Torfowisko Toporzyk to rezerwat przy Dobinie w gminie Połczyn-Zdrój, chroniący torfowisko wysokie z rosiczkami, wrzoścem bagiennym i borem bagiennym. Rezerwat utworzono w 1996 r. Zajmuje 43,07 ha w otulinie Drawskiego Parku Krajobrazowego, a celem ochrony jest zachowanie torfowiska z reliktowymi zbiorowiskami roślin ze względów naukowych i dydaktycznych.
Torfowisko po wydobyciu torfu
Rezerwat leży po wschodniej stronie Dobina, na północ od wsi Toporzyk, i niemal ze wszystkich stron otaczają go pola. Torfowisko powstało na dziale wodnym między dorzeczami Wogry i Rakonu. Przez jego środek, z północy na południe, biegnie pasmo mineralnych pagórków porośniętych buczyną. Torfowisko wysokie zasila w wodę tylko deszcz i śnieg.
Dawniej wydobywano tu torf i osuszano teren rowami. Część starych wyrobisk to dziś niewielkie zbiorniki z otwartą wodą, a w dołach potorfowych odradzają się mszary. Naukowcy z Uniwersytetu Szczecińskiego opisują Toporzyk jako torfowisko wciąż żywe, w którym procesy regeneracji zaszły różnie daleko.
Co tu rośnie i żyje
Najcenniejszy jest mszar wrzoścowy z wrzoścem bagiennym, rośliną zagrożoną w Polsce. To zbiorowisko o charakterze atlantyckim, które w tej okolicy dochodzi do południowej granicy swojego zasięgu. Na torfowisku rosną trzy gatunki rosiczek, bagno zwyczajne, modrzewnica, żurawina drobnolistkowa, turzyca bagienna, pływacz drobny i kilka gatunków torfowców. Dużą część rezerwatu zajmują bór bagienny z sosną i brzezina bagienna, w której miejscami rośnie widłak jałowcowaty.
Plan ochrony wymienia też płazy, m.in. kumaka nizinnego, rzekotkę drzewną, grzebiuszkę ziemną i traszkę zwyczajną. W latach 2004–2009 mykolodzy naliczyli tu 216 gatunków grzybów wielkoowocnikowych, z których 20 jest na polskiej czerwonej liście.
Ochrona czynna
Cały rezerwat objęto ochroną czynną. Torfowisko zarasta trzcina, trzęślica i nalot drzew, a do jego brzegów spływa żyzna woda z pól i z rowu od strony wsi. Plan ochrony przewidywał m.in. zatrzymanie wody w złożu torfu zastawkami, coroczne wycinanie trzciny na mszarze i odsłanianie płatów torfu, na których mogą się odnawiać rosiczki.
Praktycznie
Rezerwat nie jest przygotowany do zwiedzania. Plan ochrony udostępniał go tylko do badań naukowych, za zgodą konserwatora przyrody, dlatego torfowisko najlepiej oglądać z jego skraju, nie wchodząc na mszary. Grunty należą do Nadleśnictwa Połczyn, a nadzór sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie. Wycieczkę po okolicy można połączyć z wizytą w parku dworskim w Dobinie, w rezerwacie Zielone Bagna albo na zamku w Połczynie-Zdroju.







