy Bo­ha­te­rów Wrze­śnia (tzw. „Tre­po­wo"), prom „Po­me­ra­nia" oraz ka­ta­ma­ran „Bo­ome­rang". W fil­mie wy­stą­pi­ła tak­że jed­na z ów­cze­snych dzien­ni­ka­rek TVP Szcze­cin. „Za­gra­ła" w nim tak­że pew­na ... bra­ma na szcze­ciń­skiej Łasz­tow­ni. Bro­ni­ła wjaz­du do fil­mo­wej fa­bry­ki spi­ry­tu­su i zo­sta­ła wy­sa­dzo­na w po­wie­trze. Po za­koń­cze­niu zdjęć od­ku­pił ją i wy­re­mon­to­wał je­den z miesz­kań­ców pod­szcze­ciń­skie­go Ku­ro­wa. I słu­ży mu ona do dziś ja­ko bra­ma w ogro­dze­niu je­go po­sia­dło­ści. Prom MF „Po­me­ra­nia" na­le­żał do ko­ło­brze­skie­go ar­ma­to­ra Pol­ska Że­glu­ga Bał­tyc­ka (Po­lfer­ries) i przez la­ta ob­słu­gi­wa­ła m.in. tra­sę ze Świ­no­uj­ścia do Ko­pen­ha­gi oraz z Mal­mö do Świ­no­uj­ścia. Na czas krę­ce­nia fil­mu rej­sy nie zo­sta­ły wstrzy­ma­ne – eki­pa fil­mo­wa pra­co­wa­ła w ich trak­cie. Po za­koń­cze­niu służ­by pod pol­ską ban­de­rą w 2010 ro­ku, prom MF „Po­me­ra­nia" zo­stał sprze­da­ny i tra­fił na Mo­rze Śród­ziem­ne, a je­go hi­sto­ria do­bie­gła koń­ca w in­dyj­skiej stocz­ni zło­mo­wej.

Film po­wstał na pod­sta­wie au­ten­tycz­nej hi­sto­rii. An­ge­li­ka i jej chło­pak – Ma­rek ba­wią się na ba­lu ma­tu­ral­nym. Ra­no dziew­czy­na wy­jeż­dża do Nie­miec. Ma pra­co­wać se­zo­no­wo w ogrod­nic­twie. Kil­ka mie­się­cy póź­niej An­ge­li­ka po­ja­wia się w Szcze­ci­nie. Ale jest już zu­peł­nie in­ną dziew­czy­ną – nie­uf­ną i prze­stra­szo­ną. Oka­zu­je się, że An­ge­li­kę zwa­bio­no pod­stę­pem do Nie­miec gdzie bi­ta i szan­ta­żo­wa­na by­ła zmu­sza­na do pro­sty­tu­cji. Uda­ło się jej uciec, ale by­ła świad­kiem mor­der­stwa. Ma­fio­si więc chcą ja skło­nić do po­wro­tu. Gdy się nie zga­dza zo­sta­je bru­tal­nie po­bi­ta. Ma­rek, któ­ry od­by­wa służ­bę woj­sko­wą do­wie­dziaw­szy się o przy­jeź­dzie dziew­czy­ny ucie­ka z jed­nost­ki. W jej do­mu za­bi­ja jed­ne­go z gang­ste­rów. Ra­zem z An­ge­li­ką są ści­ga­ni nie tyl­ko przez ban­dy­tów, ale rów­nież przez po­li­cję i żan­dar­me­rię woj­sko­wą.

Po pre­mie­rze fil­mu au­ten­tycz­ni bo­ha­te­ro­wie tej hi­sto­rii mie­li pró­bo­wać oskar­żyć re­ży­se­ra o na­ru­sze­nie dóbr oso­bi­stych – wy­ko­rzy­sta­nia frag­men­tów ich ży­cio­ry­sów bez ich wie­dzy.

Ak­cja se­ria­lu roz­gry­wa się współ­cze­śnie, we wsi Pia­ski, le­żą­cej w oko­li­cach Ko­sza­li­na, na te­re­nach po zli­kwi­do­wa­nych PGR-ach. Miej­sco­wy by­ły se­kre­tarz PZPR – Łąc­ki zmarł na za­wał ser­ca kie­dy usły­szał, że Lech Wa­łę­sa zo­stał pre­zy­den­tem Pol­ski. Nie­bosz­czyk za ży­cia cią­gle jeź­dził do Związ­ku Ra­dziec­kie­go i przy­wo­ził stam­tąd gip­so­we po­pier­sia Le­ni­na. Więk­szość z nich prze­cho­wu­je te­raz ksiądz pro­boszcz w swo­jej piw­nicz­ce. Bo mo­gą się jesz­cze przy­dać w ka­te­che­zie. Do wio­ski ma przy­je­chać de­le­ga­cja przy­jaź­ni z Nie­miec. Po­ja­wia się tak­że pe­wien wi­ce­mi­ni­ster – przy­ja­ciel wój­ta. Chce mu wy­ja­wić se­kret - se­kre­tarz Łąc­ki po­zo­sta­wił po so­bie skarb, wart co naj­mniej pół mi­lio­na do­la­rów. Ma on być ukry­ty w jed­nym z po­pier­si Le­ni­na. In­for­ma­cję tę przy­pad­kiem sły­szy pe­wien miesz­ka­niec wsi, któ­ry z ko­le­ga­mi po­sta­na­wia od­na­leźć for­tu­nę. Do­dat­ko­wo do wsi przy­jeż­dża­ją Ro­sja­nie, któ­rzy chcą się spo­tkać z wdo­wą po se­kre­ta­rzu. Być mo­że też cho­dzi o skarb.

Sce­na­riusz na­pi­sał Le­szek Ma­li­now­ski – li­der ko­sza­liń­skie­go ka­ba­re­tu „Koń Pol­ski". W se­ria­lu wy­stą­pi­ła ple­ja­da pol­skich ak­to­rów oraz kil­ku by­łych za­wod­ni­ków z eki­py „Or­łów Gór­skie­go" - le­gen­dar­nej re­pre­zen­ta­cji Pol­ski w pił­ce noż­nej z lat 70. XX wie­ku m.in. Le­sław Ćmi­kie­wicz, Ro­bert Ga­do­cha, Grze­gorz La­to, An­drzej Szar­mach i Wła­dy­sław Żmu­da.

30-let­nia pie­lę­gniar­ka Te­re­sa (Mag­da­le­na Cie­lec­ka m.in. „Chył­ka") pra­cu­je w szpi­ta­lu i opie­ku­je się sta­ry­mi, scho­ro­wa­ny­mi ludź­mi. Miesz­ka z ro­dzi­ca­mi – de­spo­tycz­ną mat­ką Zo­fią(Ewa Wi­śniew­ska m.in. „Do­li­na Is­sy") i za­mknię­tym w so­bie oj­cem (Gu­staw Ho­lo­ubek m.in. „Gang­ste­rzy i fi­lan­tro­pi")). W pra­cy ro­man­su­je z żo­na­tym i du­żo star­szym od sie­bie le­ka­rzem - Je­rzym (Jan Pe­szek m.in. „Ła­bę­dzi śpiew"). Dzię­ki po­zna­nej kil­ku­let­niej dziew­czyn­ce Jul­ce (Ka­ta­rzy­na Du­bec)tra­fia do we­so­łe­go mia­stecz­ka, w któ­rym pra­cu­je Ja­nusz (Ma­riusz Fran­kow­ski - „Sześć dni stru­sia"). Męż­czy­zna po­do­ba się Te­re­sie. Ale ona nie ma od­wa­gi mu o tym po­wie­dzieć. Jul­ka po­sta­na­wia wziąć spra­wę w swo­je rę­ce i wy­ko­rzy­stu­je do te­go cu­dze li­sty mi­ło­sne.

To psy­cho­lo­gicz­ny i ka­me­ral­ny dra­mat ko­bie­ty, któ­ra nie po­tra­fi zmie­nić swo­je­go nie­uda­ne­go ży­cia, opo­wieść o sa­mot­no­ści, sta­rze­niu się, śmier­ci i uczu­cio­wych roz­ter­kach. Zdję­cia do fil­mu krę­co­no przede wszyst­kim w do­mu bo­ha­ter­ki sto­ją­cym w bli­skim są­siedz­twie Sta­wy Mły­ny (słyn­ne­go wia­tra­ka), u na­sa­dy Fa­lo­chro­nu Za­chod­nie­go. Tyl­ko, że ten du­ży, sa­mot­ny dom w rze­czy­wi­sto­ści nie ist­nie­je. To efekt pra­cy sce­no­gra­fa Woj­cie­cha Ja­wor­skie­go. Kon­struk­cję – ma­kie­tę do­mu wznie­sio­no w ta­ki spo­sób, aby w ka­drach fil­mu spra­wiał on wra­że­nie od­cię­te­go od resz­ty mia­sta, oto­czo­ne­go je­dy­nie pia­skiem i mo­rzem oraz że­by z okien i pod­czas scen na po­dwór­ku, w tle, za­wsze wi­docz­ny był wia­trak Sta­wa Mły­ny. Dom po­wstał wy­łącz­nie na po­trze­by okre­su zdję­cio­we­go (lu­ty–ma­rzec 2001 ro­ku). Po za­koń­cze­niu prac eki­py fil­mo­wej ma­kie­ta zo­sta­ła w ca­ło­ści ro­ze­bra­na, a te­ren pla­ży przy­wró­co­no do sta­nu na­tu­ral­ne­go.

Jest spra­wa

Fil­mo­wa wer­sja i swo­bod­na ad­ap­ta­cja słyn­nej sztu­ki ro­syj­skie­go pi­sa­rza Alek­san­dra Gel­ma­na. Ty­tu­ło­wa ła­wecz­ka stoi przy Dwor­cu Mor­skim w Szcze­ci­nie po­ło­żo­nym przy na­brze­żu u stóp Wa­łów Chro­bre­go. Cu­mu­ją tam stat­ki „bia­łej flo­ty" m.in. „Dzie­wan­na" na któ­rym pra­cu­je Ka­sia (Jo­lan­ta Fra­szyń­ska m.in. „Bia­łe mał­żeń­stwo"). Jest bu­fe­to­wą. Któ­re­goś dnia na stat­ku po­ja­wia się Piotr(Ar­tur Żmi­jew­ski m.in. „Psy 2") – przy­stoj­ny pod­ry­wacz. Ka­sia ma wra­że­nie, że już go kie­dyś po­zna­ła a na­wet spę­dzi­ła z nim noc. Tyl­ko, że wte­dy Piotr wy­stę­po­wał ja­ko Ju­rek a ra­no nie by­ło po nim śla­du. Te­raz przed­sta­wia się ja­ko Mi­ko­łaj i nie po­zna­je Ka­si. Ale pró­bu­je ją uwieść. Jed­nak tym ra­zem je­go sztucz­ki pod­ry­wa­cza za­wo­dzą. W trak­cie wspól­ne­go rej­su Ka­sia przy­po­mi­na by­łe­mu nie­wier­ne­mu ko­chan­ko­wi po­przed­nie spo­tka­nie. Piotr uda­je, że coś so­bie przy­po­mi­na. Ale dla nie­go to by­ła jed­na z wie­lu przy­gód bez zna­cze­nia. Nie­zdar­nie i nie­szcze­rze prze­pra­sza, pró­bu­je wy­ja­śniać li­cząc, że zno­wu uda mu się po­siąść dziew­czy­nę. Ale tym ra­zem to nie jest ta­ka pro­sta spra­wa.

Au­to­rem fil­mo­wej wer­sji sce­na­riu­sza był Mar­cin Kor­ne­luk – szcze­ciń­ski twór­ca fil­mo­wy, re­ży­ser ko­me­dii „Ta­xi A". Za­fa­scy­no­wa­ny m.in. te­le­wi­zyj­ną wer­sją sztu­ki w te­atrze Te­le­wi­zji z Ja­nu­szem Ga­jo­sem i Jo­an­ną Żół­kow­ską uznał, że war­to ją prze­kształ­cić w fa­bu­łę. Roz­po­czął więc sta­ra­nia o pra­wa do ekra­ni­za­cji „Ła­wecz­ki", któ­re trwa­ły pra­wie dwa la­ta. Oka­za­ło się, że o pra­wa sfil­mo­wa­nia wal­czy­ły jesz­cze trzy stu­dia – dwa ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych i jed­no z Fran­cji. Ale wer­sja szcze­ci­nia­ni­na oka­za­ła się naja­trak­cyj­niej­sza. Pro­du­cent fil­mu dał wol­ną rę­kę re­ży­se­ro­wi, któ­ry wpro­wa­dził tro­chę zmian do sce­na­riu­sza. Pier­wot­nie w sce­na­riu­szu nie by­ło stat­ku „bia­łej flo­ty". Sce­ny, któ­re mia­ły się dziać przy fon­tan­nie i przy mu­zeum na Wa­lach Chro­bre­go, zo­sta­ły przy­nie­sio­ne na „Dzie­wan­nę". Po­ja­wi­ły się też wąt­ki nie ma­ją­ce nic wspól­ne­go ze Szcze­ci­nem np. w sce­nie otwie­ra­ją­cej film po­ja­wia się ...prom sa­mo­cho­do­wy. Sce­na­riusz „Ła­wecz­ki" pi­sa­ny był pod zna­nych ak­to­rów - Paw­ła Wil­cza­ka i Jo­an­nę Bro­dzik. Ale w cza­sie kie­dy mia­ła ru­szyć pro­duk­cja obo­je mie­li za­ję­te ter­mi­ny. Dla­te­go wy­bór pro­duk­cji padł na Ar­tu­ra Żmi­jew­skie­go i Jo­lan­tę Fra­szyń­ską. W fil­mie za­gra­li tak­że szcze­ciń­scy ak­to­rzy m.in. Ka­ta­rzy­na Sa­dow­ska, Adam Dzie­ci­niak, Ar­ka­diusz Busz­ko, Mi­ro­sław Ku­piec.

Gru­pa przy­ja­ciół przy­go­to­wu­je skok ży­cia – „ob­ro­bie­nie" sej­fu ka­sy­na, któ­re zaj­mu­je się „pra­niem" pie­nię­dzy po­cho­dzą­cych z nie­le­gal­nej dzia­łal­no­ści przed­sta­wi­cie­li sko­rum­po­wa­ne­go świa­ta po­li­ty­ki i wła­dzy. Że­by omi­nąć za­bez­pie­cze­nia za­pro­jek­to­wa­ne przez wy­bit­nych spe­cja­li­stów - wła­my­wa­czy (szy­fry, la­se­ry, czyt­nik siat­ków­ki oka) i okraść zło­dziei więk­szych od sie­bie, trze­ba zbu­do­wać wy­jąt­ko­wy ze­spół i mieć pre­cy­zyj­ny plan. Ale za­wsze mo­że zda­rzyć się coś nie­prze­wi­dzia­ne­go.

Nie­za­leż­ne (of­fo­we), pol­skie ki­no gang­ster­skie z przy­mru­że­niem oka. Film zo­stał w ca­ło­ści na­krę­co­ny w Ko­sza­li­nie - ro­dzin­nym mie­ście re­ży­se­ra. Choć po­wstał w 2005 ro­ku na swo­ją ofi­cjal­ną pre­mie­rę ki­no­wą mu­siał po­cze­kać aż do li­sto­pa­da 2007 ro­ku. Fa­bu­ła (skok na ka­sy­no) moc­no na­wią­zu­je do hol­ly­wo­odz­kich pro­duk­cji jak np. „Oce­an's Ele­ven". Re­ży­se­ro­wi – Bar­to­szo­wi Brze­sko­to­wi (by­ły czło­nek zna­nej i po­pu­lar­nej ka­ba­re­to­wej Gru­py Ra­fa­ła Kmi­ty, rów­nież wy­stą­pił w tym ob­ra­zie ja­ko wła­ści­ciel ho­te­lu)uda­ło się na­mó­wić do udzia­łu w fil­mie le­gen­dy pol­skie­go ekra­nu, któ­re gra­ją sę­dzi­wych bo­ha­te­rów prze­stęp­cze­go rze­mio­sła. To ro­le bę­dą­ce bez­po­śred­nim, au­to­iro­nicz­nym na­wią­za­niem do ich naj­bar­dziej kul­to­wych kre­acji z prze­szło­ści. Jan Ma­chul­ski – „Kwin­tow­ski" wy­ko­rzy­stu­je swo­je do­świad­cze­nie i po­ma­ga eki­pie zna­leźć lu­kę w sys­te­mie bez­pie­czeń­stwa i do­trzeć do sej­fu. Na­to­miast Jan No­wic­ki – „Wiel­ki Szu" fun­du­je mło­de­mu spe­cja­li­ście od ru­let­ki przy­spie­szo­ny kurs po­ke­ra, aby ten mógł ograć ka­sy­no. W „Nie ma ta­kie­go nu­me­ru" za­grał tak­że Edward Żen­ta­ra (m.in. „Sie­kie­re­za­da"). Na ekra­nie po­ja­wia­ją się gwiaz­dy spor­tu – Ma­riusz Pu­dzia­now­ski i Da­riusz „Ti­ger" Mi­chal­czew­ski oraz ak­to­rzy – ama­to­rzy m.in. człon­ko­wie Ab­sur­dal­ne­go Ka­ba­ret - upo­śle­dze­ni umy­sło­wo i nie­peł­no­spraw­ni fi­zycz­nie miesz­kań­cy Do­mu Opie­ki Spo­łecz­nej w Cho­rzo­wie. Wy­stę­pu­ją w jed­nej ze scen w ro­lach...pa­cjen­tów szpi­ta­la psy­chia­trycz­ne­go. W fil­mie za­grał rów­nież pro­du­cent te­go ob­ra­zu To­masz Wy­wioł - wie­lo­krot­ny Mistrz Pol­ski w ju­do, ko­sza­liń­ski przed­się­bior­ca rol­ny, w la­tach 2005-2006 i 2007-2010 rad­ny Wo­je­wódz­twa Za­chod­nio­po­mor­skie­go z ra­mie­nia "Sa­mo­obro­ny", a w la­tach 2008-2010 wi­ce­prze­wod­ni­czą­cy Sej­mi­ku. Mi­mo nie­za­leż­ne­go cha­rak­te­ru film zdo­był uzna­nie na fe­sti­wa­lach w Pol­sce zgar­nia­jąc m.in. Grand Prix na Fe­sti­wa­lu Fil­mów Ko­me­dio­wych i Nie­za­leż­nych „BA­RE­JA­da" w Je­le­niej Gó­rze (2005), czy Na­gro­dę Pu­blicz­no­ści na Ko­sza­liń­skim Fe­sti­wa­lu De­biu­tów Fil­mo­wych „Mło­dzi i Film" (2006). Jed­nym z naj­waż­niej­szych obiek­tów w któ­rym re­ali­zo­wa­no film był ho­tel „Atlan­tic" w Sta­rych Bie­li­cach pod Ko­sza­li­nem. „Za­grał" w nim luk­su­so­we miej­sce kon­tro­lo­wa­ne przez fil­mo­we­go gang­ste­ra Ko­nia­kow­skie­go (Bar­tosz Brze­skot), przy któ­rym dzia­ła­ło fil­mo­we ka­sy­no – cel wiel­kie­go sko­ku. Ho­tel już nie ist­nie­je. Zo­stał za­mknię­ty pod ko­niec 2011 ro­ku z po­wo­du pro­ble­mów fi­nan­so­wych wła­ści­cie­la i spraw są­do­wych. Od tam­te­go cza­su ule­ga sys­te­ma­tycz­nej de­wa­sta­cji. W fil­mie wi­dać tak­że cha­rak­te­ry­stycz­ną ar­chi­tek­tu­rę śród­mie­ścia Ko­sza­li­na, oko­li­ce Am­fi­te­atru i Par­ku im. Ksią­żąt Po­mor­skich.

Trzy od­dziel­ne hi­sto­rie z trzech róż­nych miejsc w Pol­sce. Pierw­sza no­we­la no­si ty­tuł „Śląsk", dru­ga - „War­sza­wa", trze­cia - „Mo­rze". W każ­dej z nich po­ja­wia­ją się róż­ni bo­ha­te­ro­wie. Łą­czy ich mło­dość, start w do­ro­słe ży­cie, pró­by osią­gnię­cia sa­mo­dziel­no­ści i sta­bi­li­za­cji. Ale nie tyl­ko. Wszyst­kich do­ty­ka­ją te sa­me pro­ble­my np. brak pie­nię­dzy, kło­po­ty z na­wią­za­niem re­la­cji i ni­ci po­ro­zu­mie­nia z naj­bliż­szy­mi, roz­cza­ro­wa­nie rze­czy­wi­sto­ścią od­bie­ga­ją­cą od ocze­ki­wań, brak po­my­słu na ży­cie. Lo­sy bo­ha­te­rów spla­ta­ją się w au­to­ka­rze, któ­rym ja­dą do Wiel­kiej Bry­ta­nii gdzie ma­ją się speł­nić ich ma­rze­nia. No­we­la pt. „Mo­rze", to hi­sto­ria Wik­to­ra, któ­ry prze­ry­wa stu­dia w War­sza­wie i wra­ca do ro­dzi­ców miesz­ka­ją­cych w jed­nej z nad­mor­skich miej­sco­wo­ści. Chło­pak za­czy­na pra­cę w wę­dzar­ni ryb. Ale nie przy­no­si mu ona sa­tys­fak­cji. Ro­dzi­ce nie są za­chwy­ce­ni je­go przy­jaz­dem a on nie po­tra­fi się z ni­mi do­ga­dać – oj­ciec chce wziąć udział w jed­nym z te­le­tur­nie­jów a mat­ka cią­gle zrzę­dzi. Oka­zu­je się, że nie bę­dzie miał gdzie miesz­kać, bo za­czy­na­ją się wa­ka­cje i dom (a na­wet przy­cze­pa cam­pin­go­wa) zo­sta­nie wy­na­ję­ty tu­ry­stom. Po awan­tu­rze z wła­ści­cie­lem wę­dzar­ni, któ­ry jest mu wi­nien pie­nią­dze, rzu­ca pra­cę i po­sta­na­wia z ko­le­gą - Ery­kiem wy­je­chać do Lon­dy­nu. W „Mo­rzu" wy­stą­pi­li m.in. Le­sław Żu­rek (Wik­tor), Jo­an­na Bo­gac­ka (mat­ka), To­masz Len­gren (oj­ciec), Ja­nusz Cha­bior, Prze­my­sław Bluszcz, Mi­ro­sław Ha­ni­szew­ski.

„Oda do ra­do­ści", to de­biut troj­ga mło­dych fil­mow­ców - stu­den­tów łódz­kiej Szko­ły Fil­mo­wej, któ­rzy dziś są już twór­ca­mi zna­ny­mi i uzna­ny­mi, nie tyl­ko w Pol­sce, ale i na świe­cie. Re­ali­za­cję ich pierw­sze­go fil­mu umoż­li­wi­ła wy­gra­na w kon­kur­sie na sce­na­riusz ogło­szo­nym przez Ak­son Stu­dio & Film­fo­rum.pl „nO­WA gE­NE­RA­CJA". „Oda" zdo­by­ła m.in. Na­gro­dę Spe­cjal­ną Ju­ry na Fe­sti­wa­lu Pol­skich Fil­mów Fa­bu­lar­nych w Gdy­ni w 2005 ro­ku oraz na­gro­dę spe­cjal­ną Ju­ry na Fe­sti­wa­lu De­biu­tów Fil­mo­wych „Mło­dzi i Film" w Ko­sza­li­nie w 2006 ro­ku.

Elż­bie­ta (Ilo­na Ostrow­ska m.in. „Ran­czo")sa­mot­na mat­ka pra­cu­je w za­kła­dach mię­snych w jed­nym z mia­ste­czek w Su­de­tach. Oka­zu­je się, że za­ło­gę cze­ka­ją zwol­nie­nia. Ko­bie­ta szu­ka więc do­dat­ko­we­go za­trud­nie­nia. Tra­fia do su­per­mar­ke­tu. Po go­dzi­nach pra­cy bar­dzo lu­bi go­to­wać oraz wy­my­ślać prze­pi­sy no­wych po­traw. Bie­rze na­wet udział w ku­li­nar­nym kon­kur­sie or­ga­ni­zo­wa­nym przez jed­ną z ga­zet. In­te­re­su­je się nią Mi­rek (Prze­my­sław Sa­dow­ski m.in. „Fu­tro z mi­sia") – kie­row­ca śmie­ciar­ki. Elż­bie­ta od­wza­jem­nia je­go za­in­te­re­so­wa­nie. Ale to męż­czy­zna z prze­szło­ścią, był w woj­sku, brał udział w mi­sji w Ira­ku. I jesz­cze jed­no - po­cho­dzi z tzw. lo­kal­ne­go es­ta­bli­sh­men­tu – je­go oj­ciec jest praw­ni­kiem. Mi­rek cho­ru­je, tra­fia do szpi­ta­la. Od­wie­dza­ją­ca go Elż­bie­ta na­gle od­kry­wa u sie­bie nad­przy­ro­dzo­ne zdol­no­ści – ma dar uzdra­wia­nia. Po­ma­ga Mir­ko­wi. Wieść o tym roz­cho­dzi się po oko­li­cy. Przed jej do­mem po­ja­wia­ją się tłu­my lu­dzi szu­ka­ją­cych po­mo­cy. Ale ko­bie­ta nie chce się po­świę­cić uzdra­wia­niu. Ma in­ny po­mysł na ży­cie, chce otwo­rzyć bar. Ale dro­ga do re­ali­za­cji te­go ma­rze­nia jest dłu­ga i trud­na. Nie pod­da­je się. Wy­cho­dzi za mąż za Mir­ka, a los na­gra­dza ją wy­gra­ną w ga­ze­to­wym kon­kur­sie ku­li­nar­nym - dwu­ty­go­dnio­wym po­by­tem nad mo­rzem dla czte­rech osób.

Zdję­cia w Mrze­ży­nie re­ali­zo­wa­no w li­sto­pa­dzie m.in. na pla­ży oraz w por­cie mor­skim i uj­ściu rze­ki Re­gi. Miej­sco­wość za­gra­ła w fil­mie oa­zę spo­ko­ju i upra­gnio­ne miej­sce uciecz­ki.

Pol­ska, współ­cze­sna wer­sja ba­śni o Kop­ciusz­ku. 19-let­nia Ju­lia (Ka­ro­li­na Gor­czy­ca m.in. „Czas ho­no­ru") miesz­ka w jed­nej z nad­mor­skich ma­łych miej­sco­wo­ści. Pra­cu­je w sma­żal­ni ryb, któ­ra na­le­ży do jej ro­dzi­ców. Ma­rzy jed­nak o wy­rwa­niu się z pro­win­cji. Chce stu­dio­wać w War­sza­wie. Ale „ob­le­wa" eg­za­mi­ny wstęp­ne. Nie chce jed­nak wra­cać do nad­mor­skiej sma­żal­ni. Po­moc ofe­ru­je jej daw­na zna­jo­ma - pa­ni Mar­ta (Bar­ba­ra Bryl­ska m.in. „Zbrod­niarz, któ­ry ukradł zbrod­nię") – „let­nicz­ka", któ­ra spę­dza­ła wa­ka­cje w do­mu jej ro­dzi­ców. Ko­bie­ta ma spo­re zna­jo­mo­ści w świe­cie war­szaw­skich ce­le­bry­tów. Pro­wa­dzi sa­lon fry­zjer­ski a jej klient­ką jest m.in. Mar­le­na (Ur­szu­la Gra­bow­ska m.in. „Gli­na") – wła­ści­ciel­ka jed­nej z agen­cji mo­de­lek. Szu­ka świe­żych, nie­opa­trzo­nych twa­rzy do naj­now­szej kam­pa­nii re­kla­mo­wej. Jul­ka tra­fia na plan zdję­cio­wy Kac­pra (Mar­cin Do­ro­ciń­ski m.in. „Lal­ka") - naj­lep­sze­go fo­to­gra­fa i jed­no­cze­śnie ko­chan­ka Mar­le­ny. Chło­pak jest ocza­ro­wa­ny Jul­ką. Ra­zem ze spon­so­rem no­wej kam­pa­nii (To­masz Ka­ro­lak m.in. „Li­sty do M.") le­cą na se­sję zdję­cio­wą na Ma­de­rę. Ich zna­jo­mość za­czy­na się prze­ra­dzać w głę­bo­kie uczu­cie. Ale nie umknie to uwa­dze za­zdro­snej Mar­le­ny, któ­ra uknu­ła per­fid­ną in­try­gę...

W ostat­niej sce­nie fil­mu do­sko­na­le wi­dać pla­żę w Chło­pach, wie­żę ko­ścio­ła w Sar­bi­no­wie oraz la­tar­nię mor­ską w Gą­skach. „Mi­łość na wy­bie­gu" od­nio­sła spo­ry suk­ces ko­mer­cyj­ny. Zna­la­zła się na 5. miej­scu naj­chęt­niej oglą­da­nych pol­skich fil­mów w ca­łym 2009 ro­ku. W cią­gu 24 dni wy­świe­tla­nia w pol­skich ki­nach za­ro­bi­ła 6,7 mi­lio­na zło­tych. Film obej­rza­ło łącz­nie pra­wie pół mi­lio­na wi­dzów. Wy­stą­pi­ły w nim rów­nież zna­ne po­sta­ci pol­skie­go świa­ta mo­dy m. in. pro­jek­tant Ma­ciej Zień, mo­del­ka Ka­ro­li­na Ma­li­now­ska oraz sty­list­ka i fry­zjer­ka Ja­ga Hu­pa­ło. Kry­ty­ka jed­nak oce­ni­ła ten ob­raz bar­dzo sła­bo.

Wio­sna 1966 ro­ku w Star­gar­dzie, wte­dy jesz­cze Szcze­ciń­skim. Ma­riusz Ma­rzę­da (Ce­za­ry Pa­zu­ra m.in. „Psy") jest pro­win­cjo­nal­nym śpie­wa­kiem ope­ro­wo – ope­ret­ko­wym. Wy­stę­pu­je w ko­ście­le, w Po­wia­to­wym Do­mu Kul­tu­ry, na ostro za­kra­pia­nych al­ko­ho­lem im­pre­zach dla wyż­szych ofi­ce­rów lot­nic­twa Ar­mii Czer­wo­nej i dla lo­kal­nych apa­rat­czy­ków par­tyj­nych. Jed­nak je­go głów­nym miej­scem pra­cy, „ eta­to­wym", jest Te­atr Mu­zycz­ny w Szcze­ci­nie. Jak ma­wia sam Ma­rzę­da „naj­le­piej strze­żo­na sce­na ope­ro­wa na świe­cie". Bo miesz­czą­ca się w bu­dyn­ku KW MO. Śpie­wak żył so­bie spo­koj­nie do­pó­ki nie umar­ła je­go są­siad­ka. Do miesz­ka­nia po niej wpro­wa­dza się Ka­ta­rzy­na Pie­tru­siń­ska (Mag­da­le­na Różdż­ka m.in. „Ofi­cer"). Pięk­na ko­bie­ta, któ­ra jed­nak oka­za­ła się być...pro­sty­tut­ką. Ma­rzę­da szyb­ko się z nią kon­flik­tu­je. Bo on zwy­kle nad ra­nem ćwi­czy głos. A w tym cza­sie ona od­sy­pia no­ce spę­dzo­ne w „pra­cy". Ko­bie­ta szyb­ko zdo­by­wa wpły­wy wśród naj­waż­niej­szych osób w Star­gar­dzie. Jej in­try­gi i ma­chi­na­cje do­pro­wa­dza­ją do te­go, że Ma­rzę­da tra­ci pra­cę i spo­ty­ka się ze spo­łecz­nym ostra­cy­zmem. Wte­dy je­go dro­gi skrzy­żu­ją się z za­ko­cha­nym w mu­zy­ce, rzą­dzą­cym lot­ni­skiem w po­bli­skim Klu­cze­wie ge­ne­ra­łem ma­jo­rem Ogór­co­wem (Piotr Gą­sow­ski m.in. „1920. Woj­na i mi­łość"). Wła­śnie rzu­ci­ła go trze­cia żo­na - ucie­kła z agen­tem kontr­wy­wia­du do Ber­li­na Za­chod­nie­go. Nie ma więc do­bre­go zda­nia na te­mat ko­biet. Ale ma plan jak się ze­mścić na żo­nie i świe­cie za zdra­dę – zrzu­ci dwie bom­by ato­mo­we na Ber­lin Za­chod­ni. Ra­zem z Ma­rzę­dą wsia­da do bom­bow­ca. Sa­mo­lot star­tu­je...

Wie­le wska­zy­wa­ło, że ten film - pa­stisz PRL-u bę­dzie gwa­ran­to­wa­nym ki­no­wym hi­tem. „Bel­can­to" otrzy­mał naj­więk­sze do­fi­nan­so­wa­nie (350 tys. zł)z Za­chod­nio­po­mor­skie­go Fun­du­szu Fil­mo­we­go „Po­me­ra­nia Film". Je­go człon­ko­wie by­li ocza­ro­wa­ni sce­na­riu­szem. Pierw­szy klaps na pla­nie padł w kwiet­niu 2009 ro­ku. La­tem na­krę­co­nych już by­ło 75 proc. zdjęć do fil­mu. Au­to­rem sce­na­riu­sza był Ry­szard Nycz­ka. Do 14. ro­ku ży­cia miesz­kał w Star­gar­dzie. Po­tem wy­je­chał z ro­dzi­ną do War­sza­wy. Jed­nak re­gu­lar­nie po­wra­cał do Star­gar­du. W fil­mie chciał po­ka­zać mia­stecz­ko, ja­kie za­pa­mię­tał w dzie­ciń­stwie. Mu­zy­kę do fil­mu stwo­rzył Ja­nusz Gru­dziń­ski, wie­lo­let­ni kla­wi­szo­wiec le­gen­dar­ne­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Kult. Na­to­miast Ce­za­ry Pa­zu­ra na pla­nie fil­mu mu­siał m.in. prze­ko­nu­ją­co imi­to­wać pro­fe­sjo­nal­ny śpiew ope­ro­wy w tzw. tech­ni­ce bel can­to. Pre­mie­ra fil­mu od­by­ła się w Star­gar­dzie. We­dług opi­nii kry­ty­ków i wi­dzów ob­raz nie speł­nił jed­nak po­kła­da­nych w nim na­dziei.

Ak­cja roz­po­czy­na się na Gór­nym Ślą­sku. Wik­tor (Ma­rian Dzię­dziel m.in. „Wa­ta­ha") jest eme­ry­to­wa­nym gór­ni­kiem. Ra­zem ze swo­im przy­ja­cie­lem Bog­da­nem (An­drzej Gra­bow­ski m.in. „Mor­fe­usz") gra­ją w gór­ni­czej or­kie­strze np. na po­grze­bach. W ten spo­sób obaj do­ra­bia­ją do ren­ty. W cza­sie jed­nej z ce­re­mo­nii po­grze­bo­wych Wik­tor, wśród ża­łob­ni­ków, za­uwa­ża bar­dzo ele­ganc­ką ko­bie­tę w śred­nim wie­ku – Bar­ba­rę (Ewa Wi­śniew­ska m.in. „Cu­dzo­ziem­ka"). Oka­zu­je się, że grał na po­grze­bie jej part­ne­ra. Bar­ba­ra mu­si się wy­pro­wa­dzić z je­go miesz­ka­nia. Zdra­dza ko­le­żan­ce, że chce speł­nić ostat­nią wo­lę zmar­łe­go part­ne­ra i roz­sy­pać je­go pro­chy w mo­rzu, w miej­scu ich pierw­sze­go spo­tka­nia. Wik­tor pro­po­nu­je, że za­wie­zie ją nad Bał­tyk. W dro­dze spo­ty­ka ich kil­ka przy­gód m. in. okra­da ich mło­da au­to­sto­po­wicz­ka, bi­ją się z al­fon­sem, pa­lą „zio­ło" na noc­nym bi­wa­ku z „har­le­jow­ca­mi" . Kie­dy do­cie­ra­ją nad mo­rze, oka­że się, że wspól­na po­dróż ich po­łą­czy­ła. I być mo­że po­ja­wi­ła się szan­sa na no­wy po­czą­tek.

Nie­któ­rzy kry­ty­cy na­zwa­li film Do­ma­radz­kie­go pol­ską wer­sją ame­ry­kań­skie­go prze­bo­ju „Wo­żąc pa­nią Da­isy" z 1989 ro­ku. Ale więk­szość opi­nii by­ła dla nie­go po­chleb­na. W ro­li ry­ba­ka w Dźwi­rzy­nie moż­na zo­ba­czyć wy­bit­ne­go kom­po­zy­to­ra Je­rze­go Sa­ta­now­skie­go, któ­ry rów­nież był au­to­rem mu­zy­ki do „Pią­tej po­ry ro­ku".

La­to 1969 ro­ku. Ma­le mia­stecz­ko w oko­li­cach Rze­szo­wa. Adam Si­ko­ra(Fi­lip Pła­wiak m.in. „Chył­ka") świe­żo upie­czo­ny ma­tu­rzy­sta pra­cu­je ja­ko roz­wo­zi­ciel mle­ka. Ale upo­mi­na się o nie­go woj­sko. Otrzy­mu­je „bi­let" do Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej – bę­dzie słu­żył na tra­łow­cach w Świ­no­uj­ściu. Wcze­śniej, trzy la­ta słu­żył tam je­go brat An­to­ni (Ma­te­usz Ko­ściu­kie­wicz m.in. „Bez wsty­du"), któ­ry te­raz pró­bu­je uchro­nić bra­ta od „wo­ja". Oka­zu­je się, że Adam jesz­cze ni­gdy nie był z dziew­czy­ną. An­to­ni po­sta­na­wia więc od­pro­wa­dzić go do jed­nost­ki a po dro­dze wpro­wa­dzić w ar­ka­na „ars aman­di". W trak­cie po­dró­ży po­cią­giem kon­duk­tor wa­go­nu sy­pial­ne­go (An­drzej Gra­bow­ski m.in. „Świat we­dług Kiep­skich")udzie­la im „lek­cji ży­cia": m.in. jak pi­sać ra­por­ty do SB, na czym po­le­ga han­del mię­dzy­na­ro­do­wy, ja­kie są pro­sty­tut­ki oraz gzdie jest naj­lep­sza knaj­pa w Świ­no­uj­ściu – dan­cing „Al­ba­tros". Od­naj­du­ją ten lo­kal, kie­dy do­trą do nad­mor­skie­go ku­ror­tu. W środ­ku gra ze­spół zna­ne­go szcze­ciń­skie­go mu­zy­ka Woj­cie­cha Ra­py a za ba­rem drin­ki na­le­wa szcze­ciń­ski ak­tor Te­atru Współ­cze­sne­go Ar­ka­diusz Busz­ko. Adam na dan­cin­gu spo­ty­ka Ha­li­nę – „Rok­sa­nę" (An­na Przy­byl­ska w swej ostat­niej ro­li), któ­ra wy­stę­puj w Al­ba­tro­sie ja­ko strip­ti­zer­ka. Na­stęp­ne­go wie­czo­ru przed jej gar­de­ro­bą chło­pak na­ty­ka się na pi­ja­ne­go SB-eka – Lesz­ka (Łu­kasz Sim­lat m.in. „Rojst"). Ale Ha­li­na wy­bie­ra Ada­ma. Ja­dą do jej do­mu gdzie ko­cha­ją się w trak­cie hi­sto­rycz­nej te­le­wi­zyj­nej trans­mi­sji z lą­do­wa­nia czło­wie­ka na Księ­ży­cu. Na­gle przez okno wdzie­ra się do po­ko­ju pi­ja­ny Le­szek, Bi­je ko­chan­ków. Chło­pak w od­we­cie ude­rza go lamp­ką noc­ną w gło­wę i za­bie­ra mu broń. Ra­no w Świ­no­uj­ściu trwa ob­ła­wa na Ada­ma. Chło­piec na prze­pra­wie pro­mo­wej za­kra­da się do cię­ża­rów­ki. W ten spo­sób opusz­cza ku­rort a po­tem prze­do­sta­je się na lot­ni­sko w Go­le­nio­wie skąd do War­sza­wy ma od­le­cieć Rok­sa­na. Prze­my­ca na po­kład sa­mo­lo­tu pi­sto­let w tor­ni­strze sy­na ko­bie­ty. Za­ko­cha­ny chło­pak w trak­cie lo­tu po­sta­na­wia po­rwać sa­mo­lot do Nie­miec. Wdzie­ra się do ka­bi­ny pi­lo­tów i gro­zi im bro­nią. Lą­du­ją w Ber­li­nie Za­chod­nim. Adam zo­sta­je za­trzy­ma­ny przez US Ar­my. Po­zo­sta­li pa­sa­że­ro­wie mo­gą zo­stać na Za­cho­dzie. Ale nie sko­rzy­sta­li z tej pro­po­zy­cji. Wra­ca­ją do Pol­ski. Ra­zem z ni­mi Rok­sa­na z sy­nem.

W 2025 ro­ku wy­bu­rzo­ny zo­stał kul­to­wy świ­no­uj­ski klub noc­ny „Al­ba­tros" w któ­rym re­ali­zo­wa­no zdję­cia do „Bi­le­tu na Księ­życ". W tym miej­scu ma po­wstać no­wy ho­tel. W fil­mie sta­ty­sto­wa­ło wie­lu miesz­kań­ców Świ­no­uj­ścia. Wy­stą­pił w nim tak­że zna­ny szcze­ciń­ski dzien­ni­karz mu­zycz­ny Bog­dan Bo­giel. Je­den z je­go pal­ców u dło­ni „za­grał" pa­lec puł­kow­ni­ka, któ­ry po­ka­zy­wał nim coś na ma­pie. Ry­wa­li­za­cję o to czyj pa­lec w tej sce­nie jest naj­lep­szy roz­strzy­gnął ope­ra­tor Mi­chał En­glert a red. Bo­giel wy­grał ją z re­ży­se­rem fil­mu i Hen­ri Se­ro­ka – kom­po­zy­to­rem mu­zy­ki.

Zi­ma 1940 ro­ku. Po­la­cy miesz­ka­ją­cy na Kre­sach Wschod­nich zo­sta­ją de­por­to­wa­ni przez Ro­sjan na Sy­be­rię. Tra­fia tam m.in. ro­dzi­na Ja­na Do­li­ny (Adam Wo­ro­no­wicz m.in. „The of­fi­ce.pl"), by­łe­go ka­pra­la Woj­ska Pol­skie­go. Zo­sta­ją zmu­sze­ni do ka­torż­ni­czej pra­cy przy wy­rę­bie drze­wa. Tem­pe­ra­tu­ra się­ga kil­ku­dzie­się­ciu stop­ni po­ni­żej ze­ra, pa­nu­je głód a sa­dy­stycz­ny ko­men­dant obo­zu ka­pi­tan NKWD Sa­win nie­na­wi­dzi Po­la­ków.

Film zo­stał opar­ty na książ­ce Zbi­gnie­wa Do­mi­no "Sy­be­ria­da pol­ska". Jest ona pierw­szą czę­ścią try­lo­gii po­wie­ścio­wej o ży­ją­cych na kre­sach II Rze­czy­po­spo­li­tej Po­la­kach wy­wie­zio­nych na Sy­be­rię po na­pa­ści Ro­sjan na Pol­skę 17 wrze­śnia 1939 ro­ku. Część ple­ne­rów do fil­mu zre­ali­zo­wa­no m.in. w oko­li­cach za­chod­nio­po­mor­skiej Ce­dy­ni. W kil­ku sce­nach wy­stę­pu­ją fli­sa­cy spod San­do­mie­rza. W fil­mie są tak­że uję­cia „z lo­tu pta­ka". Re­ży­ser za­an­ga­żo­wał do zre­ali­zo­wa­nia ich (nie by­ło wte­dy dro­nów)wi­ce­mi­strza świa­ta na cel­ność lą­do­wa­nia pa­ra­lot­nią. W tym sa­mym ro­ku po­wstał tak­że film do­ku­men­tal­ny pt. "Śla­da­mi Sy­be­ria­dy" - re­la­cja z pre­mie­ry fil­mu Ja­nu­sza Za­or­skie­go, któ­ra od­by­ła się w Kra­sno­jar­sku. Mu­zy­kę do fil­mu skom­po­no­wał wy­bit­ny pol­ski kom­po­zy­tor Krze­si­mir Dęb­ski. Utwór pro­mu­ją­cy film pt. „Sy­be­ria­da" za­śpie­wa­ła An­na Wy­szko­ni.

Li­la i Ja­nek są ucznia­mi jed­ne­go ze szcze­ciń­skich li­ce­ów. Ko­mu­ni­ku­ją się ze so­bą przede wszyst­kim przez por­ta­le spo­łecz­no­ścio­we. Lu­bią im­pre­zo­wać, chęt­nie się­ga­ją po al­ko­hol i „mięk­kie" nar­ko­ty­ki. Tuż przed koń­cem ro­ku szkol­ne­go Li­la na­gle zry­wa z Jan­kiem, oskar­ża­jąc go o zdra­dę - chło­pak ...po­ca­ło­wał in­ną dziew­czy­nę. Mu­si te­raz za to od­po­ku­to­wać i za­pła­cić wy­so­ką ce­nę. Bo dziew­czy­na żą­da speł­nie­nia pew­nej strasz­nej obiet­ni­cy, któ­rą na nim wy­mu­si­ła.

Film stał się po­cząt­kiem ka­rie­ry dla kil­ku mło­dych ak­to­rów. Pier­wot­nie no­sił ty­tuł „Sło­wo". Ob­raz wy­re­ży­se­ro­wa­ła An­na Ka­ze­jak, któ­ra na­pi­sa­ła rów­nież sce­na­riusz wspól­nie z Ma­gnu­sem von Hor­nem. In­spi­ra­cją do po­wsta­nia fil­mu by­ła pew­na po­dob­na tra­ge­dia, któ­ra wy­da­rzy­ła się w Szwe­cji. Re­ży­ser­ka chcąc so­lid­nie udo­ku­men­to­wać swo­ją hi­sto­rię m.in. prze­czy­ta­ła 300 stron po­li­cyj­nych ra­por­tów. To był je­den z pierw­szych fil­mów, któ­ry od bar­dzo daw­na, zo­stał w ca­ło­ści zro­bio­ny w Szcze­ci­nie. Sta­li za nim re­no­mo­wa­ni pro­du­cen­ci z Opus Film - zdo­byw­cy Oska­ra. Po­cząt­ko­wo w sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go mia­ły być re­ali­zo­wa­ne tyl­ko dwa dni zdję­cio­we. Prze­dłu­żo­no je do sze­ściu aż w koń­cu pro­du­cen­ci zde­cy­do­wa­li, że ca­ły film zo­sta­nie na­krę­co­ny w Szcze­ci­nie. W jed­nej z głów­nych ról wy­stą­pi­ła Mag­da­le­na Po­pław­ska (m.in. „Bro­kat"). Kon­sul­tan­tem w fil­mie był m.in. dy­rek­tor Schro­ni­ska dla Nie­let­nich przy ul. Mo­drej w Szcze­ci­nie, któ­ry tak­że za­grał w nim epi­zod. Ca­stin­gi od­by­wa­ły się w szko­łach oraz w Do­mu Kul­tu­ry 13 Muz. W „Obiet­ni­cy" za­gra­li tak­że szcze­ciń­scy ak­to­rzy (m.in. An­na Ja­nu­szew­ska - dy­rek­tor­kę szko­ły, Be­ata Zy­gar­lic­ka - mat­kę ucznia, Krzysz­tof Bau­man i Sła­wo­mir Ko­ła­kow­ski śled­czych), a o zbrod­ni do­no­si je­den z ów­cze­snych dzien­ni­ka­rzy TVP Szcze­cin. Film otrzy­mał 100 tys. zło­tych do­fi­nan­so­wa­nia z Za­chod­nio­po­mor­skie­go Fun­du­szu Fil­mo­we­go „Po­me­ra­nia Film".

W trak­cie mi­sji Afga­ni­sta­nie pol­ski żoł­nierz - snaj­per za­bi­ja trzech cy­wi­lów. Szcze­gó­ły in­cy­den­tu pró­bu­je od nie­go wy­do­być An­drzej Ma­tu­la, dzien­ni­karz „Ku­rie­ra Szcze­ciń­skie­go (Krzysz­tof Cze­czot m.in. „Służ­by spe­cjal­ne"). Ale sier­żant Sta­ni­sław Waś­ko (Mar­cin Ko­wal­czyk m.in. „Hard­co­re di­sco" od­po­wia­da krót­ko: „sp...j". Kil­ka mie­się­cy póź­niej w War­sza­wie by­ły pła­ta­ny za­bój­ca „Lu­lek" (Krzysz­tof Stro­iń­ski, m.in. „Da­le­ko od szo­sy")zo­stał wa­run­ko­wo zwol­nio­ny z wię­zie­nia. Na­gle na spo­tka­nie wzy­wa go pro­ku­ra­tor No­wa­kiem (Piotr Gło­wac­ki m.in. „Bo­go­wie"), któ­ry skła­da mu tzw. pro­po­zy­cję nie do od­rzu­ce­nia: al­bo za­strze­li „Gru­be­go Psa" – naj­waż­niej­sze­go funk­cjo­na­riu­sza po­li­cji w Pol­sce za co otrzy­ma 100 tys. USD i szan­sę na no­we ży­cie, al­bo wró­ci do wię­zie­nia. Lu­lek je­dzie na wieś do dom­ku let­ni­sko­we­go, któ­ry wy­na­jął przed la­ty. Prze­cho­wu­je w nim ka­ra­bin snaj­per­ski i pie­nią­dze. Ale wła­ści­ciel­ka do­mu pró­bu­je go szan­ta­żo­wać. Lu­lek za­bi­ja ją a bu­dy­nek pod­pa­la. W le­sie urzą­dza pro­wi­zo­rycz­ną strzel­ni­cę. Ale ani ra­zu nie tra­fia w cel. Le­karz stwier­dza, że ma kło­po­ty ze wzro­kiem. Od No­wa­ka otrzy­mu­je naj­no­wo­cze­śniej­szy ka­ra­bin snaj­per­ski za­re­kwi­ro­wa­ny prze­stęp­com. Lu­lek mu­si jed­nak zna­leźć ko­goś kto po­mo­że mu wy­ko­nać zle­ce­nie. W in­ter­ne­cie tra­fia na ar­ty­kuł o spra­wie pol­skie­go snaj­pe­ra z Afga­ni­sta­nu. Zo­stał unie­win­nio­ny, wró­cił do ro­dzin­ne­go Star­gar­du, ale nie mo­że zna­leźć pra­cy. Po­ma­ga w myj­ni sa­mo­cho­do­wej. Lu­lek je­dzie do Star­gar­du i spo­ty­ka się z by­łym sier­żan­tem Waś­ko. Ten ża­li mu się, że wszyst­kie je­go kło­po­ty zo­sta­ły spo­wo­do­wa­ne przez szcze­ciń­skie­go „pi­sma­ka". Lu­lek po­ja­wia się w sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go. Wy­wa­bia Ma­tu­lę z re­dak­cji i za­bi­ja go w win­dzie je­go do­mu. Ścią­ga eks snaj­pe­ra do sto­li­cy. Okła­mu­je go, że za po­moc w za­ma­chu bę­dzie mógł wró­cić do woj­ska. Roz­po­czy­na­ją przy­go­to­wa­nia.

Fa­bu­ła ‚Ana­to­mii zła" i głów­ne po­sta­ci, to hi­sto­ria ory­gi­nal­na, wy­my­ślo­na przez re­ży­se­ra. Jed­nak wie­le wy­da­rzeń w niej wy­ko­rzy­sta­nych ko­ja­rzy się z gło­śny­mi, au­ten­tycz­ny­mi wy­pad­ka­mi, ta­ki­mi jak np. za­bój­stwo ge­ne­ra­ła Pa­pa­ły czy Nan­gar Khel w Afga­ni­sta­nie, gdzie pol­skich żoł­nie­rzy oskar­żo­no o zbrod­nie wo­jen­ne. Za­chod­nio­po­mor­ski Fun­dusz Fil­mo­wy Po­me­ra­nia Film przy­znał „Ana­to­mii zła" do­ta­cję w wy­so­ko­ści 170 tys. zł. Jed­ną ze scen fil­mu na­krę­co­no w au­ten­tycz­nych wnę­trzach ów­cze­snej re­dak­cji „Ku­rie­ra Szcze­ciń­skie­go".

Głów­ny bo­ha­te­rem jest mło­dy kel­ner, któ­ry po skoń­cze­niu week­en­do­we­go kur­su psy­cho­ana­li­zy w Wied­niu wra­ca do ro­dzin­ne­go Kra­ko­wa. Otwie­ra wła­sny ga­bi­net psy­cho­ana­li­zy prze­zna­czo­ny „tyl­ko dla pań". I od­no­si ogrom­ny suk­ces, choć je­go po­ra­dy są kom­plet­nie dy­le­tanc­kie. Ale jest przy­stoj­nym męż­czy­zną, cza­ru­ją­cym, in­te­li­gent­nym, o wiel­kiej in­tu­icji i zna się na ko­bie­tach. W do­dat­ku ob­da­rzo­ny zo­stał do­brym na­zwi­skiem ko­ja­rzo­nym ze słyn­na kra­kow­ska ro­dzi­ną, z pięk­ny­mi tra­dy­cja­mi ar­ty­stycz­ny­mi. Na­praw­dę na­zy­wa się Piotr Ro­la (Mi­chał Le­sień m.in. Bar­wy szczę­ścia"). Ale brzmia­ło to ma­ło efek­tow­nie, więc na po­trze­by swo­jej prak­ty­ki do­ło­żył dru­gi człon - Kos­sak. Ko­bie­ty są nim za­chwy­co­ne - ta­ki atrak­cyj­ny fa­cet wsłu­chu­je się w ich sło­wa i ro­zu­mie pro­ble­my, któ­rych bar­dzo czę­sto nie mo­gą wy­ra­zić w do­mu, bo sły­szą tyl­ko, że prze­sa­dza­ją, al­bo nu­dzą. Piotr nie tyl­ko „le­czy" pa­cjent­ki, ale rów­nież z ni­mi ro­man­su­je. Jed­ną z je­go ko­cha­nek jest Ali­cja Mar­czak (Jo­an­na Li­szow­ska m.in. „Przy­ja­ciół­ki"), nie­szczę­śli­wa żo­na gang­ste­ra. Gdy jej mąż gi­nie, ko­bie­cie i „te­ra­peu­cie" za­czy­na się przy­glą­dać po­li­cja.

Kry­ty­cy by­li zgod­ni. Ty­tuł re­cen­zji, któ­ra po­ja­wi­ła się w jed­nej z ogól­no­pol­skich ga­zet, mó­wi chy­ba wszyst­ko: „Ko­bie­ty bez wsty­du" - Zyg­munt Freud prze­wra­ca się w gro­bie". Film otrzy­mał no­mi­na­cje do an­ty­na­gro­dy „Wę­że", a Mi­chał Le­sień do­stał ją za naj­gor­sze ak­tor­stwo. Twór­cą fil­mu był Wi­told Orze­chow­ski – zna­ny sce­na­rzy­sta m.in. le­gen­dar­ne­go se­ria­lu TVP „Ka­rie­ra Ni­ko­de­ma Dyz­my". W „Ko­bie­tach bez wsty­du" wy­stą­pił w po­trój­nej ro­li: re­ży­se­ra, sce­na­rzy­sty i pro­du­cen­ta.

Zna­ny war­szaw­ski ce­le­bry­ta Cze­sław M. po­sta­na­wia skoń­czyć z do­tych­cza­so­wym ży­ciem. Przy­pad­kiem tra­fia do Świ­no­uj­ścia. Po­zna­je Ada­ma i Zyg­mun­ta, by­łych stocz­niow­ców, któ­rzy pró­bu­ją roz­krę­cić wła­sny biz­nes. Po­sta­na­wia­ją otwo­rzyć pierw­szą na Wy­brze­żu szko­łę uwo­dze­nia dla męż­czyzn.

W ro­li głów­nej wy­stą­pił zna­ny pol­sko – duń­ski mu­zyk i pio­sen­karz Cze­sław Mo­zil. Re­ży­se­ro­wi uda­ło mu się za­pro­sić do wy­stę­pu przed ka­me­rą tak­że kil­ku po­pu­lar­nych ar­ty­stów (m.in. Krzysz­to­fa Ma­ter­nę, Ner­ga­la i Ar­tu­ra An­dru­sa). W fil­mie po­ja­wia się kil­ka no­wych wer­sji sta­rych pol­skich prze­bo­jów (co­ve­rów) m.in. An­drze­ja Za­uchy, Ire­ny Ja­roc­kiej i ze­spo­łu Aku­rat. Film zo­stał na­krę­co­ny czę­ścio­wo w sty­lu moc­ku­men­ta­ry (fik­cja uda­ją­ca film do­ku­men­tal­ny). Po­ja­wia się w nim wie­le zna­nych po­sta­ci ze świa­ta me­diów, mu­zy­ki i kul­tu­ry, któ­re wy­po­wia­da­ją się o Cze­sła­wie przed ka­me­rą. W ro­li sa­mych sie­bie wy­stą­pi­li m.in. Adam „Ner­gal" Dar­ski, Krzysz­tof Ma­ter­na, Ar­tur An­drus, Ka­ro­li­na Kor­win-Pio­trow­ska, a na­wet ów­cze­sny dy­rek­tor pro­gra­mo­wy sta­cji TVN – Edward Misz­czak. Film za­czę­to krę­cić w po­ło­wie kwiet­nia 2016 ro­ku a już je­sie­nią te­go ro­ku tra­fił do kin. Cze­sław Mo­zil nie tyl­ko za­grał głów­ną ro­lę, ale wspól­nie z ze­spo­łem Cze­sław Śpie­wa i Fi­li­pem Kun­ce­wi­czem skom­po­no­wał ory­gi­nal­ną mu­zy­kę do fil­mu oraz peł­nił funk­cję jed­ne­go ze współ­pro­du­cen­tów.

To chy­ba je­dy­ny pol­ski film fa­bu­lar­ny w któ­rym głów­na bo­ha­ter­ka jest pra­cow­ni­cą „skar­bów­ki". Ko­me­dia „Po­da­tek od mi­ło­ści" za­czy­na się od pew­ne­go nie­po­ro­zu­mie­nia w ba­rze po­mię­dzy Kla­rą Ma­ty­siak (Alek­san­dra Do­mań­ska m.in. „Dro­gów­ka") a Ma­ria­nem Wy­drzyc­kim (Grze­gorz Da­mięc­ki m.in. „Nie­le­gal­ni"). Nie­uprzej­my męż­czy­zna otrzy­mu­je cios to­reb­ką w twarz. Na­stęp­ne­go dnia mu­si się sta­wić w Urzę­dzie Skar­bo­wym. Ze zdu­mie­niem od­kry­wa, że po­zna­na dzień wcze­śniej Kla­ra jest bar­dzo su­ro­wym urzęd­ni­kiem „skar­bów­ki". Ma­rian ma za­le­gło­ści po­dat­ko­we z któ­rych nie po­tra­fi się wy­tłu­ma­czyć. Się­ga­ją one pół mi­lio­na zło­tych. Ra­zem z praw­ni­ka­mi wpa­da więc na pe­wien po­mysł. W Pol­sce po­dat­ków nie pła­cą „có­ry Ko­ryn­tu". Ma­rian oznaj­mia więc Kla­rze, że jest...mę­ską pro­sty­tut­ką. Po­twier­dza to kil­ka ko­biet z któ­ry­mi męż­czy­zna się spo­ty­ka. Ale Kla­ra nie wie­rzy w hi­sto­rię Ma­ria­na i pro­wa­dzi swo­je śledz­two. Cze­ka ją jed­nak week­en­do­wy wy­jazd do ro­dzin­ne­go Ko­ło­brze­gu. Ale nie ma part­ne­ra, któ­re­go mo­gła­by za­pre­zen­to­wać ro­dzi­com. Wte­dy Ma­rian skła­da jej pew­ną ku­szą­cą pro­po­zy­cję.

„Po­da­tek od mi­ło­ści", to fa­bu­lar­ny de­biut Bar­tło­mie­ja Igna­ciu­ka, któ­ry zna­ny był z pra­cy przy se­ria­lach (m.in. „Usta, usta"). Au­to­rem zdjęć był Jan Ho­lo­ubek. W 2018 ro­ku Grze­gorz Da­mięc­ki na Ko­sza­liń­skim Fe­sti­wa­lu De­biu­tów Fil­mo­wych „Mło­dzi i Film" otrzy­mał na­gro­dę za ro­lę mę­ską za „wia­ry­god­ne stwo­rze­nie ro­li in­te­li­gent­ne­go aman­ta". Pio­sen­kę do „Po­dat­ku" za­śpie­wa­li Kay­ah i Grze­gorz Hy­ży. Film był jed­nym z naj­chęt­niej oglą­da­nych ty­tu­łów w pol­skich ki­nach w 2018 ro­ku.

„Ner­wo­wy" (Olaf Lu­ba­szen­ko m.in. „E=mc2") jest bos­sem pod­ha­lań­skiej ma­fii. Ale jest też wście­kły na swo­ich lu­dzi, któ­rzy pod­czas bra­wu­ro­wej ak­cji ukra­dli z ko­mi­sa­ria­tu w Tcze­wie 120 ki­lo­gra­mów... zio­ło­wej her­bat­ki za­miast ma­ri­hu­any, któ­ra mia­ła się tam znaj­do­wać. Ktoś ich ubiegł i uciekł z praw­dzi­wym to­wa­rem. Agen­ci CBŚ roz­po­czy­na­ją śledz­two. W tym sa­mym cza­sie po­ja­wia­ją się sy­gna­ły z Po­mo­rza, że ktoś tam han­dlu­je do­sko­na­łą „traw­ką". Po­li­cja pró­bu­je do­trzeć do han­dla­rza. Ale na to­war po­lu­je „Ner­wo­wy", któ­ry chce go od­sprze­dać Zdzi­sła­wo­wi Ma­li­nie ze Świ­no­uj­ścia (Edward Lin­de-Lu­ba­szen­ko m.in. „Sztos 2" w ro­li na­wią­zu­ją­cej do kul­to­wej po­sta­ci, któ­rą kre­ował w „Po­ran­ku ko­jo­ta" – Krzysz­tof Ja­rzy­na ze Szcze­ci­na, Szef Wszyst­kich Sze­fów).

Pro­du­cent­ką „Fu­tra z mi­sia", wspól­nie ze zna­nym mu­zy­kiem i ak­to­rem Mi­cha­łem Mi­lo­wi­czem, by­ła szcze­ci­nian­ka – An­na Sier­giej. Głów­nym au­to­rem sce­na­riu­sza Pa­weł Bil­ski. Współ­sce­na­rzy­stą i pro­du­cen­tem kre­atyw­nym – Olaf Lu­ba­szen­ko. Kil­ka mie­się­cy po pre­mie­rze „Fu­tro z mi­sia", zo­stał wy­bra­ny naj­gor­szym pol­skim fil­mem ro­ku. „Wę­że" (od­po­wied­nik ame­ry­kań­skich Zło­tych Ma­lin)zo­sta­ły przy­zna­ne za re­ży­se­rię, sce­na­riusz, naj­gor­szy du­et oraz spe­cjal­ne wy­róż­nie­nie – Wiel­kie­go Wę­ża.

„Ko­bie­ty ma­fii 2", to dal­szy ciąg hi­sto­rii bo­ha­te­rek zna­nych z pierw­szej czę­ści tej gang­ster­skiej sa­gi. Po prze­ję­ciu wła­dzy nad sto­li­cą, gru­pa Nia­ni (Agniesz­ka Dy­gant m.in. „Pra­wo Aga­ty") przy­go­to­wu­je się do naj­więk­szej ak­cji prze­myt­ni­czej w dzie­jach kra­ju. Gru­pa spro­wa­dza do Pol­ski to­nę ko­lum­bij­skiej ko­ka­iny. Kie­dy to­war zni­ka w po­dej­rza­nych oko­licz­no­ściach, kar­tel żą­da uka­ra­nia win­nych. Do Pol­ski tra­fia nie­bez­piecz­na Ko­lum­bij­ka - Aida (An­gie Ce­pe­da). Za­wie­ra so­jusz z trój­miej­skim prze­myt­ni­kiem – Ma­tą (Piotr Adam­czyk m.in. „Li­sty do M"). Ma­fio­so od daw­na pra­gnie wzmoc­nić swo­ją po­zy­cję w świe­cie prze­stęp­czym. Nie po­ma­ga­ją mu w tym na­pię­te re­la­cje ze zbun­to­wa­ną cór­ką – Stel­lą (Alek­san­dra Gra­bow­ska m.in. „Forst"). W tym sa­mym cza­sie z wię­zie­nia wy­cho­dzi Spuch­nię­ta An­ka (Ka­ta­rzy­na Warn­ke m.in. „Pę­tla"). Ko­cha­ją­ca luk­su­sy za­ku­po­ho­licz­ka z tru­dem od­naj­du­je się w no­wej rze­czy­wi­sto­ści. A w Ma­ro­ko Sie­kie­ra (Alek­san­dra Po­pław­ska m.in. „Wa­ta­ha") prze­ży­wa go­rą­cy ro­mans z Ami­rem - bo­jow­ni­kiem pań­stwa is­lam­skie­go. Kie­dy męż­czy­zna gi­nie w ak­cji z udzia­łem ko­man­do­sów GROM-u, ko­bie­ta chce się ze­mścić. Wra­ca do Pol­ski z krwa­wym pla­nem.

Ak­cja fil­mu roz­gry­wa się na trzech kon­ty­nen­tach i w pię­ciu kra­jach: w Pol­sce, Niem­czech, Hisz­pa­nii, Ko­lum­bii i Ma­ro­ko. An­gie Ce­pe­da w la­tach 90. by­ła bar­dzo po­pu­lar­na w Pol­sce za spra­wą te­le­no­we­li „Luz Ma­ria". Obok niej wy­stą­pił tak­że ak­tor hi­tu Net­fli­xa pt. „Dom z pa­pie­ru" – En­ri­que Ar­ce­'a. Za­grał ko­lum­bij­skie­go gang­ste­ra współ­pra­cu­ją­ce­go z kar­te­lem nar­ko­ty­ko­wym. Ze szcze­ciń­skich wąt­ków war­to wspo­mnieć o udzia­le w fil­mie ra­pe­rów – So­bo­ty (Mi­cha­ła So­bo­lew­skie­go) i Bon­so­na (Da­mia­na Ko­wal­skie­go). Z ko­lei ak­to­rzy ze Szcze­ci­na, z Te­atru Współ­cze­sne­go i Te­atru Nie Ma, za­gra­li epi­zo­dycz­ne ro­le po­li­cjan­tów i cel­ni­ków prze­szu­ku­ją­cych stat­ki. Przy pro­duk­cji fil­mu za­trud­nio­nych by­ło 47 ka­ska­de­rów, w tym 8 z Ko­lum­bii i 2 z Hisz­pa­nii. Na dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 142, po­pu­lar­nej „Cho­ci­wel­ce" krę­co­no sce­ny po­ści­gu i wy­pad­ku z udzia­łem ka­ska­de­rów a w por­cie na Łasz­tow­ni – de­sant po­li­cyj­nych an­ty­ter­ro­ry­stów na sta­tek, na któ­rym prze­my­ca­no nar­ko­ty­ki.

Ol­kę, sie­dem­na­sto­lat­kę, w wie­ku pię­ciu lat ode­bra­no mat­ce - zna­na przed la­ty sport­smen­ka wpa­dła w al­ko­ho­lizm. Od tam­tej po­ry dziew­czy­na tra­fia do róż­nych pla­có­wek opie­kuń­czych. Uciecz­ki z nich koń­czą się umiesz­cza­niem jej w „po­praw­cza­kach". Ol­ka chce od­na­leźć mat­kę i wró­cić do niej. Ale zde­rza się z bez­dusz­ną dzia­łal­no­ścią róż­nych in­sty­tu­cji, prze­mo­cą ró­wie­śni­ków i sa­mot­no­ścią.

Film in­spi­ro­wa­ny jest praw­dzi­wy­mi hi­sto­ria­mi. Na­pi­sa­ła go i wy­re­ży­se­ro­wa­ła Mał­go­rza­ta Imiel­ska, któ­ra wcze­śniej pra­co­wa­ła ja­ko do­ku­men­ta­list­ka. Pro­duk­cja zo­sta­ła do­fi­nan­so­wa­na przez Za­chod­nio­po­mor­ski Fun­dusz Fil­mo­wy Po­me­ra­nia Film. Ścież­kę dźwię­ko­wą do fil­mu skom­po­no­wał Wło­dek Paw­lik - wy­bit­ny pol­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy i kom­po­zy­tor, któ­ry ja­ko je­dy­ny Po­lak zdo­był pre­sti­żo­wą Na­gro­dę Gram­my (w 2014 ro­ku za al­bum „Ni­ght in Ca­li­sia").

Zi­mo­we Świ­no­uj­ście. Ra­fał Wej­man (Ar­ka­diusz Ja­ku­bik m.in. „Dom zły") jest wię­zien­nym psy­cho­lo­giem. Na­gle, w nie­wy­ja­śnio­nych oko­licz­no­ściach, zni­ka jed­na z je­go dwóch có­rek (Ma­tyl­da Giegż­no). Oj­ciec za­czy­na szu­kać jej na wła­sną rę­kę. Po­ma­ga mu w tym żo­na Mag­da(Ma­ja Osta­szew­ska m.in. „Uwi­kła­nie"), któ­ra miesz­ka w Niem­czech. W za­kła­dzie kar­nym, w któ­rym pra­cu­je Ra­fał, w jed­nej z cel do­cho­dzi do krwa­wej zbrod­ni. Nie­ja­sne związ­ki z tym tra­gicz­nym wy­da­rze­niem ma­ją wię­zien­ni straż­ni­cy i ich szef. Wszyst­ko to ma tak­że ja­kiś zwią­zek ze znik­nię­ciem cór­ki Wej­ma­na. Psy­cho­log, że­by ją od­na­leźć jest go­tów wejść w układ na­wet z dia­błem...

Se­rial zo­stał bar­dzo do­brze przy­ję­ty. Chwa­lo­no go za cie­ka­wie skon­stru­owa­ne syl­wet­ki bo­ha­te­rów oraz wy­jąt­ko­wy kli­mat i zdję­cia: su­ro­we, zim­ne, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla skan­dy­naw­skich fil­mów kry­mi­nal­nych. Okres zdję­cio­wy do pierw­sze­go se­zo­nu trwał wy­jąt­ko­wo dłu­go, bo od stycz­nia do grud­nia 2020 ro­ku. Pra­ce nad se­ria­lem zo­sta­ły prze­rwa­ne przez wy­buch pan­de­mii CO­VID-19 i ogól­no­kra­jo­wy lock­down, co zmu­si­ło eki­pę do kil­ku­mie­sięcz­nej prze­rwy. Na pla­ży w Świ­no­uj­ściu krę­co­no m.in. dy­na­micz­ne sce­ny z udzia­łem ki­te­sur­fe­rów,

Ania (de­biu­tu­ją­ca Ju­lia Szcze­pań­ska), mło­da dziew­czy­na, po­wra­ca do ro­dzin­nej miej­sco­wo­ści, by za­opie­ko­wać się umie­ra­ją­cą mat­ką, Ma­rą (Mał­go­rza­ta Ha­jew­ska-Krzysz­to­fik). W do­mu przy­po­mi­na so­bie m.in. o Al­ku - bli­skim zna­jo­mym z dzie­ciń­stwa(Ma­te­usz Wię­cła­wek) oraz oj­cu (Mi­ro­sław Zbro­je­wicz m.in. „Chło­pa­ki nie pła­czą"), któ­ry mu­siał od­jeść z pra­cy i od ro­dzi­ny przez kło­po­ty z al­ko­ho­lem. Te­raz pró­bu­je wró­cić. Po­ja­wia się też oj­ciec Al­ka, miej­sco­wy biz­nes­men Fran­ci­szek Król(Ja­cek Ko­man m.in. „Ko­chaj i tańcz"), któ­ry pro­wa­dzi du­że za­kła­dy me­ta­lur­gicz­ne. Skom­pli­ko­wa­ne re­la­cje mię­dzy ro­dzi­ną An­ny a ro­dzi­ną Al­ka są pod­szy­te daw­ną wi­ną, ura­za­mi oraz ta­jem­ni­ca­mi, któ­re prze­cho­dzą z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie

„Wia­ro­łom" był do­fi­nan­so­wa­ny przez Za­chod­nio­po­mor­ski Fun­dusz Fil­mo­wy Po­me­ra­nia Film. Okres zdję­cio­wy na pla­nie trwał tyl­ko pra­wie mie­siąc – pra­ce roz­po­czę­ły się w paź­dzier­ni­ku, a za­koń­czy­ły w li­sto­pa­dzie 2019 ro­ku. Na ekra­nie rze­czy­wi­stość nie­ustan­nie mie­sza się z wi­zja­mi sty­li­zo­wa­ny­mi na sen­ne kosz­ma­ry i wspo­mnie­nia. Jesz­cze na eta­pie post­pro­duk­cji w 2020 ro­ku, pro­jekt fil­mu zo­stał do­strze­żo­ny za gra­ni­cą i za­kwa­li­fi­ko­wał się do pre­sti­żo­wej sek­cji Eastern Pro­mi­ses In­du­stry Days na Mię­dzy­na­ro­do­wym Fe­sti­wa­lu Fil­mo­wym w Kar­lo­wych Wa­rach. Ofi­cjal­na pol­ska pre­mie­ra fe­sti­wa­lo­wa od­by­ła się na­to­miast w 2022 ro­ku pod­czas 15. edy­cji Ma­ster­card OFF Ca­me­ra.

Hi­sto­ria trzech ko­biet, któ­re „upra­wia­ją wol­ną mi­łość za pie­nią­dze" w so­poc­kich ho­te­lach w ro­ku 1976. Głów­ne bo­ha­ter­ki, to He­le­na (Mag­da­le­na Po­pław­ska m.in. „Osiec­ka"), któ­ra od lat jest „w za­wo­dzie". Nie bra­ku­je jej pie­nię­dzy, ale na­dal świad­czy usłu­gi sek­su­al­ne. Do­dat­ko­wo jest też taj­nym współ­pra­cow­ni­kiem Służ­by Bez­pie­czeń­stwa. Po­la (Wik­to­ria Fi­lus) sprze­da­je szam­po­ny, ale tra­ci kon­ce­sję na tę dzia­łal­ność. Na­to­miast Ma­ry­sia (Ma­tyl­da Giegż­no) jest stu­dent­ką, któ­ra lu­bi do­brą za­ba­wę. Se­rial przed­sta­wia kon­trast mię­dzy luk­su­so­wym, ko­lo­ro­wym świa­tem so­poc­kich ho­te­li lat 70. ubie­głe­go wie­ku a po­nu­rą at­mos­fe­rą PRL-owskiej rze­czy­wi­sto­ści. Bo­ha­ter­ki pró­bu­ją zdo­być nie­za­leż­ność fi­nan­so­wą i pew­ne­go ro­dza­ju wol­ność funk­cjo­nu­jąc w kra­ju gdzie seks, pie­nią­dze i in­for­ma­cje np. od po­li­ty­ków, biz­nes­me­nów i lu­dzi po­wią­za­nych ze służ­ba­mi bez­pie­czeń­stwa są za­rów­no bar­dzo cen­ną, jak i nie­bez­piecz­ną wa­lu­tą.

Se­rial zre­ali­zo­wa­ło czwo­ro re­ży­se­rów w tym m.in. An­na Ka­ze­jak, twór­czy­ni m.in. szcze­ciń­skiej „Obiet­ni­cy" oraz za­chod­nio­po­mor­skie­go „Fuc­king Born­holm". Hi­sto­ria dziew­czyn roz­po­czy­na od otwar­cia luk­su­so­we­go ho­te­lu w So­po­cie. Za­grał go zna­ny i po­pu­lar­ny ho­tel Am­ber w Mię­dzyz­dro­jach. Zdję­cia krę­co­no na prze­ło­mie paź­dzier­ni­ka i li­sto­pa­da 2021 ro­ku.

Ma­jów­ko­wy wy­jazd na duń­ską wy­spę Born­holm gru­py przy­ja­ciół z dzieć­mi. Dwie pa­ry – jed­na, to dłu­go­let­nie mał­żeń­stwo. Dru­ga świe­ży zwią­zek po­zna­ny na jed­nym z por­ta­li rand­ko­wych. W no­cy do­cho­dzi do in­cy­den­tu – jed­no z dzie­ci oskar­ża ró­wie­śni­ka o wy­ko­rzy­sta­nie sek­su­al­ne. Ko­niec z sie­lan­ko­wą at­mos­fe­rą. Na­stę­pu­je wy­buch gro­ma­dzo­nych emo­cji, kłót­nie, fa­lę kry­zy­su w przy­ja­ciel­skich re­la­cjach.

Film po­wstał na pod­sta­wie słu­cho­wi­ska Em­pik Go. Wte­dy w głów­nych ro­lach wy­stą­pi­li: Le­szek Li­cho­ta, Mag­da­le­na Różcz­ka, Mi­chał Czer­nec­ki i Ol­ga Ka­lic­ka. Ob­nraz był współ­fi­nan­so­wa­ny m.in. przez PISF oraz Za­chod­nio­po­mor­ski Fun­dusz Fil­mo­wy „Po­me­ra­nia Film". In­spi­ra­cją do je­go po­wsta­nia mia­ły być by­ły praw­dzi­we do­świad­cze­nia re­ży­ser­ki z wy­jaz­dów ze zna­jo­my­mi oraz ob­ser­wa­cje kry­zy­sów part­ner­skich. To dru­gi film An­ny Ka­ze­jak zre­ali­zo­wa­ny na Po­mo­rzu Za­chod­nim. Zdję­cia by­ły krę­co­ne w tym re­jo­nie, gdyż przez pan­de­mię wy­jazd do Da­nii był nie­moż­li­wy, a eki­pa nie chcia­ła prze­kła­dać zdjęć. Na pla­ży i wy­dmach w Unie­ściu (część Miel­na) roz­bi­to fil­mo­wy kem­ping w któ­rym to­czy się więk­szość ak­cji. Te re­jo­ny wy­bra­no ze wzglę­du na sze­ro­kie, su­ro­we pla­że, któ­re przy­po­mi­na­ły su­ro­wy, skan­dy­naw­ski kra­jo­braz.

Aspi­rant Ka­ta­rzy­na Za­wie­ja (Ka­ta­rzy­na Waj­da m.in. „Stu­le­cie win­nych"), wraz ze swym po­li­cyj­nym part­ne­rem Krzysz­to­fem Tre­pą (Bar­tło­miej Kot­sche­doff m.in. „He­we­liusz") pró­bu­ją roz­pra­co­wać dzia­ła­ją­cą w Szcze­ci­nie gru­pę han­dla­rzy ludź­mi. Spra­wą in­te­re­su­je się też Cen­tral­ne Biu­ro Śled­cze Po­li­cji (CBŚP). Śledz­two się kom­pli­ku­je, gdy Za­wie­ja od­kry­wa, że w han­del ludź­mi był za­mie­sza­ny jej mąż Woj­ciech Za­wie­ja – po­li­cjant, któ­ry po­peł­nił sa­mo­bój­stwo. Pro­wa­dził spra­wę lo­kal­ne­go gang­ste­ra, Wik­to­ra Mol­skie­go (To­masz Schu­chardt m.in. „Dom do­bry") kie­ru­ją­ce­go gru­pą prze­myt­ni­ków. Śledz­two wy­my­ka się Za­wiei spod kon­tro­li. Spro­wa­dza śmier­tel­ne za­gro­że­nie na swo­ją cór­kę i mat­kę (Ewa Ski­biń­ska m.in. „Ślep­nąc od świa­teł"). De­cy­du­je się tak­że na cał­ko­wi­te zła­ma­nie pra­wa. Choć uda­je jej się roz­bić siat­kę Mol­skie­go, to zo­sta­je od­su­nię­ta od służ­by i tra­fia do aresz­tu.

Dru­gi se­zon „Od­wil­ży" był re­ali­zo­wa­ny od li­sto­pa­da 2022 ro­ku do ma­ja 2023 ro­ku. Dłu­gi czas mię­dzy za­koń­cze­niem zdjęć a pre­mie­rą (w sierp­niu 2024 ro­ku) miał wy­ni­kać m.in. ze skom­pli­ko­wa­ne­go pro­ce­su post­pro­duk­cji oraz zmian struk­tu­ral­nych prze­pro­wa­dzo­nych we­wnątrz plat­for­my stre­amin­go­wej – pro­du­cen­ta se­ria­lu. W dru­gim se­zo­nie wy­stą­pi­ła tak­że Agniesz­ka Dy­gant ja­ko Ma­ria Lań­ska, żo­na bez­względ­ne­go biz­nes­me­na (Mi­ro­sław Zbro­je­wicz m.in. „Wia­ro­łom") po­wią­za­ne­go z ma­fią oraz Mi­chał Czer­nec­ki ja­ko agent CBŚP.

14 stycz­nia 1993 ro­ku do­szło do naj­więk­szej ka­ta­stro­fy mor­skiej w hi­sto­rii pol­skiej flo­ty han­dlo­wej. Prom „Jan He­we­liusz" za­to­nął w cza­sie sza­le­ją­ce­go na Bał­ty­ku sztor­mu, któ­re­go si­ła wy­no­si­ła 12 punk­tów w ska­li Be­au­for­ta. W ka­ta­stro­fie zgi­nę­ło w 55 osób – 20 ma­ry­na­rzy, w tym ka­pi­tan, któ­ry do koń­ca prze­by­wał na most­ku oraz wszy­scy pa­sa­że­ro­wie – 35 osób. Ura­to­wa­no tyl­ko dzie­wię­ciu człon­ków za­ło­gi.

„He­we­liusz" to nie tyl­ko se­rial o ka­ta­stro­fie, ale też o ża­ło­bie, stra­cie i wal­ce z dys­funk­cyj­nym pań­stwem o do­bre imię i god­ność tych, któ­rzy zgi­nę­li. W pro­duk­cji zre­ali­zo­wa­no po­nad 130 scen ka­ta­stro­ficz­nych. Na ekra­nie po­ja­wi­ło się po­nad 120 po­sta­ci na­zwa­nych i aż 3 tys. sta­ty­stów, a eki­pa pra­cu­ją­ca nad se­ria­lem li­czy­ła po­nad 140 osób. W se­ria­lu „za­gra­ły" m.in. po­zo­sta­ją­ce w rę­kach pry­wat­nych, au­ta „z epo­ki" - tzn. z lat 80. i po­cząt­ku 90. po­przed­nie­go wie­ku: Tra­bant, Wart­burg, Au­di 80, Fiat 125, Żuk, Ny­sa, Uaz. Jed­nym z nich był sa­mo­chód – Fiat 125 p na­le­żą­cy do pre­zy­den­ta Szcze­ci­na – fa­na mo­to­ry­za­cji. Część zdjęć se­ria­lu re­ali­zo­wa­no na pro­mie pa­sa­żer­skim „Jan Śnia­dec­ki". Tam na­krę­co­no nie­któ­re wnę­trza „He­we­liu­sza" – ła­dow­nie wy­peł­nio­ne cię­ża­rów­ka­mi i ma­szy­now­nię stat­ku. Ka­ju­ty, ko­ry­ta­rze, mo­stek ka­pi­tań­ski by­ły bu­do­wa­ne w ha­lach w Pol­sce. Sce­ny wod­ne re­ali­zo­wa­no w Bruk­se­li – w Li­tes Wa­ter Sta­ge & Film Stu­dios – naj­więk­szym w Eu­ro­pie kry­tym pod­wod­nym stu­diu fil­mo­wym (mak­sy­mal­na głę­bo­kość – 10 me­trów i mak­sy­mal­na po­wierzch­nia – 1250 me­trów kwa­dra­to­wych).

Po­czą­tek mar­ca. W Świ­no­uj­ściu za­gi­nę­ła mło­da ko­bie­ta, żo­na miej­sco­we­go po­li­cjan­ta – prze­mo­cow­ca. Ja­kie by­ły po­wo­dy i oko­licz­no­ści te­go na­głe­go znik­nię­cia ? Sta­ra się to wy­ja­śnić mat­ka dziew­czy­ny He­le­na Zdun (Mał­go­rza­ta Go­rol m.in. "The Of­fi­ce PL"). Nie wi­dzia­ła się z cór­ką - Wi­ki (Ma­ry Paw­łow­ska m.in. "Pa­ti") od 15 lat, miesz­ka i pra­cu­je (w bran­ży se­xwor­kin­gu) w Ber­li­nie. Te­raz otrzy­mu­je od sio­stry swo­je­go by­łe­go mę­ża in­for­ma­cję, że dziew­czy­na chcia­ła­by się z nią spo­tkać. Po przy­jeź­dzie do Świ­no­uj­ścia oka­zu­je się, że Wi­ki sa­ma jest mat­ką i na­dal nie­na­wi­dzi He­le­nę tak moc­no, jak przez ostat­nie la­ta. Kie­dy jed­nak uda­je się im na­wią­zać nić po­ro­zu­mie­nia dziew­czy­na na­gle zni­ka. Tej sa­mej no­cy w nie­ja­snych oko­licz­no­ściach zo­sta­je za­bi­ty szef ochro­ny miej­sco­we­go za­kła­du kar­ne­go w któ­rym kwit­nie han­del nar­ko­ty­ka­mi. To by­ły mąż He­le­ny i oj­ciec Wi­ki. Czy obie spra­wy coś łą­czy ? He­le­na roz­po­czy­na po­szu­ki­wa­nia cór­ki na wła­sną rę­kę.

Zdję­cia do se­ria­lu za­czę­ły się w grud­niu 2024 ro­ku. Po­trwa­ły do kwiet­nia 2025. W tym okre­sie eki­pa zre­ali­zo­wa­ła 64 dni zdję­cio­we, z cze­go na Po­mo­rzu Za­chod­nim pra­co­wa­ła ok. 3-4 ty­go­dni. W dru­giej se­rii w epi­zo­dycz­nej ro­li wy­stą­pił Ar­ka­diusz Ja­ku­bik (głów­ny bo­ha­ter pierw­sze­go se­zo­nu). Po­now­nie w cha­rak­te­ry­stycz­nej żół­tej, pu­cho­wej kurt­ce. Głów­na bo­ha­ter­ka dru­gie­go se­zo­nu „Klan­go­ru" rów­nież zo­sta­ła wy­po­sa­żo­na w cha­rak­te­ry­stycz­ną kurt­kę, tyl­ko w ko­lo­rze fuk­sjo­wym (od­cień ró­żu wpa­da­ją­cy w pur­pu­rę i fio­let). In­spi­ra­cją dla „pu­chów­ki" He­le­ny Zdun by­ła kurt­ka pro­du­cent­ki se­ria­lu.

Ak­cja trze­ciej se­rii se­ria­lu roz­gry­wa się rok po wy­da­rze­niach z dru­gie­go se­zo­nu. Ka­ta­rzy­na Za­wie­ja (Ka­ta­rzy­na Waj­da), zo­sta­je zde­gra­do­wa­na do ro­li zwy­kłej, mun­du­ro­wej po­li­cjant­ki tzw. „kra­węż­ni­ka". Jed­no­cze­śnie jest w se­kret­nym, uczu­cio­wym związ­ku z Tre­pą – swo­im part­ne­rem z pra­cy. Tym­cza­sem w Szcze­ci­nie co­raz czę­ściej do­cho­dzi do przy­pad­ków han­dlu fen­ta­ny­lem, któ­ry tra­fia do lo­kal­nych szkół. Mi­mo za­ka­zów, Za­wie­ja an­ga­żu­je się w nie­bez­piecz­ne śledz­two. Gi­nie je­den z na­sto­lat­ków oraz na­uczy­ciel­ka. Po­li­cjan­ci za­czy­na­ją po­dej­rze­wać, że ma­ją w swo­ich sze­re­gach „kre­ta". Za­wie­ja jed­nak tra­fia na trop biz­nes­me­na, któ­ry jest za­mie­sza­ny w prze­myt nar­ko­ty­ków. Fi­nał se­zo­nu jest pe­łen emo­cji - po­ścig, strze­la­ni­na, roz­bi­cie siat­ki fen­ta­ny­lo­wej, in­for­ma­cje o ...cią­ży Za­wiei oraz jej po­wro­cie na daw­ne sta­no­wi­sko. Ale pod jed­nym wa­run­kiem - nie bę­dzie pra­co­wać ra­zem z Tre­pą.

Bu­dy­nek na te­re­nie szcze­ciń­skie­go por­tu, któ­ry zo­sta­ła za­adap­to­wa­ny na ko­men­dę po­li­cji, to daw­ny gmach sa­ni­tar­ny. Przed la­ty, ja­ko pierw­si, tra­fia­li do nie­go przy­pły­wa­ją­cy ma­ry­na­rze, by przejść kon­tro­lę sta­nu zdro­wia. Eki­pa tech­nicz­na se­ria­lu mu­sia­ła w nim wy­bu­do­wać do­dat­ko­we de­ko­ra­cje m.in. ścian­ki dzia­ło­we, wy­zna­czyć po­ko­je i ko­ry­ta­rze. Za­ję­ło jej to pra­wie pół­to­ra mie­sią­ca. W ko­lej­nych se­zo­nach we­wnętrz­ne de­ko­ra­cje by­ły roz­bu­do­wy­wa­ne. Gra­ją­ca głów­ną ro­lę Ka­ta­rzy­na Waj­da przed roz­po­czę­ciem zdjęć prze­szła spe­cjal­ne prze­szko­le­nie m.in. w po­słu­gi­wa­niu się bro­nią - cho­dzi­ła na strzel­ni­cę, uczy­ła się jak ją do­brze trzy­mać, prze­ła­do­wy­wać, zmie­niać ma­ga­zy­nek itp. Na­to­miast ka­ska­de­rzy przy­go­to­wy­wa­li ją do scen walk ćwi­cząc krav ma­gę. Wszyst­kie se­zo­ny „Od­wil­ży" zdo­by­ły wiel­ką po­pu­lar­ność nie tyl­ko w Pol­sce, ale bi­ły re­kor­dy oglą­dal­no­ści w ca­łej Eu­ro­pie sta­jąc się na­wet nu­me­rem je­den na li­stach top po­pu­lar­nych fil­mów i se­ria­li.

Hi­sto­ria Ali­cji Len­czew­skiej na­zy­wa­nej przez wie­lu du­cho­wą prze­wod­nicz­ką. Uro­dzi­ła się w War­sza­wie i wy­cho­wa­ła w ka­to­lic­kiej ro­dzi­nie. W 1946 ro­ku prze­nie­śli się do Szcze­ci­na. Ali­cja jed­nak z cza­sem od­da­li­ła się od Ko­ścio­ła. Po ukoń­cze­niu stu­diów pe­da­go­gicz­nych, uczy­ła m.in. prac ręcz­nych. Po­tem zo­sta­ła wi­ce­dy­rek­tor­ką li­ceum dla na­uczy­cie­li przed­szkol­nych. Na­le­ża­ła do par­tii. Wró­ci­ła do wia­ry, do­łą­cza­jąc do Wspól­no­ty Od­no­wy w Du­chu Świę­tym (przy ko­ście­le św. Ja­na Chrzci­cie­la). W mar­cu 1985 ro­ku pod­czas re­ko­lek­cji pro­wa­dzo­nych w Go­sty­niu po przy­ję­ciu Ko­mu­nii Św. mia­ła do­świad­czyć mi­stycz­ne­go spo­tka­nia z Je­zu­sem. Jej spo­wied­nik po­ra­dził jej re­gu­lar­ne opi­sy­wa­nie wi­dzeń co ro­bi­ła od 1985 do 2010 ro­ku. Po przej­ściu na eme­ry­tu­rę, przez 17 lat, by­ła wo­lon­ta­riusz­ką w biu­rze Pa­ra­fii Bo­że­go Cia­ła. Pro­wa­dzi­ła też gru­pę mo­dli­tew­ną we wła­snym miesz­ka­niu na dzie­sią­tym pię­trze blo­ku na szcze­ciń­skim Nie­bu­sze­wie przy uli­cy Dem­bow­skie­go. Z za­pi­sków Ali­cji Len­czew­skiej wy­ni­ka, że mia­ła mi­stycz­ne do­świad­cze­nia stycz­no­ści ze świę­ty­mi, anio­ła­mi i du­sza­mi czyść­co­wy­mi. Po jej śmier­ci w 2012 ro­ku po­wo­ła­no ko­mi­sję teo­lo­gicz­ną, któ­ra ba­da­ła czy tre­ści za­war­te w jej dzien­ni­kach są zgod­ne z na­ucza­niem Ko­ścio­ła. Opi­nia oka­za­ła się po­zy­tyw­na, a dzien­ni­ki zo­sta­ły wy­da­ne w 2016 ro­ku.

W fil­mie wy­stą­pi­li m.in.: Do­ro­ta Cho­tec­ka-Pa­zu­ra (w ty­tu­ło­wej ro­li), Sła­wo­mir Orze­chow­ski, Mar­cin Kwa­śny, Da­riusz Ko­wal­ski, Fi­lip Gur­łacz, Ra­fał Sza­łaj­ko i Ra­do­sław Pa­zu­ra. Łącz­nie na pla­nach w róż­nych miej­scach po­ja­wi­ło się po­nad 50 ak­to­rów i kil­ku­set sta­ty­stów.

Na­gle prze­ci­na­ją się ścież­ki ży­cio­we Mań­ka – we­te­ra­na i by­łe­go sa­pe­ra słu­żą­ce­go na mi­sji w Afga­ni­sta­nie cier­pią­ce­go na głę­bo­ką trau­mę i zma­ga­ją­ce­go się z ze­spo­łem stre­su po­ura­zo­we­go (PTSD) oraz Zu­zy – mło­dej ko­bie­ty pró­bu­ją­cej roz­wi­kłać skom­pli­ko­wa­ną ro­dzin­ną ta­jem­ni­cę.

Film re­ży­se­ro­wał Bo­do Kox (zna­ny z fil­mów „Dziew­czy­na z sza­fy" czy „Czło­wiek z ma­gicz­nym pu­deł­kiem"). Współ­au­to­rem sce­na­riu­sza jest sam au­tor książ­ki, Ja­kub Ma­łec­ki. Ja­ko Ma­niek wy­stę­pu­je Piotr Wit­kow­ski („Idź przo­dem, bra­cie"), a ro­lę Zu­zy gra Ma­tyl­da Giegż­no. Na ekra­nie po­ja­wią się tak­że m.in. Mag­da­le­na Za­wadz­ka, Se­ba­stian Stan­kie­wicz, An­na Karcz­mar­czyk. Zdję­cia w ple­ne­rach Dar­ło­wa (m.in. cen­trum mia­sta i oko­li­ce Pla­cu Ta­de­usza Ko­ściusz­ki) re­ali­zo­wa­no w czerw­cu 2026 ro­ku. Pre­mie­ra ki­no­wa fil­mu pla­no­wa­na jest na 2027 rok.

Piotr Ley­er (Ka­mil Szep­tyc­ki)– mło­dy szcze­ciń­ski praw­nik wła­śnie wy­grał pro­ces z Mi­ni­ster­stwem Zdro­wia. Je­go klient­ka otrzy­ma 2 mi­lio­ny zło­tych od­szko­do­wa­nia, któ­re chce prze­zna­czyć na le­cze­nie umie­ra­ją­ce­go mę­ża. W tym cza­sie po­li­cja prze­chwy­tu­je du­żą ilość nar­ko­ty­ków. Ka­rą za „prze­ciek" jest śmierć bra­ta Ley­era i sy­na gang­ste­ra An­drze­ja (An­drzej Gra­bow­ski m.in. „Pit­bull")od­sia­du­ją­ce­go wy­rok 25 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści za pro­wa­dze­nie zor­ga­ni­zo­wa­nej gru­py prze­stęp­czej, prze­myt nar­ko­ty­ków i za­bój­stwo. „Kla­wisz" do­star­cza mu te­le­fon ko­mór­ko­wy na któ­rym znaj­du­je się na­gra­na eg­ze­ku­cja. Oka­zu­je się, że za­bi­li go człon­ko­wie kon­ku­ren­cyj­ne­go gan­gu. Je­go szef - Ro­man(An­drzej Ko­nop­ka m.in. „Ko­lo­ry zbrod­ni: Czer­wień")chce mi­lion zło­tych za wy­da­nie cia­ła za­bi­te­go. Mło­dy Ley­er nie ma ty­le. „Po­ży­cza" pie­nią­dze z od­szko­do­wa­nia dla klient­ki. Je­go oj­ciec otrzy­mu­je prze­pust­kę, aby wziąć udział w po­grze­bie sy­na. Ale nie ma za­mia­ru już wró­cić do wię­zie­nia. W knaj­pach „od­ra­bia" stra­co­ne la­ta. A jed­no­cze­śnie zno­wu sze­fu­je swo­jej daw­nej gru­pie. Chce ze­msty za sy­na, zno­wu mieć pie­nią­dze oraz wła­dzę. Piotr Ley­er uwa­ża jed­nak, że jest lep­sza, niż prze­moc i nar­ko­ty­ki, dro­ga zdo­by­cia for­tu­ny – dys­try­bu­cja za­mien­ni­ków le­karstw nie­do­stęp­nych na ryn­ku. Prze­kra­cza ko­lej­ne „czer­wo­ne li­nie". Fi­nał tej hi­sto­rii jest na­praw­dę za­ska­ku­ją­cy.

Se­rial był re­ali­zo­wa­ny w kil­ku naj­bar­dziej zna­nych miej­scach w sto­li­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go. Peł­nią w nim jed­nak od­mien­ne ro­le niż w rze­czy­wi­sto­ści np. Za­chod­nio­po­mor­ski Urząd Wo­je­wódz­ki zo­stał...Są­dem Okrę­go­wym, je­den z bu­dyn­ków Uni­wer­sy­te­tu Szcze­ciń­skie­go na Ja­snych Bło­niach „za­grał" ko­men­dę po­li­cji, a Fil­har­mo­nia Szcze­ciń­ska wy­stą­pi­ła ja­ko war­szaw­ski bu­dy­nek w któ­rym trwa zjazd far­ma­ceu­tów. Sty­pa po po­grze­bie bra­ta Ley­era od­by­wa się w jed­nym z po­pu­lar­nych lo­ka­li dzia­ła­ją­cych na Wa­łach Chro­bre­go. Wśród go­ści bio­rą­cych w niej udział moż­na za­uwa­żyć jed­ne­go ze zna­nych szcze­ciń­skich ad­wo­ka­tów. Du­żą cześć zdjęć krę­co­no w War­sza­wie np. sce­ny roz­gry­wa­ją­ce się noc­nych lo­ka­lach. A knaj­pę i mo­lo ma­ją­ce znaj­do­wać się nad Za­le­wem w oko­li­cach Szcze­ci­na zna­le­zio­no w Puc­ku.

Dra­mat ro­dzin­ny z ele­men­ta­mi thril­le­ra psy­cho­lo­gicz­ne­go. Po śmier­ci bab­ci 10-let­nia Sa­ra ukry­ta w lu­ku ba­ga­żo­wym au­to­bu­su je­dzie z Pol­ski do Fran­cji. Chce od­szu­kać swo­ją ma­mę - Jo­an­nę. Kie­dy ją od­naj­du­je, oka­zu­je się, że ma ona już no­wą ro­dzi­nę. Jej fran­cu­ski part­ner Pier­re i je­go 8-let­nia cór­ka Lu­cy nie wie­dzie­li o ist­nie­niu Sa­ry. Przyj­mu­ją więc ją z dy­stan­sem. Sa­ra roz­pacz­li­wie wal­czy o mi­łość mat­ki. Czy uda jej się zna­leźć swo­je miej­sce w no­wej ro­dzi­nie?

W ro­lach głów­nych wy­stę­pu­ją Mi­cha­li­na Ła­bacz (Jo­an­na – ma­ma Sa­ry, ak­tor­ka zna­na z głów­nej ro­li w fil­mie „Wo­łyń" Woj­cie­cha Sma­rzow­skie­go), Vin­cent Men­jou Cor­tès (Pier­re) i Alek­san­dra Kra­su­ska (Sa­ra). W epi­zo­dzie po­ja­wia się Ja­kub Gier­szał - je­den z naj­po­pu­lar­niej­szych pol­skich ak­to­rów ostat­nich lat. Film re­ży­se­ru­je Te­re­sa Cze­piec. To jej peł­no­me­tra­żo­wy de­biut. Jest ona rów­nież, ra­zem z Ma­cie­jem So­biesz­czań­skim (lau­re­atem Zło­tych Lwów Fe­sti­wa­lu Pol­skich Fil­mów Fa­bu­lar­nych w Gdy­ni 2026 za film „Przez ścia­nę"), współ­au­tor­ką sce­na­riu­sza. Zdo­był on na­gro­dy w kil­ku kon­kur­sach m.in. Scrip­tE­ast Naj­lep­szy Sce­na­riusz z Eu­ro­py Wschod­niej im. Krzysz­to­fa Kie­ślow­skie­go w Can­nes i Ma­zo­wiec­ki Kon­kurs Sce­na­riu­szo­wy Script Wars w War­sza­wie. Au­to­rem zdjęć do „Wro­ga" jest Bar­tosz Bie­niek. Pro­du­cen­tem fil­mu jest Po­krom­ski Stu­dio a ko­pro­du­cen­ta­mi m.in. Za­chod­nio­po­mor­ski Fun­dusz Fil­mo­wy, któ­ry do­fi­nan­so­wał ten pro­jekt kwo­tą 300 tys. zł (brut­to). Zdję­cia do „Wro­ga" re­ali­zo­wa­no rów­nież we Fran­cji.